☰
✕
AVRUPA

Bir insan ortalama olarak ne kadar gıda israf ediyor?

Türkiye'den yazar ve içerik üreticisi Ceren Özkan, "Son yedi yıldır yiyecek alırken daha dikkatli olmaya başladım" diyor.

VİYANA - SNmedia.at/"Eve sadece kendimin veya baktığım kişilerin yiyebileceği kadar yiyecek getiriyorum" diye anlatıyor.

Özkan 2019'dan bu yana sıfır atık yaşam tarzını benimsiyor.

Bu da çöpe attığı şeylerin miktarını en aza indirmek anlamına geliyor ki bunun büyük bir bölümünü gıda oluşturuyor.

Taşınma, hastalık ve tatillerin "işleri aksatabildiğine" işaret ediyor.

"[Ama bunun dışında] benim için günlük hayatın doğal bir parçası haline geldi" diyor.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın (UNEP) 2024 tarihli raporuna göre, 645 milyon insan açlık çekerken, dünya her yıl bir milyar tondan fazla gıdayı israf ediyor.

Ceren Özkan sıfır atığa yönelik ilgiden memnuniyet duyuyor ancak gelişmelere karşı şüpheci yaklaşıyor.

"Yanıldığımı görmeyi çok isterim ama oluşan farkındalığın eylem ve hesap verebilirlikle desteklenmesi gerek" diyor.

Onun endişeleri daha geniş bir sorunu yansıtıyor. Şu ana kadar sadece 30 ülke gıda kaybını ve/veya israfını ulusal iklim eylem planlarına dahil etti.

Clementine O'Connor UNEP'in kentsel gıda sistemleri ve gıda atıkları üzerine yaptığı çalışmalara liderlik ediyor.

O'Connor, "Gıda israfının önlenmesi ve azaltılması konusundaki bu siyasi hareketin, çok daha fazla ülkenin bunu ulusal iklim stratejilerinin bir parçası olarak entegre etmesine yardımcı olacağını umuyoruz" diyor.

Yıllık 79 kilo

UNEP'e göre, ortalama bir kişi evde her yıl 79 kg yiyecek israf ediyor; bu da dünya genelinde her gün en az bir milyar öğünün israf edilmesine eşdeğer.

Bu durum, sorunun en büyük kaynağını hane halkları (yüzde 60) olarak belirlerken, bunu restoranlar ve okul kantinleri (yüzde 28) ile perakende sektörü (yüzde 12) takip ediyor.

Gıda israfı perakende, restoran ve evlerde gerçekleşirken, gıda kaybı tedarik zincirinin daha önceki aşamalarında, hasat ile perakende satış arasında kaybedilen gıdayı tanımlıyor.

Dünya Kaynakları Enstitüsü'nde (WRI) gıda kaybı ve israfı konusunda kıdemli araştırmacı olan Dr. Liz Goodwin, "ABD gıda israfının en yüksek olduğu ülkelerden biri" diyor.

"Ortadoğu'daki bazı ülkeler de çok fazla gıda israf ediyor ki bu da oldukça şaşırtıcı çünkü gıdalarının büyük bir kısmını ithal ediyorlar" diye devam ediyor.

Ancak Goodwin, güvenilir veri eksikliği nedeniyle ülkeleri doğru bir şekilde karşılaştırmanın zor olduğuna dikkat çekiyor.

UNEP'in araştırmasının en şaşırtıcı bulgularından biri, hanelerdeki gıda israfının farklı ülkeler arasında bile tutarlı olması.

O'Connor, "Daha önce gıda israfının yüksek gelirli ülkelerin, gıda kaybının ise düşük gelirli ülkelerin sorunu olduğuna dair bir algı vardı, ancak veriler bunun böyle olmadığını gösteriyor" diyor.

"Bu küresel bir sorun" tespitini yapıyor.

İster uzun çalışma saatleri olsun ister bakım sorumlulukları, gıda israfına yol açan faktörlerin birçoğunun dünya genelinde şaşırtıcı derecede benzer olduğunu söylüyor.

Ancak daha sıcak ülkelerde, soğutma ve soğuk depolama imkanlarının sınırlı olması, gıdaların daha hızlı bozulmasına neden olabilir.