VİYANA - SNmedia.at/Türkiye’den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcıları, 1 Kasım’dan itibaren 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük kullanıcılar için yaş ve gelişim düzeylerine uygun, güvenlik ve gizlilik önlemleri içeren ayrıştırılmış hizmet sağlanacak.
Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik”, 10 Ekim tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
Düzenleme; yaş doğrulamaya, çocuklara sunulacak hizmetlere, ebeveyn kontrol araçlarına ve itiraz mekanizmalarına ilişkin kuralları belirliyor.
14 madde ve bir geçici maddeden oluşan yönetmelik, mevcut hesaplar için de geçiş süreci öngörüyor.
Buna göre, yürürlük tarihinden önce açılmış ve yaş doğrulama belirteciyle doğrulanmamış hesapların en geç 31 Mart 2027’ye kadar doğrulanması gerekecek.
15 yaşını doldurmadığı belirlenen mevcut hesaplar kullanıcıya bilgi verilerek kapatılacak. 15 yaşını doldurmuş çocukların hesapları ise ayrıştırılmış hizmet kurallarına tabi olacak. Kapatılan hesaplara ait veriler, itiraz başvurusu varsa süreç tamamlandıktan sonra, yoksa gecikmeksizin silinecek.
Yaş doğrulama belirteci e-Devlet’ten alınacak
Sosyal ağ sağlayıcıları hesap oluşturulurken kullanıcının yaşını, e-Devlet Kapısı üzerinden alınan yaş doğrulama belirteciyle doğrulamak zorunda olacak.
Belirteç, Siber Güvenlik Başkanlığının çevrim içi hizmetinden üretilecek ve kullanıcının yalnızca 15 yaşını doldurup doldurmadığını; doldurmuşsa 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığını gösterecek.
Belirteçte kullanıcının yaşıyla ilgili bu eşikler dışında kişisel bilgi bulunmayacak. Kullanıcının platformdaki adı veya onu üçüncü kişilerce belirlenebilir kılacak başka bir bilgi de belirtece eklenemeyecek. Sosyal ağ sağlayıcıları belirteci yalnızca yaş doğrulama amacıyla kullanabilecek.
İlk doğrulamadan sonra platformlar, hizmet devam ettiği sürece kendi belirledikleri tek aşamalı ya da katmanlı yaş doğrulama yöntemlerini uygulayabilecek. Bir hesabın yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul şüphe oluşursa hesap askıya alınacak.
Hesabın yeniden kullanılabilmesi için yaşın belirteçle doğrulanması gerekecek. 15 yaşını doldurmadığı belirlenen çocukların hesap açma talepleri reddedilecek.
Türkiye’de yerleşik olmayıp geçici olarak bulunan kullanıcılar, yönetmelikteki yaş kontrol mekanizmalarından muaf tutulacak.
Bu kişilerin Türkiye’deki hizmetlerden yararlanabilmeleri için başvurmaları halinde, yalnızca pasaport bilgileri kullanılarak ve kimlik doğrulaması yapılmadan istisnai bir belirteç oluşturulabilecek.
Yönetmelik, yaş doğrulamanın kimlik tespiti yerine yaş eşiğini belirlemeye odaklanmasını şart koşuyor. Yöntemlerin yanlış beyan ve manipülasyon girişimlerine karşı güvenilir olması; kullanıcılar, ebeveynler ve Başkanlık tarafından anlaşılabilir, denetlenebilir ve test edilebilir biçimde sunulması gerekiyor.
Sistemlerin engelliler dahil tüm kullanıcılar için erişilebilir olması ve belirli kişi ya da gruplara karşı ayrımcı sonuçlar doğurmaması da temel ilkeler arasında.