Teşvik sistemi öne çıkıyor

Yeni düzenlemeyle birlikte, emekliliği erteleyen çalışanlara çeşitli finansal avantajlar sunulması planlanıyor. Bu kapsamda ikramiyeler ve ek kazanç fırsatlarıyla iş gücünde kalma süresinin uzatılması hedefleniyor.

Bütçe baskısı sürüyor

Ancak uzmanlar, bu yaklaşımın uzun vadede yeterli olmayabileceği görüşünde. Mali Konsey Başkanı Christoph Badelt daha önce yaptığı değerlendirmede, emeklilik sisteminin “demografik bir zaman bombası” ile karşı karşıya olduğunu belirtmişti.

Nüfusun yaşlanması ve artan harcamalar, bütçe üzerinde ciddi baskı oluşturuyor.

Yaşlı çalışanlar “pahalı” hale gelebilir

Öte yandan, yeni bütçe anlaşmasının bazı yan etkileri de gündemde. Planlanan düzenlemeler, ilerleyen süreçte yaşlı çalışanların işverenler açısından daha maliyetli hale gelmesine yol açabilir.

Reform tartışmaları devam ediyor

Uzmanlara göre Avusturya’da emeklilik sistemi, kapsamlı bir reform ihtiyacıyla karşı karşıya. Hükümetin teşvik odaklı yaklaşımı kısa vadede çözüm sunabilir; ancak uzun vadede daha radikal adımların kaçınılmaz olabileceği ifade ediliyor.

“Sağlık sistemi kendi krizini yaşıyor”

Eleştiriler, sistemin giderek daha fazla bireysel ödeme yükü oluşturduğu yönünde yoğunlaşıyor. Uzmanlara göre, kamu sağlık sigortasının sunduğu hizmetlerin daralması, vatandaşları özel sağlık hizmetlerine yönelmeye zorlayabilir.

Dar gelirli kesim risk altında

Artan katkı paylarının özellikle düşük ve orta gelirli grupları daha fazla etkilemesi bekleniyor. Sağlık harcamalarının bireyler üzerindeki yükünün artması, sosyal devlet anlayışı açısından da tartışma yaratıyor.

Uzun süredir devam eden eğilim

Analistlere göre bu adımlar yeni değil. Avusturya’da son yıllarda sağlık sisteminde kademeli olarak kesintiler ve maliyet paylaşımı artıyor. Son düzenlemeler ise bu sürecin daha görünür hale geldiğini ortaya koyuyor.

Reform mu, tasarruf mu?

Hükümet kanadı düzenlemeleri bütçe dengesi açısından gerekli bir adım olarak savunurken, eleştirmenler bunun sağlık hizmetlerine erişimi zorlaştırabileceğini belirtiyor.

Batıdan gelen sistem dengeleri bozacak

Ancak bu sıcak hava uzun sürmeyecek. Batıdan yaklaşan alçak basınç sistemiyle birlikte atmosferin dengesiz hale gelmesi bekleniyor. Bu durum, özellikle Alp bölgesinde ve ülkenin batı yarısında sağanak yağış ve gök gürültülü fırtına riskini artırıyor.

Fırtına ve sağanaklar yayılacak

Salı gününden itibaren Vorarlberg’den Yukarı Avusturya’ya kadar geniş bir alanda fırtınalar etkisini gösterecek. Hafta ortasında ise yağışlar ülke geneline yayılacak. Dağlık bölgelerde yağışların daha yoğun olması bekleniyor.

Viyana’da sıcak ama değişken hava

Başkent Viyana’da hafta başında sıcaklık 27 dereceye kadar çıkacak. Ancak çarşamba gününden itibaren bulutlanma artacak ve yer yer yağış ihtimali görülecek.

Perşembe günü ise özellikle batı kesimlerde yağışlar etkisini artırırken, doğu bölgelerinde hava zaman zaman açık kalacak.

Uzmanlardan uyarı

Meteoroloji kaynakları, ani sıcaklık değişimlerinin şiddetli fırtınaları tetikleyebileceğini belirterek vatandaşların dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.

Özellikle rüzgar, dolu ve kısa süreli yoğun yağışlara karşı tedbir alınması isteniyor.

Bu kapsamda, çoğunluğu kadınlardan oluşan tek ebeveynlere doğrudan maddi destek sağlanması hedefleniyor.

Kimler yararlanabilecek?

Yeni fon, çocuk nafakası alamayan ebeveynlere yönelik olacak. Destek kapsamında:

-Her çocuk için aylık ödeme yapılacak

-Ödeme miktarı, yetim aylığının yüzde 50’si olacak

-Yılda 12 kez düzenli ödeme sağlanacak

-Aylık net geliri 2.768 euroyu aşmayanlar faydalanabilecek

Fonun ayrıca aile içi şiddet mağdurlarına da destek sağlaması planlanıyor.

Yürürlük tarihi açıklandı

Hükümet, fonla ilgili yasa taslağını kamuoyuna açmaya hazırlanırken, sistemin 1 Temmuz 2026 itibarıyla devreye girmesi planlanıyor. Böylece özellikle ekonomik krizden en fazla etkilenen tek ebeveynli hanelerin rahatlatılması amaçlanıyor.

