VİYANA - SNmedia.at/Komisyon Başkanı Wolfgang Gratz, düzenlediği basın toplantısında cezaevlerinde önemli reformlara ihtiyaç duyulduğunu vurgulayarak, mevcut koşulların hem mahkûmlar hem de personel açısından sürdürülebilir olmadığını ifade etti.
"Bu Ölüm Büyük Olasılıkla Önlenebilirdi"
Raporda en dikkat çeken değerlendirme ise trajik ölümün önlenebilir olduğuna ilişkin oldu. Komisyona göre, daha önce iç denetim birimleri ve Ombudsmanlık tarafından yapılan uyarılar zamanında dikkate alınmış olsaydı, Hirtenberg Cezaevi'ndeki ölüm büyük olasılıkla yaşanmayacaktı.
Raporda, cezaevlerindeki aşırı doluluk, uzman personel eksikliği ve özellikle adli psikiyatri hizmetlerindeki yetersizliklerin olayın temel nedenleri arasında yer aldığı kaydedildi.
Mahkûm Yanlış Cezaevine Gönderildi
Komisyon, ağır psikiyatrik rahatsızlığı bulunan mahkûmun Hirtenberg Cezaevi'ne sevk edilmesini de sert şekilde eleştirdi. Rapora göre mahkûm aslında psikiyatri servisinde tedavi görmesi gerekirken, Stein Cezaevi'nden Hirtenberg'e nakledildi.
Nakil sırasında sağlık geçmişine ilişkin bilgilerin cezaevi yönetimine eksik aktarılması nedeniyle görevli personel, mahkûmun psikiyatrik durumundan haberdar olmadı. Ayrıca cezaevinde psikiyatrist bulunmaması nedeniyle mahkûm zamanında değerlendirilmedi.
"Beton Yataklı Hücre" Uygulaması Kaldırılıyor
Raporda, mahkûmun tutulduğu yüksek güvenlikli hücrenin akut psikiyatrik tedavi için tamamen uygunsuz olduğu belirtildi. Uzmanlar, hücre tasarımının ağır ruhsal hastalığı bulunan kişiler için yüksek risk oluşturduğunu vurguladı.
Adalet Bakanı Anna Sporrer ise olayın ardından cezaevlerinde bulunan "beton yataklı" özel güvenlik hücrelerinin tamamen kaldırıldığını açıkladı. Ayrıca ceza infaz kurumlarında başpsikiyatrist kadrosu oluşturulduğu, 2026 sonuna kadar tüm cezaevlerinde personelin bodycam kullanmaya başlayacağı ve 2027 yılında Stein Cezaevi'nde akut psikiyatrik vakalara yönelik özel bir birimin açılacağı duyuruldu.
Gardiyanların Müdahalesi Soruşturuluyor
Komisyon, olay sırasında görev yapan infaz koruma memurlarının psikiyatrik kriz yaşayan bir kişiye müdahale edecek eğitim ve donanıma sahip olmadığını belirledi. Raporda, kullanılan fiziksel müdahale tekniklerinin durumu kontrol altına almak için uygun olmadığı ifade edildi.
Mahkûm, 3 Aralık 2025 tarihinde planlanan hastane nakli öncesinde aldığı yaralanmaların ardından yaşamını yitirdi. Ancak Adalet Bakanlığı, ölüm nedenine ilişkin adli tıp incelemesinin henüz kesinleşmediğini ve yaralanmalar ile ölüm arasında doğrudan nedensellik bulunup bulunmadığının araştırıldığını bildirdi.
Bu kapsamda Eisenstadt Savcılığı, görevlerini kötüye kullanarak ölüme neden olacak şekilde yaralama suçlamasıyla 12 infaz koruma memuru hakkında soruşturmasını sürdürüyor.
78 Maddelik Reform Paketi Hazırlanacak
Komisyonun raporunda yer alan 78 tavsiye doğrultusunda kapsamlı bir reform stratejisi hazırlanacağı açıklandı. Bakan Sporrer, psikiyatrik bakım kapasitesinin artırılması, mahkûmların uzman sağlık merkezlerine sevk süreçlerinin hızlandırılması, personelin kriz yönetimi ve gerginliği azaltma eğitimlerinden geçirilmesi gibi adımların kısa sürede hayata geçirileceğini söyledi.
Öte yandan Ombudsmanlık Kurumu, yıllardır dile getirilen tavsiyelerin uygulanmamasının trajediyi hazırladığını savunurken, Uluslararası Af Örgütü Avusturya da cezaevlerindeki yapısal sorunların hukukun üstünlüğü açısından ciddi endişe yarattığını belirterek komisyon önerilerinin gecikmeden uygulanmasını istedi.