VİYANA - SNmedia.at/Avusturya'da ÖVP, SPÖ ve NEOS koalisyon hükümeti, çocukların geleceğine yönelik yeni bir tasarruf ve yatırım programının ayrıntılarını açıkladı.
Planlanan uygulama kapsamında 2027 yılından itibaren doğan her bebeğe devlet tarafından 500 euro başlangıç desteği sağlanacak.
Bu destek, ailelerin ayrıca yatırım hesabı açıp açmamasına bağlı olmadan verilecek. Ebeveynler, büyükanne ve büyükbabalar ile diğer akrabalar da çocuk adına oluşturulacak hesaba katkıda bulunabilecek.
Aileler yılda 5 bin euro yatırabilecek
Yeni sistemde ailelerin çocukları adına yılda en fazla 5 bin euro yatırım yapmasına izin verilmesi planlanıyor.
Geleneksel tasarruf hesaplarından farklı olarak birikimler sermaye piyasalarında değerlendirilecek. Böylece uzun vadede yatırım getirisi elde edilmesi amaçlanıyor.
Aile Bakanı Claudia Bauer (ÖVP), yeni modelin gelecek nesiller için uzun vadeli bir tasarruf sistemi oluşturmayı hedeflediğini belirtti.
Ancak yatırımların piyasa koşullarına bağlı olarak değer kaybedebileceği ve herhangi bir getiri garantisi bulunmadığı vurgulanıyor.
18 yaşında vergi avantajı sağlanacak
Programın en önemli özelliklerinden biri vergi muafiyeti olacak.
Çocuk 18 yaşına geldiğinde hesaptaki yatırımların satışından elde edilen sermaye kazançlarının yüzde 27,5 oranındaki sermaye kazanç vergisinden muaf tutulması planlanıyor.
Ancak düzenli faiz gelirleri ve dağıtılan temettüler bu muafiyet kapsamında olmayacak.
Hesapta biriken paraya 18 yaşına kadar erişilemeyecek. Bu yaştan sonra ise yatırım hesabının devam ettirilmesi mümkün olacak.
Bankaların hesap saklama hizmetini ücretsiz sunması, diğer yıllık maliyetlerin ise yüzde 1 ile sınırlandırılması öngörülüyor.
18 yılda 12 bin euroyu aşan vergi avantajı
Avusturya İşçi Odası'nın model hesaplamalarına göre, yıllık yüzde 4 getiri varsayımıyla 18 yıllık dönemde elde edilebilecek tahmini vergi tasarrufu şöyle:
|
Yıllık yatırım |
Tahmini vergi tasarrufu |
|---|---|
|
1.000 euro |
2.530 euro |
|
5.000 euro |
12.000 euronun üzerinde |
Bu rakamlar hesapta birikecek toplam parayı değil, öngörülen vergi avantajını gösteriyor. Gerçek sonuçlar yatırım getirilerine ve nihai yasal düzenlemeye bağlı olacak.
“En çok varlıklı aileler yararlanacak” eleştirisi
Yeni program, sosyal eşitlik açısından tartışmaları da beraberinde getirdi.
Momentum Enstitüsü'ne göre Avusturya'daki ailelerin yalnızca yaklaşık yarısı çocukları için yılda 5 bin euro biriktirebilecek ekonomik imkâna sahip.
Yeşiller Partisi'nin mali işler sözcüsü Nina Tomaselli, yatırım risklerinin kim tarafından üstlenileceğinin ve çocukların birikimlerinin nasıl korunacağının açıklığa kavuşturulmasını istedi.
FPÖ aile politikaları sözcüsü Ricarda Berger ise hayat pahalılığının devam ettiği bir dönemde modelin birçok ailenin ekonomik gerçeklerinden uzak olduğunu savundu.
Ekonomistlerden destek geldi
Avusturya Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü (WIFO) Başkanı Gabriel Felbermayr ise girişimi olumlu değerlendirdi.
Sermaye piyasalarının uzun vadede yatırımcılara getiri sağlayabileceğini belirten Felbermayr, çocukların erken yaşta yatırım sistemine dahil edilmesinin fırsatlar yaratabileceğini ifade etti.
Bununla birlikte piyasalardaki dalgalanmalar nedeniyle kazançların garanti olmadığına dikkat çekiliyor.
Hükümet yılda 40 milyon euro ayırdı
Avusturya hükümeti, program için önümüzdeki iki yılın her birinde 40 milyon euro bütçe ayırmayı planlıyor.
Bu kaynakların ağırlıklı olarak yeni doğan çocuklara verilecek 500 euroluk başlangıç desteğinde kullanılması öngörülüyor.
Vergi muafiyetlerinin uzun vadede devlete yıllık en fazla 20 milyon euro gelir kaybı oluşturabileceği hesaplanıyor.
Uygulamanın 2027 yılında başlaması hedefleniyor. Ancak henüz yasa taslağı sunulmadığından, başvuru koşulları ve sistemin kesin ayrıntıları yasama sürecinin ardından netleşecek.