“Yoksulluğu önleme adımı”

Schumann, yeni fonun sosyal devlet anlayışının bir parçası olduğunu vurgulayarak, artan mali yükün daha adil dağıtılmasını hedeflediklerini belirtti.

Öte yandan Avusturya Sendikalar Federasyonu (ÖGB) fonu desteklerken, muhalefetteki FPÖ düzenlemeyi yetersiz buldu ve hükümeti eleştirdi.

Ekonomik denge ve sosyal destek birlikte

Hükümet, bütçede tasarruf adımları atarken aynı zamanda KDV indirimi ve kira kontrolü gibi önlemlerle enflasyon baskısını hafifletmeye çalışıyor.

Tek ebeveynlere yönelik bu yeni fon, Avusturya’da sosyal yardım politikalarının önümüzdeki dönemde daha hedef odaklı şekilleneceğinin sinyali olarak değerlendiriliyor.

Resmi raporlarda, bu tür sinyal istihbaratı faaliyetlerinin Avusturya’nın uluslararası itibarına zarar verdiği vurgulandı.

Dokunulmazlık talebi reddedildi

Nisan ortasında Rus Büyükelçisi, Avusturya Dışişleri Bakanlığı’na çağrıldı. Savcılık, şüpheli üç diplomatın dokunulmazlığının kaldırılmasını talep etti. Ancak Rusya’nın bu talebi reddetmesi üzerine, söz konusu kişiler sınır dışı edilerek ülkeyi terk etti.

Avusturya’dan sert mesaj

Dışişleri Bakanı Beate Meinl-Reisinger, hükümetin casuslukla mücadelede daha kararlı bir çizgiye geçtiğini belirterek, “Diplomatik dokunulmazlığın casusluk amacıyla kullanılması kabul edilemez” dedi.

Bakan ayrıca, yabancı istihbarat faaliyetlerine karşı yasal düzenlemelerin sıkılaştırıldığını açıkladı.

Rus varlığı ve tartışmalar

Avusturya’da Rus diplomatik misyonlarında yaklaşık 220 personelin görev yaptığı belirtilirken, Ukrayna savaşının başlangıcından bu yana 14 Rus yetkilinin sınır dışı edildiği ifade edildi.

Uzmanlara göre, son adım daha çok siyasi bir mesaj niteliği taşıyor. Casusluk faaliyetlerinin pratikte ne ölçüde etkileneceği ise belirsizliğini koruyor.

Bazı tesisler söküldü iddiası

Avusturya’nın baskısı sonrası Rusya’nın Viyana’daki bazı teknik tesisleri söktüğü öne sürülse de, bu yapıların tam sayısı ve konumları hakkında net bilgi bulunmuyor.

İki ülkenin Haziran'da yapacağı bir anlaşmayla Fransa'nın Kıbrıs Cumhuriyeti'ne asker konuşlandırmasının mümkün olacağı belirtiliyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un 25 Nisan'da Atina'ya yaptığı bir ziyaret sırasında yaptığı açıklamalar, Ankara'nın tepkisini çeken yeni bir gelişme oldu.

Fransa ile yaşanan bu gelişmelere Milli Savunma Bakanlığı 30 Nisan'da tepki gösterdi.

Bakanlık açıklamasında, Fransa'nın Kıbrıs adasına asker konuşlandırmayı da içerecek şekilde askeri işbirliğini geliştirmesinin bölgedeki "hassas dengeyi bozma ve gerilimi artırma riskine" neden olduğu kaydedildi.

Bakanlık, Fransa-Yunanistan arasındaki askeri işbirliğine ilişkin olarak da şu ifadeleri kullandı:

"NATO üyesi Fransa ve Yunanistan'ın birtakım senaryolar üzerinden yaptığı açıklamalar gerilimi artırmakta, bölgesel barış ve istikrara zarar verme riski taşımaktadır Bölgemizde oluşturulmaya çalışılan herhangi bir askerî ittifakın, Türkiye'ye karşı başarı şansı bulunmadığı gerçeğini hatırlatıyoruz."

20 yıldır süren gerilim
Türkiye-Fransa ilişkilerinin son 20 senesinde gözlenen gerilim, hem ikili ilişkilere hem de küresel ve bölgesel gelişmelere yansıdı.

Ankara'ya göre bunun temel nedenleri arasında eski Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin 2007'de Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) üyeliği müzakerelerinin ilerlemesine engel olması bulunuyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 29 Nisan'da Avusturya'ya ziyareti sırasında yaptığı bir açıklamada, eski Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac ve eski Almanya Başbakanı Gerhard Schröder'in Türkiye'nin tam üyeliğine ilişkin geliştirdiği siyasi iradenin Sarkozy tarafından ortadan kaldırıldığını kaydetti.

Türk diplomatlar, o tarihten bu yana Brüksel-Ankara ilişkilerinde olumlu bir sürecin başlayamamış olmasını da Fransa'nın 2007'den bu yana sürdürdüğü politikadan kaynaklandığını iddia ediyorlar.

