VİYANA - SNmedia.at/ABD ile Danimarka, Grönland konusunda anlaşmaya vardıklarını duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın Washington'a adanın güvenliği üzerinde "kalıcı kontrol" sağlayacağını söyledi.
Trump, cuma günü Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, "ABD'nin Danimarka Krallığı ve Grönland ile, Grönland'ın güvenliği üzerinde kalıcı kontrol sağlayan bir anlaşmaya vardığını duyurmaktan memnuniyet duyuyorum", ifadelerini kullandı.
Trump, "Bundan böyle ABD'nin hiçbir hasmı, açık ve yazılı onayımız olmadan Grönland'da üs kuramayacak, askerî varlık bulunduramayacak veya hassas yatırımlar yapamayacak", dedi.
Trump, Ocak 2025'te Beyaz Saray'a dönmesinden bu yana Danimarka'ya bağlı özerk bölgeyi ele geçirmekle defalarca tehdit etmişti. Trump, Grönland'ın ABD açısından hayati bir "ulusal güvenlik" meselesi olduğunu, Washington harekete geçmezse bunu Çin veya Rusya'nın yapacağını savunmuştu.
Trump'ın açıklamaları Avrupa genelinde tepkiyle karşılanırken Brüksel'in Grönland'a yönelik yeni finansman taahhütlerinde bulunmasına ve Arktik güvenliğine daha fazla odaklanılmasına yol açmıştı.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise cuma günü yaptığı açıklamada anlaşmayı "Grönland, Danimarka Krallığı ve ABD için büyük bir anlaşma" olarak nitelendirdi. Frederiksen, anlaşmanın "Krallığın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü, ayrıca Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkını" tanıyacağını söyledi.
Frederiksen, "Bu, Arktik ve Kuzey Atlantik bölgesindeki ortak güvenliğimizi güçlendiren, dolayısıyla NATO ve Avrupa açısından da büyük önem taşıyan bir anlaşma", dedi.
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de anlaşmayı memnuniyetle karşıladı. Anlaşmanın "hepimizin yararına" olduğunu belirten Nielsen, bunun adanın güvenliğini "güvence altına alıp güçlendireceğini" söyledi.
Anlaşmanın gelecek hafta New York'ta düzenlenecek Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu sırasında imzalanması bekleniyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Birliği'nin (AB) Trump'ın Arktik'teki hedeflerine karşı yürüttüğü çalışmalar kapsamında bu ayın başlarında Grönland'ı ziyaret etmişti.
Von der Leyen, ziyareti sırasında bölgeyle bu yıl ve gelecek yıl içinde hayata geçirilecek 200 milyon euroluk bir ortaklık paketi açıklamıştı.
AB lideri, bu yıl Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nun yıllık toplantısında yaptığı konuşmada da Arktik güvenliğini güçlendirmek amacıyla Grönland'da "devasa bir Avrupa yatırım hamlesi" üzerinde çalıştıklarını söylemişti.
Avrupa Komisyonu ayrıca 2028-2034 bütçe döneminde Grönland'a 530 milyon euro ayrılmasını önerdi. Komisyon, bu tutarın adanın Arktik'te giderek artan jeostratejik önemini yansıttığını belirtti.
ABD'nin Soğuk Savaş'ın zirve döneminde Grönland'da 17 askerî tesisi ve 10 binden fazla askeri bulunduğu belirtiliyor. Washington bugün adada yalnızca ABD Savunma Bakanlığına bağlı en kuzeydeki tesis olan Pituffik Uzay Üssü'nü işletiyor.
ABD Uzay Kuvvetlerine göre Grönland'ın kuzeybatısında yer alan stratejik bir Kuzey Kutbu askerî tesisi olan Pituffik Uzay Üssü, füze uyarı ve savunma sistemlerinin yanı sıra uzay gözetleme faaliyetlerinde kullanılıyor.