VİYANA - SNmedia.at/Euronews'e konuşan Tunç, dijitalleşmenin müzik sektöründe CD ve DVD’leri neredeyse tamamen ortadan kaldırdığını hatırlatarak, yayıncılıkta benzer bir kırılmanın yaşanmadığını söylüyor: “Kitap hala insanlar için bir kaçış noktası. Onu elimize almayı, sayfalarını çevirmeyi, fiziksel olarak onunla bağ kurmayı seviyoruz. Her şeyin dijital olduğu bir dünyada, basılı kitabın varlığı duygusal bir alan açıyor.”
2025’te büyük e-ticaret sitelerinden gelen satış verileri, yaklaşık 15 milyon kitap siparişi olduğunu ve özellikle çocuk kitaplarının en çok talep gören kategori olduğunu ortaya koyuyor. Bu da belirli gruplarda okuma ilgisinin sürdüğünü gösteriyor.
Son dönemde yapılan araştırmalar, özellikle Z kuşağı arasında basılı kitaba yönelik ilginin tamamen ortadan kalkmadığını, aksine belirli türlerde yeniden güçlendiğini gösteriyor. Uzmanlar bu durumu, dijital dünyanın yoğunluğu içinde kitabın “yavaşlatan” ve fiziksel bir deneyim sunan bir nesne olmasına bağlıyor.
Basılı kitaplara olan ilginin özellikle Z kuşağıyla birlikte yeniden canlandığına dair verilerin dikkat çekici olduğunu belirten Tunç, basılı kitapların tamamen ortadan kalkacağına inanmadığını vurguluyor. Ancak dijital formatlarda önemli bir değişim yaşandığını da ekliyor.
Basılı kitap, ekranlardan uzaklaşmak isteyen genç okurlar için bir tür kaçış alanı olarak da değerlendiriliyor.
2023 tarihli bir anket Türk halkının büyük bir bölümünün basılı kitapları tercih ettiğini ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 88,4’ü basılı kitabı okuma tercihi olarak seçti.
Sesli kitap yükselişte
Dijital dönüşüm, yayıncılık sektöründe basılı kitabı ortadan kaldırmaktan ziyade okuma biçimlerini çeşitlendirdi. Türkiye’de e-kitap beklenen yaygınlığa ulaşamazken, sesli kitap pazarı hızla büyüyor. Tunç'a göre bunun temel nedeni erişilebilirlik ve pratiklik.
“Sesli kitaplar, kitap okumaya vakit ayıramayan ya da bir yandan başka bir işle meşgulken kitapla temas kurmak isteyen yeni bir dinleyici kitlesi yarattı. Arabada, trafikte ya da günlük işler sırasında kitap dinlemek mümkün. Bu durum basılı kitabın yerini almak yerine okur kitlesini genişletiyor," diyen Tunç, e-kitapların ise fiyat, vergi oranları ve üretim maliyetleri nedeniyle basılı kitaba kıyasla büyük bir avantaj sunamadığını belirtti.
Tunç bu nedenle okurların hala fiziksel kopyaları dijitale tercih ettiğini de sözlerine ekledi.
Uzmanlara göre sesli kitaplar, kitap okumaya zaman ayıramayan ya da gündelik hayatın içinde okumayı dinlemeyle birleştirmek isteyen yeni bir okur profili yarattı. Bu eğilim, basılı kitap satışlarından çok okur tabanının genişlemesiyle ilişkilendiriliyor.