VİYANA - SNmedia.at/AB İstatistik Ofisi Eurostat’ın çarşamba günü yayımladığı ikinci tahmine göre, Euro Bölgesi’nde gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), 2026’nın ilk çeyreğinde önceki çeyreğe kıyasla yalnızca yüzde 0,1, yıllık bazda ise sadece yüzde 0,8 büyüdü.
Bu, 2025’in dördüncü çeyreğinde kaydedilen yüzde 1,3’lük büyümeye göre sert bir yavaşlamaya işaret ediyor ve bloğun yıla başladığı seviyenin neredeyse tam bir puan gerisinde kalıyor.
Daha geniş Avrupa Birliği ekonomisi ise çeyreklik bazda yüzde 0,2 ve yıllık bazda yüzde 1,0 büyüyerek kısmen daha iyi bir performans gösterdi. Ancak her iki veri de aynı dönemde yıllık bazda yüzde 2,7 büyüyen ABD’nin oldukça gerisinde kaldı.
Blok genelindeki yavaşlamanın altında ise az sayıda ekonomi ortalamadan belirgin biçimde ayrışıyor. İlk çeyrek verileri açıklanan üç AB üyesi, net kazananlar olarak öne çıkıyor: Güney Kıbrıs, Bulgaristan ve İspanya.
Bu üç ülkenin her biri Euro Bölgesi’nin büyüme hızının üç katından fazla büyüyor. Ancak her biri, manşet verinin arkasında çok farklı risklerle karşı karşıya.
Ancak bu oran, 2025’in dördüncü çeyreğinde kaydedilen yüzde 4,3’lük büyümeye göre bir yavaşlamaya işaret ediyor. Söz konusu oran, o dönemde son üç yılın en hızlı yıllık büyümesi ve AB içindeki en yüksek ikinci büyüme performansıydı. Temeldeki genişlemenin itici unsurları ise tanıdık.
Avrupa Komisyonu’nun 2025 sonbahar tahmini, güçlü özel tüketimi, AB Kurtarma ve Dayanıklılık Fonu destekli hızlanan yatırımları ve rekor kıran turizm sezonunu öne çıkarıyor.
Komisyon, Güney Kıbrıs ekonomisinin 2026 genelinde yüzde 2,6, 2027’de ise yüzde 2,4 büyümesini bekliyor. Her iki oran da Euro Bölgesi ortalamasının oldukça üzerinde.
Ancak değişen unsur dış ortam.
Eurobank araştırma ekonomisti Michail Vassileiadis, yakın tarihli bir notunda Güney Kıbrıs’ın yıla dayanıklı bir pozisyondan girdiğini, ancak Orta Doğu’daki çatışmayla bağlantılı yenilenen dış enerji baskılarının şimdi enflasyonu, iş gücü piyasası dinamiklerini ve maliye politikasını test ettiğini yazdı.
Enflasyon görünümü hızla tersine döndü.
Manşet enflasyon şubatta yıllık bazda yüzde 0,9’dan martta yüzde 1,5’e, nisanda ise yüzde 3,0’e yükseldi. Ocak-nisan ortalaması yüzde 1,7 oldu. Enerji fiyatları tek başına nisanda yıllık bazda yüzde 8,7 arttı. Bu, 2025 boyunca zayıf ya da negatif seyreden enerji katkısının tersine döndüğünü gösterdi.
Vassileiadis, bu etkinin hane halkları ve şirketler üzerinde daha düşük reel harcanabilir gelir ve daha sıkışık faaliyet marjları yoluyla daha görünür hale gelmesinin muhtemel olduğu uyarısında bulundu.
Güney Kıbrıs GSYH’sinin yaklaşık yüzde 14’ünü oluşturan turizm, en fazla risk altında olan kanal olarak öne çıkıyor.
FocusEconomics’e göre turist gelişleri, İran’ın adadaki İngiliz hava üslerine yönelik insansız hava aracı saldırılarının ardından mart ayında yüzde 30 düştü. Bu da pandemiden etkilenen 2021’in ilk çeyreğinden bu yana turizmde ilk çeyreklik daralmaya yol açtı.
