VİYANA -SNmedia.at/Avrupa Komisyonu tarafından 27 Ekim Salı günü açıklanan reform planı, Frontex’in operasyonel kapasitesinin önemli ölçüde artırılmasını öngörüyor.
AB İçişleri ve Göç Komiseri Magnus Brunner ile Güvenlikten Sorumlu Komisyon Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen tarafından sunulan öneriye göre, Frontex’in toplam personel kapasitesi 30 bine ulaşacak.
Ajansın doğrudan istihdam ettiği personel sayısı 3 binden 6 bine yükseltilecek. Üye ülkelerin sağlayacağı personelin yanı sıra 17 bin kişilik yeni bir Avrupa Sınır ve Geri Dönüş Rezervi oluşturulacak.
Bu özel birlik, göç baskısının arttığı bölgelerde kısa sürede görevlendirilerek üye ülkelere destek verecek.
Sınır Dışı İşlemlerinde Merkezi Rol Üstlenecek
Reformun en dikkat çekici başlıklarından biri, Frontex’in yalnızca sınır güvenliğini sağlayan bir kurum olmaktan çıkarılarak AB'nin geri gönderme politikasının temel operasyonel aktörüne dönüştürülmesi.
Komisyonun planına göre Frontex, Avrupa Birliği'nde yasal kalış hakkı bulunmayan kişilerin ülkelerine geri gönderilmesi sürecinde daha geniş yetki ve sorumluluklar üstlenecek.
Yeni kurulacak koordinasyon merkezi aracılığıyla kişilerin kimliklerinin belirlenmesi, gönüllü geri dönüş danışmanlığı, sınır dışı operasyonlarının düzenlenmesi ve geri gönderilen kişilere yeniden uyum desteği sağlanması hedefleniyor.
Brunner, geçen yıl Frontex’in yaklaşık 64 bin geri gönderme operasyonuna destek verdiğini belirterek mevcut kapasitenin daha da geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Sosyal Medya Takibi Artırılacak
Yeni reform paketi, dijital gözetim ve erken uyarı mekanizmalarını da kapsıyor.
Avrupa Komisyonu, insan kaçakçılığı ağlarının sosyal medya üzerinden yürüttüğü faaliyetlerin daha etkin biçimde izlenmesini amaçlıyor.
Bu kapsamda kurulması planlanan çevrimiçi izleme ve müdahale merkezi, sosyal medya platformlarındaki herkese açık paylaşımları takip ederek sınır güvenliğini tehdit edebilecek gelişmeleri belirleyecek.
Özellikle İspanya'nın Kuzey Afrika'daki Ceuta bölgesinde yaşanan düzensiz göç hareketlerinin, yeni sistemin geliştirilmesinde etkili olduğu belirtiliyor.
Frontex Bütçesinin 12 Milyar Euroya Çıkarılması İsteniyor
Avrupa Komisyonu, reformun uygulanabilmesi için Frontex’e ayrılan bütçenin de iki katına çıkarılmasını talep ediyor.
Mevcut çok yıllı bütçe çerçevesinde yaklaşık 6 milyar euro olan kaynağın, gelecek AB bütçe döneminde 12 milyar euroya yükseltilmesi öneriliyor.
Ayrıca geri gönderme, geri kabul ve yeniden entegrasyon işlemlerinin dijitalleştirilerek bürokratik süreçlerin hızlandırılması hedefleniyor.
Ancak reformun yürürlüğe girebilmesi için Avrupa Parlamentosu ve AB üyesi ülkelerin önerileri görüşerek onaylaması gerekiyor.
Avusturya İçişleri Bakanı Karner’den Destek
Avusturya İçişleri Bakanı Gerhard Karner, Avrupa Komisyonu'nun Frontex reformuna destek verdiğini açıkladı.
Karner, Frontex’in yalnızca sınır koruma ajansı olarak değil, sınır dışı operasyonlarında da daha güçlü bir kurum haline getirilmesini olumlu karşıladığını belirtti.
Avusturya hükümeti, özellikle düzensiz göçün azaltılması ve geri gönderme mekanizmalarının etkinleştirilmesi konusunda AB düzeyinde daha güçlü iş birliğini savunuyor.
İnsan Hakları Savunucularından Sert Eleştiri
Reform önerisi, Avrupa Parlamentosu'ndaki bazı siyasi grupların ve insan hakları örgütlerinin tepkisini çekti.
Yeşiller/Avrupa Özgür İttifakı grubundan Hollandalı Avrupa Parlamentosu üyesi Tineke Strik, Frontex’in ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Kurumu ICE’ye benzer bir yapıya dönüşebileceği uyarısında bulundu.
Strik, Avrupa sınır yönetiminde insan haklarını esas alan bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiğini vurguladı.
İnsan hakları savunucuları ayrıca, Frontex'in denetim mekanizmalarının zayıflayabileceğini ve göçmenlerle sığınmacıların temel haklarının yeterince korunamayabileceğini öne sürüyor.
Son Kararı AB Parlamentosu ve Üye Ülkeler Verecek
Merkezi Polonya'nın başkenti Varşova'da bulunan Frontex, 20 yılı aşkın süredir Avrupa Birliği'nin dış sınırlarının korunmasında görev yapıyor.
Mevcut düzenlemelerde ajans, üye ülkelerin yetki ve denetimi altında faaliyet gösteriyor.
Yeni reformun kabul edilmesi halinde Frontex, daha fazla personeli, genişletilmiş operasyonel kapasitesi ve artırılmış bütçesiyle AB'nin göç ve sınır güvenliği politikalarında çok daha belirleyici bir konuma gelecek.
Ancak önerilerin yasalaşması öncesinde, güvenlik ihtiyaçları ile temel hakların korunması arasındaki dengenin Avrupa Parlamentosu'ndaki tartışmaların odağında olması bekleniyor.