53 arazöz ve altı iş makinesi de karadan yangın söndürme çalışmalarına katılıyor.

Yangınla mücadele eden personel sayısı 853 personel.

Yangında bitki, hayvan ve habitatlarının yok olmasının yanı sıra maddi hasar da meydana geldi.

Kaş'ın Palamut Köyü'ndeki bazı evlerin yandığı bildiriliyor.

Yangın, Seydikemer Korubükü köyü yakınlarında tarım alanında çıktı ve şiddetli rüzgarın etkisiyle ormanlık alana sıçradı.

Başvuru sayısında Yunanistan'ı 217.627 ile Almanya izledi. Ancak Almanya, yüksek başvuru hacmine sahip ülkeler arasında yüzde 21,1 ile en yüksek ret oranına sahip ülke oldu. Bu oran, Türkiye genelindeki ortalama ret oranının (yüzde 14,6) belirgin şekilde üzerinde.

Listede dikkat çeken bir başka ülke Danimarka. Danimarka'ya yapılan 44.253 başvurunun yüzde 19,19'u reddedildi, düşük başvuru hacmine rağmen ret oranı Almanya'ya yakın seyretti. Macaristan da benzer bir tablo çizdi: 35.605 başvuruda ret oranı yüzde 18,14 olarak gerçekleşti.

Fransa (143.379 başvuru, yüzde 15,23 ret) ve İtalya (79.470 başvuru, yüzde 14,77 ret) orta düzeyde ret oranlarıyla listede yer aldı.

Buna karşılık Hollanda (yüzde 9,0), Bulgaristan (yüzde 10,1), İspanya ve Romanya (ikisi de yüzde 7,4) düşük ret oranlarıyla öne çıktı.

Listenin en düşük ret oranı Portekiz'de görüldü: yüzde 3,5. Ancak Portekiz'e yapılan başvuru sayısı sadece 3.921 ile listedeki en düşük hacim.

Şara’nın imzasıyla yayımlanan kararnamede, "Mustafa Halil Abdi, Suriye Arap Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı danışmanlığına atanmıştır," denildi. Karar, Suriye’nin resmî haber ajansı SANA tarafından cuma günü duyuruldu.

Birden fazla isim kullanan Abdi, yıllarca Kürtlerin öncülüğündeki SDG’yi yönetti. ABD’nin desteklediği SDG, Suriye’de Irak Şam İslam Devleti'ne (IŞİD) karşı yürütülen mücadelenin başlıca aktörlerinden biri oldu.

SDG’nin feshedilmesinin ardından geldi

Atama kararı, Abdi’nin SDG’nin bağımsız askerî varlığına son verildiğini açıklamasından birkaç gün sonra geldi.

Abdi, salı günü yaptığı açıklamada SDG güçlerinin Suriye ordusundaki tugaylara katılma sürecinin tamamlandığını belirterek örgütün feshedildiğini duyurmuştu.

Fesih kararı, Abdi ile Şara arasında Ocak 2026’da varılan entegrasyon anlaşmasının bir parçasıydı. Anlaşma, Kürtlerin askerî güçleri ile kuzey ve kuzeydoğu Suriye’de kurdukları sivil yönetimin merkezi devlete bağlanmasını öngörüyordu.

Aralık 2024’te Beşar Esad yönetimini deviren yeni Şam yönetimi, ülke topraklarının tamamında merkezi otoriteyi yeniden kurmaya çalışıyor.

Entegrasyon anlaşması Şara açısından önemli bir kazanım olurken Kürtlerin uzun süredir savunduğu özerklik hedefinin de sona ermesi anlamına geldi.

Abdi, geçen hafta Kürt yönetiminin Suriye devletiyle entegrasyonunun tamamlandığını açıklamış, "Halkımızın haklarını anayasada güvence altına alma mücadelemiz sürecek," demişti.

ABD’den Abdi’ye görev verilmesine destek
ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, SDG’nin feshedilmesinin ardından yaptığı açıklamada süreci "gerçek entegrasyon" olarak nitelendirdi.