Paris ise Türkiye'nin özellikle 15 Temmuz 2016'daki darbe girişimi sonrası demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğü gibi konularda gerileme içinde olması nedeniyle ilerleme sağlanamadığını, ayrıca birçok bölgesel konuda NATO ve AB politikalarına aykırı tutum aldığı için ilerleme olmadığını kaydediyor.

Doğu Akdeniz'den Libya'ya
Fransa'nın özellikle gündeme getirdiği bölgesel gelişmeler 2018-2019 arası yaşanan Doğu Akdeniz krizi ve Libya'da 2019 sonrası yaşanan süreç.

Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Doğu Akdeniz'de hidrokarbon rezervlerinin bulunması için başlattığı çalışmalara 2018'den itibaren sert tepki verdi ve savaş gemilerini bu bölgeye göndererek sismik çalışmaların başlatılmasını engelledi.

Yunanistan'ın Ege adalarının da aynı ana kara parçası gibi tam kıta sahanlığı olduğuna ilişkin tezine karşı çıkan Türkiye, "Mavi Vatan" politikası kapsamında kendi haritalarını oluşturdu ve BM'ye de bildirimde bulundu.

Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Doğu Akdeniz gerilimini AB'ye taşıması Ankara-Brüksel arasında yeni ve çok daha sert bir gerilimin ortaya çıkmasına neden oldu.

Türkiye'ye yaptırıma neden olan bu sürecin AB içindeki en önemli aktörü ise Fransa oldu.

Macron, Atina'daki yayında, Doğu Akdeniz'de yaşanan gerilim sırasında da Fransa'nın Yunanistan'ın yanında durduğunu anımsattı ve gerekirse yine yanında olacağını kaydetti.

Doğu Akdeniz bunalımının yansıdığı coğrafyalardan biri iç savaş yaşanan Libya oldu.

Türkiye, Yunanistan'ın Doğu Akdeniz'deki hamlelerine karşı Libya'nın BM tarafından tanınan hükümeti ile deniz yetkilendirme anlaşması imzaladı ve Trablus'ta konuşlu yönetimin korunması için asker gönderme kararı aldı.

Fransa'nın Libya'nın doğusunda Bingazi'de konuşlu General Halife Hafter'in yönetimini destekliyor olması Ankara ve Paris'in bu kez de Kuzey Afrika'da karşı karşıya gelmesine neden oldu.

Trump, 1 Mayıs'ta yaptığı açıklamada "önümüzdeki hafta Avrupa Birliği'ne otomobil ve kamyonlar için uygulanan gümrük vergilerini artıracağımı duyurmaktan memnuniyet duyuyorum" dedi.

AB'den ABD'ye giren mallara uygulanan mevcut gümrük vergisi seviyesi, geçen Temmuz ayında müzakere edilen bir anlaşma kapsamında %15 seviyesinde bırakılmıştı.

Buna karşılık Avrupa, ABD'ye yatırım yapmayı ve kıtada ABD ihracatının artırması beklenen değişiklikler yapmayı kabul etmişti.

Ancak bunun ardından Başkan Trump'ın Grönland'ı ilhak etme tehditleri iki taraf arasındaki gerilimi artırdı. Avrupa Parlamentosu Ocak ayında anlaşmanın onay sürecini askıya aldı.

Daha sonra anlaşmaya, Trump yönetiminin "anlaşmanın hedeflerini zayıflattığı, AB ekonomik aktörlerine karşı ayrımcılık yaptığı, üye devletlerin toprak bütünlüğünü ve savunma politikalarını tehdit ettiği veya ekonomik zorlamaya başvurduğu" değerlendirilirse askıya alınabileceğini belirten bir madde eklendi.

Anlaşma Mart ayında Avrupa Parlamentosu'nda tartışmaların ardından onaylandı.

Çerçeve anlaşması neleri öngörüyordu?
Avrupa Birliği ve ABD arasında, üst düzey ticaret yetkilileri arasında haftalar süren gergin müzakerelerin ardından 27 Temmuz'da bir çerçeve anlaşmaya varılmıştı.

Bunun için Washington ve Brüksel'den liderlerin yüz yüze oturması gerekti.

Anlaşma her iki taraf için de önemliydi çünkü pek çok işletme, AB'nin "dünyanın en büyük ikili ticaret ve yatırım ilişkisi" olarak adlandırdığı bu ilişkiye bağlı.

Trump yönetimi bunu büyük bir zafer olarak kutladı ve birçok açıdan da öyleydi. Ancak bu aynı zamanda Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen için de tam bir yenilgi değil.

Başkan Yardımcısı JD Vance sosyal medya sitesi X'te yaptığı paylaşımda "Tüm Avrupa basını şu anda Başkan'a övgüler yağdırıyor, Amerikalılar adına müzakere ettiği anlaşmaya hayret ediyor" dedi:

"Yarın Amerikan medyası hiç şüphesiz 'Donald Trump İstediğinin Sadece Yüzde 99.9'unu Aldı' gibi manşetler atacak."

