VİYANA - SNmedia.at/Yeni eğitim yılının en fazla tartışılan düzenlemelerinden biri, 14 yaşından küçük kız öğrencilerin okulda başörtüsü takmasının yasaklanması oldu. Düzenleme hem devlet hem de özel okulları kapsıyor ve özellikle İslami geleneklere göre saçı örten başörtülerini hedef alıyor.
Başörtüsüyle okula gelen öğrenciden öncelikle öğretmeni başörtüsünü çıkarmasını isteyecek. Öğrencinin buna uymaması halinde okul yönetimi öğrenci ve ailesiyle görüşme yapacak.
İhlalin devam etmesi durumunda eğitim makamları devreye girebilecek ve idari işlem başlatılabilecek. Kurallara uyulmaması halinde 150 ile 800 euro arasında para cezası uygulanabilecek. Cezaların tekrarlanması da mümkün olacak.
Okul etkinlikleri, okul dışında gerçekleştirilen bazı eğitim faaliyetleri ve evde eğitim gibi durumlar ise düzenlemenin istisnaları arasında yer alıyor.
Başörtüsü yasağı yeniden Anayasa Mahkemesi’nin gündemine gelebilir
Avusturya’da ilkokullara yönelik benzer bir başörtüsü yasağı 2020 yılında Anayasa Mahkemesi (VfGH) tarafından iptal edilmişti. Mahkeme, yalnızca Müslüman öğrencileri hedef alan düzenlemenin devletin dini tarafsızlık ilkesiyle bağdaşmadığına karar vermişti.
Yeni yasaya karşı yapılan erken bir başvuru ise düzenleme henüz yürürlüğe girmediği gerekçesiyle reddedildi. Ancak mahkeme düzenlemenin esasına ilişkin bir karar vermedi.
Bu nedenle yeni yasanın yeniden Anayasa Mahkemesi’ne taşınması bekleniyor. Avusturya İslam Dini Cemaati (IGGÖ), yasanın kabul edilmesinin ardından hukuki itirazda bulunacağını açıklamıştı. IGGÖ tarafından hazırlatılan uzman görüşünde de düzenlemenin dini ve ideolojik tarafsızlık ilkesini ihlal ettiği savunuluyor.
Okuldan uzaklaştırılan öğrencilere zorunlu program
Yeni eğitim yılında önemli değişikliklerden biri de okuldan uzaklaştırılan öğrencilerle ilgili olacak. Artık uzaklaştırılan her öğrenci için bağlayıcı bir destek planı hazırlanacak ve veliler de sürece dahil edilecek.
Dört gün veya daha uzun süre uzaklaştırılan çocuk ve gençler yalnızca okuldan gönderilmekle kalmayacak. Öğrenciler haftada 10 saate kadar psikososyal destek programlarına ve yeniden entegrasyon projelerine katılacak.
Buna ek olarak, normal sınıflarına döndüklerinde derslerden geri kalmamaları amacıyla haftada en fazla 10 saat eğitim desteği verilecek.
Eğitim Bakanı Christoph Wiederkehr, yeni sistemle öğrencilerin uzaklaştırıldıkları dönemi alışveriş merkezlerinde veya parklarda geçirmek yerine yapılandırılmış bir programa dahil edilmesinin amaçlandığını belirtti.
Uzaklaştırma sayısı 2 bin 440’a yükseldi
Resmi veriler, Avusturya'da okuldan uzaklaştırma vakalarının son yıllarda arttığını ortaya koyuyor. 2020/21 eğitim yılında 659 öğrenci uzaklaştırılırken, bu sayı 2022/23 döneminde 1.911’e çıktı. 2025/26 eğitim yılında ise sayı 2 bin 440’a ulaştı.
Yeni sistem kapsamında okul sosyal hizmet uzmanları, okul psikologları ve gerektiğinde dışarıdan uzman kuruluşlardan oluşan çok disiplinli ekipler görev yapacak.
Almanca eğitiminde okullara daha fazla yetki
Yeni dönemde Almanca bilgisi yetersiz öğrenciler için uygulanan sistemde de değişikliğe gidildi. Bir okulda sekiz veya daha fazla olağanüstü statüde öğrenci bulunması halinde ayrı Almanca destek sınıfı veya grubu oluşturma zorunluluğu kaldırıldı.
Okulların yarısından biraz fazlası, yeni eğitim yılında bunun yerine öğrencilerin normal sınıflarında Almanca öğrenmesini sağlayan okul bazlı özerk modelleri uygulayacak.
Almanca yeterlilik seviyesini belirleyen MIKA-D sınavında da değişiklikler yapıldı. Tüm derslerde başarılı olan ve öğretmenler tarafından olumlu performans beklentisine sahip olduğu değerlendirilen öğrenciler, MIKA-D sonucunda Almancaları “yetersiz” olarak değerlendirilse bile bir üst sınıfa geçebilecek.
Ancak Almanca seviyesi “başarısız” olarak değerlendirilen öğrenciler sınıf tekrarına devam edecek.
400 okula “fırsat bonusu”
Öğrencilerin daha fazla desteğe ihtiyaç duyduğu 400 ilkokul ve ortaokula “Chancenbonus” adı verilen program kapsamında ek personel sağlanacak.
Program yalnızca öğretmenlerle sınırlı olmayacak. Okul psikologları, sosyal hizmet uzmanları, tiyatro, müzik ve dans eğitmenlerinin yanı sıra disleksi ve diskalkuli alanında çalışan uzmanlar da görevlendirilebilecek.
Okullar hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduklarına kendileri karar verecek. Program kapsamında ülke genelinde yaklaşık 800 tam zamanlı ek personel kapasitesi oluşturulması öngörülüyor.
Okulu bırakma riski taşıyan öğrencilerle özel görüşme
Dokuzuncu sınıftan itibaren eğitimini bırakma riski bulunan gençler için “perspektif görüşmeleri” zorunlu hale geliyor.
Bu görüşmelere öğrenci, ebeveyn veya veli ile öğrencinin güvendiği bir öğretmen katılacak. Görüşmelerde öğrencinin okulu bırakmak istemesinin nedenleri ele alınacak ve alternatif eğitim ya da mesleki eğitim seçenekleri değerlendirilecek.
Büyük okullara orta kademe yönetim geliyor
En az 15 sınıfı bulunan okullarda yönetimlerin iş yükünü azaltmak amacıyla orta kademe yönetim sistemi uygulanacak. Daha küçük okullarda ise sistemin 2027 yılında başlaması planlanıyor.
Her okulda dört öğretmene kadar idari, pedagojik veya koordinasyon görevleri verilebilecek. Bu öğretmenlerin yeni görevlerini yerine getirebilmeleri için ders yükleri azaltılacak.
Okulların performans verileri kamuoyuna açıklanacak
Avusturya eğitim sistemindeki bir başka önemli yenilik ise okullara ilişkin verilerin kamuoyuyla paylaşılması olacak. Ekim 2026’dan itibaren okul bazındaki bazı veriler ilk kez yayımlanacak.
Bireysel Yeterlilik Ölçümü PLUS (iKM PLUS) ve standartlaştırılmış bitirme sınavları gibi performans göstergeleri açıklanırken okulların öğrenci profilleri de dikkate alınacak. Böylece farklı sosyoekonomik ve eğitim koşullarındaki okulların doğrudan ve yanıltıcı biçimde karşılaştırılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
İlk olarak ilkokulların verileri sonbaharda yayımlanacak. Diğer okul türlerine ilişkin veriler ise eğitim yılı içerisinde kamuoyuyla paylaşılacak.