Barrack, farklı görüşlere sahip eski tarafların Suriye’nin egemenliğini güçlendirecek diplomatik bir çözüm üzerinde uzlaşmasının önemine işaret etti.

Abdi’nin de aralarında bulunduğu Kürt yetkililere yönetimde etkili görevler verilmesinin, onların liderliğine ve Kürt güçlerinin bölgesel istikrara katkısına duyulan saygıyı gösterdiğini belirtti. Barrack, açıklamasında Abdi’ye verilecek görevi belirtmemişti.

SDG’nin Suriye ordusuna entegrasyon süreci
SDG lideri Mazlum Abdi, geçtiğimiz haftalarda Kamışlı’da yaptığı konuşmada örgütün askerî, güvenlik ve idari yapılarının Suriye devletine entegrasyonunun tamamlandığını açıklamıştı. Abdi, bundan sonraki aşamada Kürtlerin haklarının anayasada güvence altına alınmasına odaklanacaklarını belirtmişti.

Süreç, tarafların ocak ayında imzaladığı entegrasyon anlaşmasına dayanıyor. Ahmed eş-Şara da 16 Ocak’ta Kürtlerin ulusal haklarını güvenceye alan, Kürtçeyi ulusal dil ve Nevruz’u resmî tatil olarak tanıyan bir kararname imzalamıştı.

Türkiye, SDG’nin ana bileşeni YPG’yi PKK’nin Suriye kolu olarak kabul ediyor. PKK; Türkiye, Avrupa Birliği, ABD, Birleşik Krallık ve Fransa’nın terör örgütleri listesinde bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasını taşıyan karara göre diplomatik pasaport sahiplerinden Türkiye’de göreve atanacaklar için vize aranmayacak.

Söz konusu kişiler, Türkiye’ye yapacakları turistik seyahatler ve transit geçişlerde de her 180 günlük dönem içinde 90 güne kadar vizeden muaf tutulacak.

Yapılan düzenleme, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 18’inci maddesi gereğince yürürlüğe girdi.

Şam'daki büyükelçilik 12 yıl sonra ilk kez yeniden açıldı
Türkiye, Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından Şam Büyükelçiliğini yeniden faaliyete geçirerek Aralık 2024'de Suriye’nin başkentindeki diplomatik temsilciliğini açan ilk ülke oldu.

Maslahatgüzar Burhan Köroğlu’nun da katıldığı törende Türk bayrağı yeniden göndere çekildi. İki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler 2012’de kopmuş, büyükelçilik de iç savaşın yol açtığı güvenlik riskleri nedeniyle faaliyetlerini aynı yıl askıya almıştı.

Suriye iç savaşı boyunca Esad karşıtı muhalifleri destekleyen Ankara’nın Şam yönetimiyle ilişkileri uzun süre gergin kaldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Esad’ın devrilmesinden iki gün önce yaptığı açıklamada, "Suriye’nin geleceğini birlikte belirlemek" için Esad’a çağrıda bulunduğunu ancak olumlu yanıt alamadığını söylemişti.

Bu kararla birlikte cuma günü Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara'nın danışmanı olarak atandığı açıklanan eski Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi'nin durumu ise soru işareti haline geldi.

Türkiye'de terör listesinde yer aldığı bilinen Mazlum Abdi, Suriye'de diplomatik pasaport sahibi olması halinde Türkiye'nin vize muafiyeti kararından olumlu anlamda faydalanabileceği belirsizliğini sürdürüyor.

Vize muafiyeti kararının, Mazlum Abdi ile ilgili atama kararıyla aynı gün gerçekleşmesi soru işaretlerine neden oldu.

Euronews Türkçe, bu konuyla ilgili İçişleri Bakanlığı'na sorularını iletti. Bu haberin yayınlandığı an itibarıyla bakanlıktan yanıt gelmezken, yanıt gelmesi halinde haber güncellenecektir.

Türkiye-Suriye enerji iş birliği

Türkiye ile Suriye arasındaki enerji iş birliği, Ağustos 2025’te Türkiye-Suriye Doğal Gaz Boru Hattı’nın açılmasıyla yeni bir aşamaya geçti.