AB'nin tesellisi, artık %30 yerine %15'lik bir ABD gümrük vergisiyle karşı karşıya olmasıydı.

Ancak bu oran, öncesine göre yüksek ve İngiltere'nin %10'luk oranı kadar iyi olmadığı için yine de ciddi bir artış anlamına geliyordu.

AB'li otomobil üreticilerinin Nisan ayı başında getirilen %25'lik küresel gümrük vergisi yerine %15'lik bir ABD ithalat vergisiyle karşı karşıya kalması sağlanmıştı.

Trump, buna karşılık AB'nin de ülkelerini Amerikan ihracatına "sıfır gümrük vergisiyle açtığını" söyledi.

AB çelik ve alüminyumu da ABD'ye satıldığında %50 gümrük vergisine tabi olmaya devam edecek.

AB, misilleme gümrük tarifeleri hazırlarken ve bunları uygulayabileceği uyarısında bulunurken kendisini sert bir müzakereci olarak sunmaya çalışarak haftalar geçirdi.

AB'nin misillemesi, yaklaşık 100 milyar euroluk ABD ihracatını vuracaktı.

Mayıs ayında, nelerin hedef alınabileceğine dair 217 sayfalık bir liste yayınlandı. Bu liste çiftlik hayvanlarından uçak parçalarına ve viskiye kadar her şeyi içeriyordu.

Küresel ısınmanın, sıcak hava dalgaları ve nem artışı gibi aşırı hava olaylarını artırdığına dair çok sayıda kanıt var.

ABD'deki California Üniversitesi'nden bilim insanlarının yeni bir araştırması, bu koşulların, çocuklar henüz doğmadan önce bile, gelişimlerini engelleyebileceğini ortaya koydu.

Araştırmacıların hesaplamaları henüz daha anne karnındayken, gebeliğin her trimesterinde (üç aylık dönem) 35°C'nin üzerindeki sıcaklıklara ve yüksek neme maruz kalan çocukların, yaşlarına göre beklenenden %13 daha kısa olabileceğini gösterdi.

Doğumdan beş yaşına kadar olan süreçteki boy uzaması, çocuğun genel sağlığı ve gelişimi açısından kilit bir gösterge olarak kabul ediliyor.

Boyumuzun uzunluğu her ne kadar genetik ile beslenme ve sağlık gibi diğer faktörlere bağlı olsa da, araştırmanın baş yazarı Katie McMahon, "Çalışma, iklim değişikliğiyle artan sıcaklık ve nemin, Güney Asya'da beş yaşına kadar olan çocukların ortalama boyunu düşürme riski oluşturduğunu gösteriyor" diyor.

"Küresel tablo belirsizliğini koruyor ancak önümüzdeki on yıllarda bu durum büyük ölçüde küresel ısınmayı azaltma ve uyum sağlamaya bağlı olacak" diye ekliyor.

"Zaten yüksek sıcaklık ve nem seviyeleriyle karşı karşıya olan diğer düşük ve orta gelirli ülkelerde de makul bir şekilde benzer sonuçları bekliyoruz."

Dünya Bankası sınıflandırmasına göre, 120 ülke düşük ya da orta gelirli ülke kategorisinde.

İnsan boyunda "akordeon etkisi"

İnsanların çağlar boyunca, özellikle de büyük değişim dönemlerinde boy uzunluğunda büyük dalgalanmalar yaşadığı bilim insanlarınca bilinen bir gerçek.

Örneğin 10 bin yıl önce avcılık toplayıcılıktan tarıma geçiş, birden fazla araştırmanın da gösterdiği gibi, başlangıçta ortalama uzunluğa olumsuz etki yaptı.

Daha yakın dönemde, 2004'te ABD'deki Ohio State Üniversitesi'nden iktisat Profesörü Richard Steckel, çığır açıcı bir çalışma yayınladı.

Kuzey Avrupa'daki mezar alanlarından 9. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar uzanan binlerce iskeletin boy verilerini inceledi ve ortalama boyun bu süreçte uzayıp kısaldığını, en kısa boyunsa 17. yüzyılda görüldüğünü ortaya koydu.

O dönemde Avrupa'da bir dizi değişiklik yaşanmış; şehirleşme artarak bulaşıcı hastalıklar yayılmış, tarımsal üretimde değişimler olmuş ve hatta "Küçük Buz Devri" diye anılan, 16. ve 19. yüzyıl arası süren bir soğuma dönemi yaşanmıştı.

Prof. Steckel çalışmasında, "Kuzey Avrupalı insanlar 1700'lerde yaklaşık 6,4 cm kısaldı ve 20. yüzyılın ilk yarısına kadar bu kayıp tam olarak telafi edilemedi" diyor.

Londra'daki Imperial College'da nüfus sağlığı alanında araştırmacı olan ve insan boyundaki eğilimleri inceleyen birçok makalenin yazarı Dr. Andrea Rodriguez Martinez, günümüzde de iklim değişikliğinin nüfus üzerinde benzer bir etki yaratabileceğinden endişe ediyor.

