VİYANA - SNmedia.at/Türkiye ve Avustralya'nın eş başkanlığını yürüttüğü görüşmeler sırasında, ülkeler arasındaki görüş ayrılığını gidermesi umulan "Antalya Paktı" anlaşma taslağı paylaşıldı.

Taslakta, "fosil yakıtlardan uzaklaşılması" ifadesine yine açık bir şekilde yer verilmiyor.

Bu, daha önce bazı ülkelerin müzakerelere devam edebilmek için ön koşulu olarak açıklanmıştı.

Ancak metin, ülkelerin üç yıl önce Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) düzenlenen COP28'de bu yönde verdikleri taahhüde atıfla dolaylı bir çağrı yer alıyor.

Avrupa Birliği (AB), Norveç, Panama ve Marshall Adaları dahil ülkelerin teklife itiraz etmesiyle, BM tarihindeki en uzun süreli iklim konferansı olan COP31'de müzakereler çökme eşiğine geldi.

Lobiler, tutulmayan sözler ve sonuçsuz pazarlıklar: Antalya zirvesi, COP'u kurtarabilir mi?
Lobiler, tutulmayan sözler ve sonuçsuz pazarlıklar: Antalya zirvesi, COP'u kurtarabilir mi?
İçeriği Görüntüle

COP31 Başkanı Murat Kurum, "Bu metin üzerinde bir mutabakat sağlanamadığını anlıyorum. Bu nedenle, söz konusu kararlar kabul edilmemiştir" dedi.

Genel kurulda neler yaşanıyor?

COP31 Başkanı Murat Kurum, son genel kurul açılışında yaptığı konuşmada, "Gece gündüz çalıştık. Köprüler kurduk. Uzlaşmaya varmak için son ana dek fırsatlar aradık" dedi.

Genel Kurul sırasında başkanlık taslağın Antalya Paktı adı verilen bir ileri versiyonunu resmi internet sitesinde yayımladı.

12 sayfa uzunluğundaki taslak, yaklaşık 100 paragraftan oluşuyor. Taslakta fosil yakıtlara dair herhangi bir ifade hâlâ yer almıyor.

Ülkelere, 2035 yılına kadar nihai elektrik tüketiminde elektriğin oranını %35'e çıkarma çağrısında bulunuluyor.

Küresel ısınmanın 1,5°C eşiğini geçme yolunda olduğuna dair tespit metinde korunuyor. Bu, İngiltere heyetinin temel taleplerinden biriydi.

Ayrıca, karbon yakalama, kullanım ve depolama (CCUS) teknolojilerinin ne ölçüde kullanılacağına dair bazı nüans değişiklikleri de yapıldı.

AB adına konuşan İrlandalı Bakan Darragh O'Brien, birliğin anlaşmayı resmen reddettiğini belirtti.

Taslağın çok geç bir aşamada yayımlanmış olmasını eleştirdi.

"Önümüze konulan taslak iklim aciliyetine yanıt vermiyor. Fosil yakıtların yeşil aklamasını yapan bir COP'u kabul etmeyeceğiz" dedi.

Konuşması salonun arka bölümündeki sivil toplum temsilcilerinden alkış aldı.

Ardından söz alan Panama da anlaşmayı reddederek, iklim konferanslarının "bize Paris Anlaşması'nı kazandırdığını" söyledi.

"Paris öncesinde dünya 4°C'lik bir ısınmaya doğru gidiyordu. Mevcut politikalar ise 2,8°C'ye işaret ediyor. Bu, açık bir ilerleme. Ancak 2,8°C güvenli değil. Bilim pazarlık kabul etmez. Gezegen daha fazla bekleyemez" diye ekledi.

Bu konuşma, salonda büyük alkış aldı.

İngiltere Enerji Bakanı Miatta Fahnbulleh, COP31 iklim görüşmelerinin taraflar arasında "uzlaşma sağlayamamış" olmasının "hayal kırıklığı yarattığını" söyledi.

"Bu durum, Antalya'da iklim kriziyle mücadelede kaydedilen gerçek ilerlemeyi desteklemek için dünya çapındaki ortaklarımızla çalışma kararlılığımızı daha da güçlendiriyor" diye ekledi.

Anlaşmaya bir itiraz da fosil yakıtları savunan Rusya'dan geldi. Ülke, fosil yakıt arzının talepten daha hızlı şekilde azaltılması durumunda "fiyat şokları" ve "enerji yoksulluğu" yaşanabileceğini savundu.

Söz alan Suudi Arabistan delegesi Muhammed Eyyub, konferans sırasında "gündemden çıkarılan tüm meselelere" rağmen Arap ülkelerinin "iyi niyetle çalışmaya devam ettiklerini" belirtiyor.

Eyyub, ülkelerin, 1,5°C senaryosunun aşılacağı bir noktaya nasıl gelindiğini "kabul etmeleri gerektiğini" ifade etti.

Ayrıca, Arap Birliği'ne üye 22 ülkenin, tarihsel olarak sera gazı emisyonlarının %2'sinden daha azından sorumlu olduğunu belirtti.

BM tarihindeki en uzun iklim konferansı

20 Kasım'da sona ermesi planlanan COP31, BM tarihindeki en uzun süren iklim konferansı ünvanını COP25'ten aldı.

2019 yılında Madrid'de düzenlenen COP25'teki müzakereler, taraflar arasında uzlaşmaya varılabilmesi için iki gün, iki gece uzamıştı.

Antalya'daki konferansta uzatmaların ikinci gününde yayımlanan anlaşma taslağında kırılgan ülkelerin iklim krizine uyum sağlamasını kolaylaştıracak finansman konusunda somut bir sayısal hedeften bahsetmiyor.

Bu Afrika Grubu'nun daha önce tepki verdiği bir konuydu.

Yeni metnin yayımlanmasından sadece birkaç saat önce, AB İklim Komiseri Wopke Hoekstra, bloğun "iklim eylemi açısından ihtiyaç duyulanı elde edememesi durumunda [...] anlaşma olmayacağını" söyledi.

İngiltere'nin baş müzakerecisi ve Enerji Bakanı Miatta Fahnbulleh ise ekibinin hâlâ bir anlaşmaya varmak için çalıştığını söyledi.

COP31 başkanlığı ilk anlaşma taslağını bu hafta başında yayımlamıştı. Taslakta fosil yakıtlardan aşamalı olarak daha hızlı bir şekilde çıkılması öngörüsü yer alıyordu.

Daha sonra yayımlanan versiyonlarda kömür, petrol ve doğalgazdan hiç bahsedilmemesi tepkilere yol açtı. Bazı ülkeler müzakereleri terk etme tehdidinde bulundu.

Kaynak: Euronews