Vassileiadis, konaklama sektöründeki işsiz sayısının yılın ilk dört ayında 2025’in aynı dönemine kıyasla yüzde 2,6 arttığını, buna karşılık genel işsizliğin yalnızca yüzde 0,1 yükseldiğini belirtti.
Olumlu tablo ise kamu maliyesinde sürüyor. Genel devlet dengesi, 2026’nın ilk çeyreğinde 573,3 milyon euro fazla verdi. Bu, GSYH’nin yüzde 1,5’ine denk geliyor ve 2025’in aynı döneminde kaydedilen 600,6 milyon euroluk fazlayla genel olarak uyumlu.
Bulgaristan ekonomisi euroya geçerken yüzde 2,9 büyüdü
Bulgaristan, 2026’nın ilk çeyreğinde yıllık bazda yüzde 2,9 büyüme kaydetti. Bu oran, önceki çeyreğe göre değişmedi ve AB’deki en hızlı ikinci büyüme verisi oldu.
Sonuç, Bulgaristan’ın 1 Ocak 2026’da euroyu benimseyerek ortak para birimi alanının 21’inci üyesi olması nedeniyle özel bir önem taşıyor.
Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, geçiş öncesinde Sofya’da yaptığı konuşmada bu adımı uzun bir yakınsama sürecinin doğal son noktası olarak tanımladı.
Lagarde, Bulgaristan ihracatının yüzde 65’inin hâlihazırda diğer AB ülkelerine, yüzde 45’inin ise Euro Bölgesi ekonomilerine yapıldığını belirtti. Ülkenin otomotiv sanayisi ise Avrupa araçlarında kullanılan elektronik bileşenlerin yaklaşık yüzde 80’ini tedarik ediyor. Lagarde’ın ifadesiyle Bulgaristan’ın iş çevrimi zaten Euro Bölgesi ile yakın biçimde uyumlu hareket ediyor.
Avrupa Komisyonu’nun 2025 sonbahar tahmini, Bulgaristan’da reel GSYH büyümesinin 2026’da yüzde 2,7, 2027’de ise yüzde 2,1 olacağını öngörüyor. Büyümenin AB Kurtarma ve Dayanıklılık Fonu kaynakları, savunma yatırımları ve dirençli özel tüketim tarafından desteklenmesi bekleniyor.
Ancak büyümenin altında yatan bileşime ilişkin uyarılar artıyor. Bulgar kökenli Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, kasım ayında Sofya’da yaptığı konuşmada ekonominin şu anda aşırı ısındığını, ücret artışlarının verimlilik kazanımlarını geride bıraktığını, kredi hacminin hızla büyüdüğünü ve konut fiyatlarının hızlı yükseldiğini söyledi.
IMF’ye göre euroya geçiş, ancak mali ve yapısal reformlarla desteklenirse Bulgaristan’ın kişi başına gelirini on yıl içinde AB ortalamasına taşıyabilir.
Ancak bu mali disiplin artık soru işareti altında.
Eurobank Research, 2025 mali açığının GSYH’nin yüzde 3,5’ine yükseldiğini ve Avrupa Komisyonu’nun olası bir Aşırı Açık Prosedürü değerlendirmesini tetikleyen yüzde 3,0 eşiğini aştığını belirtti.
Bulgaristan’ın ulusal birincil harcamaları yıllık bazda tahminen yüzde 13 ila yüzde 14 arttı. Bu oran, Orta Vadeli Mali Plan’da belirlenen yüzde 6,2’lik tavanın oldukça üzerinde.
Eurobank, artışın anlamlı bir bölümünün özellikle personel giderlerinde yapısal nitelik taşıyor gibi göründüğü uyarısında bulundu. Bu durum, Bulgaristan’ın 2027’den itibaren Aşırı Açık Prosedürü’ne girme olasılığını belirgin biçimde artırabilir.