Dr. Martinez, "Birleşmiş Milletler'in (BM) tahminlerinde göre dünya genelinde yaklaşık bir milyar çocuk, iklim değişikliği nedeniyle 'son derece yüksek risk' altında. İklim değişikliğinin çocukların gelişimi ve genel sağlıklarına çeşitli şekillerde ciddi tehdit oluşturabileceğini söylemek haksızlık olmaz" diyor.

Uzmanlara göre mevcut teoriler, en azından geçmişe bilgi gönderilmesini mümkün kılabilecek bir çerçeve sunuyor.

“KAPALI ZAMAN EĞRİLERİ” TEORİSİ

Fizikte “kapalı zaman benzeri eğriler” olarak adlandırılan kavrama göre, bir nesne geleceğe gidip ardından geçmişe dönerek başladığı noktaya ulaşabilir.

Bu tür yapılar teorik olarak mümkün olsa da oluşturulmaları için neredeyse sonsuz enerji gerekiyor.

KUANTUM DÜZEYİNDE MÜMKÜN OLABİLİR

Araştırmacılar, bu tür zaman döngülerinin çok küçük ölçekte, kuantum fiziği çerçevesinde oluşabileceğini düşünüyor.

Kuantum dolaşıklık olarak bilinen olguda, iki parçacık birbirine bağlı hale geliyor ve biri üzerinde gerçekleşen bir değişim, aralarındaki mesafe ne olursa olsun diğerini etkiliyor.

EINSTEIN'IN ÜRKÜTÜCÜ ETKİLEŞİMİ

Albert Einstein bu durumu “uzaktan ürkütücü etki” olarak tanımlamıştı.

Bazı bilim insanları, bu etkileşimin aslında parçacıkların geçmişe mesaj göndermesiyle açıklanabileceğini öne sürüyor.

DENEYİ YAPILDI, GEÇMİŞE FOTON GÖNDERİLDİ

Seth Lloyd ve ekibi, 2010 yılında dolaşık parçacıklar kullanarak bu tür zaman döngülerini taklit eden bir model geliştirdi.

Lloyd, bu durumu “bir fotonu birkaç nanosaniye geçmişe gönderip kendi geçmiş versiyonunu etkilemeye çalışmak” şeklinde tanımladı.

“INTERSTELLAR” FİLMİ ÖRNEK GÖSTERİLİYOR

Yeni çalışmanın yazarlarından Kaiyuan Ji, bu sürecin Interstellar filmindeki gibi işleyebileceğini söyledi.

Filmde bir karakter, geçmişteki kızına saat üzerinden mesaj gönderiyordu. Araştırmacılara göre bu, “nedensel döngü” olarak bilinen yapıya benzer.

NORMAL İLETİŞİMDEN DAHA ANLAŞILIR OLABİLİR

Bu tür sistemlerde iletişim hatları “gürültülü” olsa da, araştırmacılar geçmişe gönderilen mesajların yine de çözülebilir olacağını belirtiyor.

Hatta ilginç bir şekilde, geçmişe gönderilen mesajların normal iletişimden daha anlaşılır olabileceği öne sürülüyor.

İflas, İran savaşıyla birlikte jet yakıtı fiyatlarının hızla yükselmesinin ardından geldi.

YAKIT FİYATLARI İKİ KATINA ÇIKTI

İki aydır süren İran savaşı, küresel enerji piyasalarını sarsarken jet yakıtı fiyatlarını da ciddi şekilde artırdı. Spirit’in yeniden yapılandırma planı, galon başına yaklaşık 2,2 dolar seviyesindeki yakıt maliyetlerine dayanıyordu.

Ancak fiyatlar Nisan sonunda 4,5 dolar seviyesine çıkarak şirketin mali yapısını sürdürülemez hale getirdi.

BİNLERCE KİŞİ İŞSİZ KALACAK

Şirketin çöküşü, binlerce çalışanın işini kaybetmesine yol açacak. Spirit, bir dönem ABD iç hat uçuşlarının yaklaşık yüzde 5’ini gerçekleştiriyordu ve düşük fiyat politikasıyla rekabeti artırıyordu.

Bu büyüklükte bir ABD havayolunun tasfiye edilmesi son 20 yılda ilk kez yaşandı.

KURTARMA PLANI SONUÇSUZ KALDI

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, şirketi kurtarmak için 500 milyon dolarlık bir finansman paketi önermişti. Ancak plan, hem alacaklılar hem de siyasi çevreler içinde görüş ayrılıklarına takıldı.

Trump, “Yardım edebilirsek ederiz ama önce kendimizi düşünmeliyiz.” diyerek teklifin şartlara bağlı olduğunu ifade etmişti.

SEKTÖRDE DOMİNO ETKİSİ ENDİŞESİ

Spirit’in çöküşü, artan yakıt maliyetlerinin zayıf havayollarını nasıl hızla etkileyebileceğini gösterdi.

Şirketin hisseleri sert düşerken, rakip havayollarından Frontier Airlines hisseleri yükseldi, JetBlue Airways ise değer kazandı.

