ABD Başkanı Donald Trump, Irak Savaşı’nın başlangıcından bu yana en büyük Amerikan askeri konuşlandırmasını Ortadoğu'ya gönderdi. ABD Başkanı, bu yığınağın ardından İran konusunda kritik bir kararın eşiğinde bulunuyor.
Bölgeye iki uçak gemisi, onlarca savaş gemisi ve yüzlerce savaş uçağı konuşlandırılırken, Trump’ın önünde üç temel seçenek olduğu belirtiliyor. Diplomasiye zaman tanımak, sınırlı bir askeri saldırı düzenlemek ya da İran rejimini hedef alan daha geniş kapsamlı bir operasyon başlatmak.
Trump, Truth Social platformunda yaptığı açıklamada, İran’la olası bir savaşa ilişkin yazılanların “yanlış ve kasıtlı” olduğunu savundu.
ABD lideri, "Kararı verecek olan benim. Anlaşma yapmayı tercih ederim ancak anlaşma olmazsa o ülke ve ne yazık ki halkı için çok kötü bir gün olur.” ifadelerini kullandı.
Peki masadaki bu üç seçenek neler?
BİRİNCİ SEÇENEK: DİPLOMASİYE ŞANS VERMEK
CNN'in haberine göre Beyaz Saray yetkilileri, Trump’ın önceliğinin askeri çatışmadan kaçınacak bir anlaşma sağlamak olduğunu belirtiyor.
Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner, son haftalarda İranlı yetkililerle dolaylı görüşmeler yürüttü. Tarafların perşembe günü İsviçre’nin Cenevre kentinde yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.
Ancak tarafların “kırmızı çizgileri” büyük ölçüde çelişiyor. Trump, İran’ın hiçbir şekilde uranyum zenginleştirmemesi gerektiğini savunurken, Tahran bunun egemenlik hakkı olduğunu ve nükleer programının barışçıl amaçlı olduğunu ileri sürüyor.
İRAN'IN URANYUM GELİŞTİRMESİ
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sıfır zenginleştirmenin masada olmadığını açıkça dile getirerek, “Bu teknolojiyi kendi bilim insanlarımız geliştirdi. Bunun için ağır bedel ödedik. Bu, İran halkı için bir onur meselesidir ve vazgeçmeyeceğiz.” dedi.
Diplomasi kulislerinde, İran’ın çok sınırlı düzeyde ve yalnızca tıbbi amaçlı kullanılacak şekilde zenginleştirme yapmasına izin verilmesi gibi ara formüllerin tartışıldığı belirtiliyor. Ancak anlaşmaya varılıp varılamayacağı belirsizliğini koruyor.
İKİNCİ SEÇENEK: SINIRLI SALDIRIYLA BASKI KURMAK
Trump’ın değerlendirdiği bir diğer seçenek, İran’ı anlaşmaya zorlamak amacıyla belirli askeri hedeflere yönelik sınırlı bir saldırı düzenlemek.
Olası hedefler arasında balistik füze tesisleri, nükleer programla bağlantılı altyapılar ya da Devrim Muhafızları Ordusu’na ait tesisler bulunuyor.
Trump, sınırlı bir saldırı ihtimalini değerlendirdiğini doğruladı. Ancak böyle bir hamlenin Tahran’ı müzakere masasına yaklaştırıp yaklaştırmayacağı ya da tam tersine direnci artırıp artırmayacağı konusunda görüş ayrılıkları var.
İran, topraklarına yönelik bir saldırı halinde Ortadoğu’daki Amerikan üslerini hedef alabileceği uyarısında bulundu. ABD ordusunun bölgede çeşitli operasyon senaryoları için hazırlık yaptığı, hedef setleri ve kullanılacak silahlar üzerinde planlamaların tamamlandığı belirtiliyor.