UÇUŞLAR VE PLANLAR İPTAL OLDU

Spirit’in Mayıs ayı başında planlanan 4 binden fazla iç hat uçuşu bulunuyordu. Ancak savaş kaynaklı maliyet artışları, şirketin iflastan çıkış planlarını tamamen bozdu.

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, sürecin önümüzdeki 6 ila 12 ay içinde tamamlanmasının beklendiğini belirtti. Parnell, kararın Avrupa’daki askeri konuşlanmanın kapsamlı şekilde gözden geçirilmesinin ardından alındığını ifade etti.

TRUMP'TAN AVRUPA'YA SERT MESAJ

Karar, ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa Birliği’nden ithal edilen otomobil ve kamyonlara uygulanacak tarifelerin yüzde 25’e çıkarılacağını açıklamasının hemen ardından geldi.

Trump, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’i de İran konusundaki açıklamaları nedeniyle sert sözlerle eleştirdi.

“AVRUPA SAVUNMADA DAHA FAZLA SORUMLULUK ALMALI”

Trump, görev süresi boyunca Avrupa’daki ABD asker sayısını azaltma tehdidini sık sık gündeme getirmiş, Avrupa’nın kendi savunması için daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini savunmuştu.

ABD lideri ayrıca Almanya merkezli otomotiv devlerini hedef alarak, Avrupa ülkelerinin ticaret anlaşmalarına uymadığını öne sürdü.

İTALYA VE İSPANYA DA GÜNDEMDE

Trump, İran savaşı konusundaki tutumları nedeniyle İtalya ve İspanya’daki ABD askerlerini de çekmeyi değerlendirdiğini söyledi.

Oval Ofis’te konuşan Trump, “Muhtemelen yaparım, neden yapmayayım?” ifadelerini kullandı.

2025 sonu itibarıyla Almanya’da 36 binden fazla, İtalya’da 12 bin 662 ve İspanya’da 3 bin 814 ABD askeri bulunuyor.

ALMANYA HAZIRLIKLI

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, ülkesinin olası asker azaltımına “hazırlıklı” olduğunu ve konunun NATO çerçevesinde müttefiklerle görüşüldüğünü söyledi.

Wadephul, Almanya’daki büyük ABD üslerinin ise tartışma konusu olmadığını belirtti.

Tehlikeli Arazide Mahsur Kaldılar

Dağ kurtarma ekiplerine göre iki kayakçı, 40-45 derece eğimli kuzey yamacında bitkin ve hipotermi riskiyle mahsur kaldı. Saat 21.29’da acil çağrı yapan kayakçılar için gece kurtarma operasyonu başlatıldı.

Helikopter Devreye Girdi

Rauris Dağ Kurtarma Ekibi, bölgeye yürüyerek ulaşmanın yaklaşık dört saat süreceğini belirleyince Karintiya’dan gece operasyonlarına uygun RK1 kurtarma helikopteri talep edildi.

Dolunay sayesinde görüş koşullarının iyi olması ve rüzgârın azlığı, operasyonu kolaylaştırdı. Helikopter ekibi, iki kayakçıyı vinçle alarak güvenli şekilde vadiye indirdi.

Yaralanmadılar

Kurtarılan iki kişinin yaralanmadığı, ancak bitkinlik ve hipotermi belirtileri gösterdiği açıklandı. Operasyona RK1 helikopter ekibi, Rauris’ten beş dağ kurtarma görevlisi ve Alp Polisi katıldı.

İhlaller Artıyor

Yetkililer, alınan kararlara rağmen ihlallerde artış yaşandığını belirtiyor. 2025 yılında 2.222 kişi uzaklaştırma kararlarını ihlal etti. Bu da yaklaşık her 7 vakadan birinde yasağın çiğnendiğini gösteriyor. Geçici tedbir ihlalleri de yüzde 11 artışla 3.030’a yükseldi.

Şiddet En Çok Özel Alanda Yaşanıyor

Rapora göre şiddet vakalarının büyük bölümü aile içinde veya yakın sosyal çevrede gerçekleşiyor. Fiziksel saldırının yanı sıra psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddet türleri de yaygın şekilde görülüyor. Özellikle Mart ve Aralık aylarında vakaların zirve yaptığı dikkat çekiyor.

Önlemler

İçişleri Bakanı Gerhard Karner, son yıllarda şiddetle mücadelede önemli adımlar atıldığını belirterek, risk altındaki kişiler için zorunlu “şiddet karşıtı eğitim” uygulamasının sürdürüleceğini açıkladı.

Federal Kriminal Dairesi Direktörü Andreas Holzer ise her şiddet vakasının fazla olduğunu vurgulayarak, mağdurların korunması ve faillerin sınırlandırılması için hızlı müdahale ve uzun vadeli önleme politikalarının süreceğini ifade etti.

Danışma Merkezlerine Binlerce Başvuru

Şiddeti önleme danışma merkezlerine 2025 yılında toplam 12.274 vaka bildirildi. Bunun 3.573’ü Viyana’da gerçekleşti. Ayrıca başkentte yüksek riskli vakalar için 22 özel güvenlik toplantısı düzenlendi.

Veriler, özellikle büyük şehirlerde aile içi şiddetin halen ciddi bir toplumsal sorun olmaya devam ettiğini ortaya koyuyor.

İhlalin devam etmesi durumunda ise eğitim otoriteleri sürece dahil olacak ve veliler hakkında 150 ila 800 euro arasında para cezası uygulanabilecek.

Öğretmenler Endişeli

Öğretmen sendikası temsilcileri, uygulamanın sahada ciddi sorunlar yaratabileceğini belirtiyor. Özellikle öğretmenlerin hem öğrencilerle hem de velilerle ilişkilerinin zarar görebileceği ifade ediliyor.

Sendika Başkanı Paul Kimberger, okullarda şimdiden “büyük bir endişe” oluştuğunu belirterek, öğretmenlerin bu süreçte yeterli kurumsal destek alıp alamayacağının belirsiz olduğunu vurguladı.

Hukuki Tartışma Gündemde

Öte yandan, Islamische Glaubensgemeinschaft in Österreich tarafından hazırlatılan bir raporda yasağın anayasaya aykırı olabileceği savunuldu. Kurum, düzenlemeyi Verfassungsgerichtshof nezdinde yargıya taşımaya hazırlanıyor.

Bakanlıktan Sert Savunma

Entegrasyon Bakanı Claudia Bauer ise eleştirilere katılmadı. Bauer, başörtüsünü “zararsız bir kumaş parçası değil, bir baskı sembolü” olarak nitelendirerek, kız çocuklarının bu konuda karar verme hakkına 14 yaşından sonra sahip olması gerektiğini savundu.

Yeni düzenleme, Avusturya’da eğitim, din özgürlüğü ve toplumsal uyum konularında tartışmaları daha da alevlendirecek gibi görünüyor.

Çocuklar; ürünlerin üretim sürecinden satışa kadar geçen aşamaları, şirketlerin nasıl çalıştığını ve girişimciliğin temel dinamiklerini uygulamalı şekilde öğrenecek.

Dev Şirketler ve CEO’lar Sahne Alacak

Etkinlikte Lidl, IBM, NIBRA ve Vöslauer gibi önemli şirketler de yer alacak. Organizasyon, üst düzey yöneticilerin katılacağı “CEO Günü” ile başlayacak. Bu bölümde liderler, başarı hikâyelerini ve kariyer deneyimlerini çocuklarla paylaşacak.

Amaç: Erken Yaşta Girişimcilik Bilinci

Organizatörler, etkinliğin çocuklara kariyer seçimlerinde ilham vermeyi amaçladığını belirtiyor. Uzmanlara göre erken yaşta kazanılan iş becerileri, gençlerin özgüvenini artırırken kendi potansiyellerini keşfetmelerine de katkı sağlıyor.

Proje yetkilileri, etkinliğin Avusturya’da girişimcilik ruhunu güçlendirmeye önemli katkı sunduğunu vurguluyor.

Sağlık alanında kesinti yerine yatırım yapılması gerektiğini belirten Ludwig, Viyana’daki hastanelerin ülke genelinden hasta çektiğini vurguladı. Ludwig ayrıca federal düzeyde FPÖ ile herhangi bir işbirliğine açıkça karşı çıktı.

Babler: “Avusturya’da Trump’a İhtiyacımız Yok”

Başbakan Yardımcısı ve SPÖ lideri Andreas Babler ise konuşmasında hükümette uzlaşmalar yapmak zorunda kaldıklarını ancak hayat pahalılığıyla mücadelede sonuç aldıklarını savundu. Babler, FPÖ lideri Kickl’i Donald Trump politikalarının destekçisi olmakla eleştirdi.

Babler, “Avusturya’da Trump’a ihtiyacımız yok” diyerek aşırı sağa karşı demokrasiyi savunacaklarını söyledi.

FPÖ’den “Sistem Değişikliği” Mesajı

FPÖ ise Linz’de kendi 1 Mayıs etkinliğini düzenledi. Herbert Kickl, ORF başta olmak üzere sığınma, sağlık ve eğitim sistemlerinde “sistem değişikliği” istedi. Yukarı Avusturya FPÖ lideri Manfred Haimbuchner ise artan yaşam maliyetlerini gündeme taşıyarak 2027 eyalet seçimlerinde birinci parti olmayı hedeflediklerini açıkladı.

Yeşillerden Servet Vergisi Çağrısı

Yeşiller Partisi de Viyana Praterstern’de “yeniden dağıtım” temalı etkinlikle servet vergisi talebini yineledi. Parti lideri Leonore Gewessler, orta sınıfın vergi yükü altında kaldığını, büyük mirasların ise vergilendirilmediğini savundu.

E-postasında belgeleri çevre bilinci nedeniyle dijital göndermeyi tercih ettiğini belirten adam, AMS çalışanlarına “PDF dosyasını nasıl yazdıracağınızı açıklayabilirim” diyerek tepki gösterdi. Ayrıca Korneuburg’a gitmeyi, toplu taşıma kullanmayı ve “asgari ücretli asistanlık işi” için klasik ayakkabı giymeyi de eleştirdi.

Adam, yalnızca ciddi ilgi olması ve önünde altı aylık iş sözleşmesi bulunması halinde şahsen gelebileceğini söyledi. Belirlenen randevuya ise katılmadı.

Federal İdari Mahkeme, bu davranışı makul bir işin engellenmesi olarak değerlendirdi. Mahkeme, kişinin işe alınmama ihtimalini bilerek göze aldığını belirterek AMS kararını haklı buldu. Bunun üzerine adamın acil yardımı 56 gün süreyle askıya alındı.

Linz’de ise FPÖ, 1 Mayıs etkinliğini geleneksel olarak Urfahr fuarındaki festival çadırında düzenliyor. FPÖ lideri Herbert Kickl ve Yukarı Avusturya FPÖ lideri Manfred Haimbuchner’in burada konuşma yapacağı bildirildi.

Yeşiller Partisi de Viyana Praterstern’de, hükümetin bütçe politikasına karşı “yeniden dağıtım” temalı bir etkinlik düzenliyor. Federal sözcü Leonore Gewessler’in katıldığı eylemde sosyal adalet ve gelir dağılımı mesajları veriliyor.

Hizmet sektöründe fiyat artışları bir miktar yavaşladı. Mart ayında %4,5 olan artış oranı Nisan’da %3,9’a geriledi. Bu düşüşte, Paskalya tatilinin bu yıl daha erken tarihe denk gelmesinin paket tur fiyatlarını aşağı çekmesi etkili oldu.

Gıda, alkol ve tütün ürünlerinde ise fiyat artışları hız kazandı. Bu kalemlerde yıllık artış %2,7 olarak ölçüldü. Mart-Nisan döneminde genel fiyat seviyesindeki aylık artış ise %0,3 oldu.

Enerji ve gıda gibi dalgalı kalemler hariç tutularak hesaplanan çekirdek enflasyon ise %2,7 seviyesinde gerçekleşti. Ekonomistler, enerji fiyatlarındaki oynaklığın önümüzdeki aylarda da enflasyon üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğine dikkat çekiyor.

Düzenlemeye göre elektrikli scooter kullanıcıları için alkol sınırı 0,5 promil olarak belirlendi. 16 yaş altındaki kullanıcılar için kask zorunluluğu getirilirken, scooter’a aynı anda yalnızca bir kişinin binmesine izin verilecek. Ayrıca gidon gibi bölümlerde eşya taşımak da yasak olacak.

Yeni düzenlemenin dikkat çeken bir diğer başlığı ise kameralı erişim kontrolü. Trafiği sakinleştirme bölgelerinde, araçların yasaklı alanlara girip girmediği kameralarla denetlenebilecek. Veri koruma kapsamında yalnızca araç plakalarının kaydedilebileceği, yayalar veya diğer yol kullanıcılarının görüntülenemeyeceği belirtildi.

1 Ekim 2026’dan itibaren ise elektrikli mopedler motorlu taşıt sayılacak. Bu araçlar artık bisiklet yollarında kullanılamayacak; kayıt, sigorta, ehliyet ve kask zorunluluğu devreye girecek.

Viyana sokaklarında gerçekleştirdiğimiz “Seçil’le Biz Bize”sokak röportajlarında bu hafta sizler için;

1.BÖLÜM
💬 Güzel Ülkemiz Türkiye’nin her şehrinin bir birinden tatlı şivesi var…

Viyana sokaklarında memleketinizi bize şive diliyle nasıl anlatırsınız diye sorduk bakalım nasıl anlatmışlar? ☺️😄

Bol kahkahalı Sokak Röportajlarımızla
➿Keyifli seyirler dileriz...
.
.
.
#secilsahinleaktüalite #secilsahin @ugurk.photography @ercanaydin_official @ersintekintatilyum @alpay_serce @esmageylanigulerci @kemal2814 @snmediahaber #secillebizbize #avrupa #viyana #avusturya #röportaj #sokakröportajı #snmedia #stephansplatz

🎤Röportaj: Seçil Şahinle Aktüalite programı konuğumuz Dr.med. Mihriban Pelit ——

💬Bu haftaki programımızda; “Osteoporoz (Kemik Erimesi) konusuna değindik. Keyifli seyirler dileriz…➿ —— 1)- Osteoporoz nedir? (Kemik Erimesi) 2)-Osteoporoz (Kemik Erimesi) neden oluşur? 3)-Osteoporoz belirtileri nelerdir? 4)-Kemik erimesi nasıl teşhis edilir? 5)-Kemik erimesi tedavisi nasıl yapılır ve nasıl önlenir? Dr.med. Mihriban Pelit’in yönettiği Ärztezentrum Simmering Tıp Merkezi; 📍Geiselbergstraße 28, 1110 Wien

📩Kontakt: Email: office@az11.at / office@http://xn—rztezentrum-simmering-41b.at/

📞Telefon:+43 (1) 201 52 90 Fax:+43 (1) 201 52 90 20 @snmediahaber