Onarımı 21 Mayıs’ta tamamlanan ve günlük 6 milyon metreküp taşıma kapasitesine sahip Kilis-Halep hattı üzerinden Azerbaycan gazının Suriye’ye sevkiyatı 2 Ağustos’ta başladı. SOCAR ile yapılan takas anlaşması kapsamında ilk aşamada yılda 2 milyar metreküp gaz gönderilmesi planlandı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, gaz sevkiyatıyla Suriye’de günlük elektrik arzının 3-4 saatten 10 saate çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı.

Türkiye’nin sekiz farklı noktadan Suriye’ye yaptığı elektrik ihracatının kapasitesinin de önce yüzde 25, ardından iki kattan fazla artırılarak 860 megavata ulaştırılması ve yaklaşık 1,6 milyon hanenin elektrik ihtiyacının karşılanması öngörüldü.

Türk Hava Kuvvetleri'nin tecrübeli savaş pilotu Albay Özlem İyidilli Karapınar liseden sonra Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni kazanmasına rağmen Hava Harp Okulu'nun yüksek başarılı öğrencilere sunduğu daveti değerlendirdi.

Toplantıda, 25 general ve amiral bir üst rütbeye, 69 albay ise general ve amiralliğe yükseltildi. Yüksek Askeri Şura kararı ile Hava Kuvvetleri Komutanlığına Orgeneral Rafet Dalkıran atanırken, Türkiye'nin ilk astronotu Hava Pilot Albay Alper Gezeravcı da tuğgeneralliğe terfi etti.

YAŞ'ta alınan kararlara dair listeye, Milli Savunma Bakanlığı'nın (MSB) internet sitesinden ulaşılabiliyor.

Özlem İyidilli Karapınar kimdir?
Karapınar, Yalova'daki ön uçuş eğitiminin ardından hekimlik yerine askerliği seçerek, tüm eleme aşamalarını başarıyla geçti ve Hava Harp Okulu'na girdi.

Uzun yıllar Türk Hava Kuvvetleri'nde savaş pilotu olarak görev yaptı.

Meslek yaşamı boyunca önemli görevler üstlendi.

Deneyimli subay, 2026 YAŞ kararları kapsamında tuğgeneralliğe terfi ederek Hava Kuvvetleri'nin "ilk kadın paşası" olarak tarihe geçti.

2023 yılındaki YAŞ kararları kapsamında tuğamiralliğe yükseltilen Albay Gökçen Fırat, Cumhuriyetin ilk kadın amirali olmuştu.

Ankara'da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi'nin ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın devlet ve hükümet başkanlarına verdiği hediyeler uluslararası basında geniş yankı uyandırdı.

Litvanya Cumhurbaşkanlığı, Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda'ya ismine özel işlenmiş bir revolver hediye edildiğini doğrulayarak silahın ilk görüntülerini yayınladı.

CUMHURBAŞKALIĞI SARAYI'NDA SERGİLENECEK
Zirvenin ardından ülkesine dönen Litvanya lideri, hediye silahı Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda basın mensuplarına sergiledi.

Litvanya Cumhurbaşkanlığı İletişim Grubu tarafından yapılan açıklamada, söz konusu hediyenin devlet başkanına verilen diğer diplomatik armağanlar gibi Cumhurbaşkanlığı binasında sergilenmesinin planlandığı belirtildi.

ÇOK KONUŞULAN GÜMÜŞAY REVOLVER
Hediye edilen her bir revolver liderlerin isimleri işlenerek özel olarak hazırlandı. Silahların yurt dışına çıkarılabilmesi için gerekli ihracat belgeleri de düzenlendi.

Liderlere hediye edilen silahın Türk savunma sanayisinin 1990'larda ürettiği Gümüşay .357 Magnum revolveri olduğu ortaya çıktı. Silahlar, mermileriyle birlikte özel ahşap kutular içinde teslim edildi.

Kutuda ayrıca Türkçe ve İngilizce olarak "Ülkemizde üretilen ilk revolver tipi tabanca Gümüşay." ifadesinin yer aldığı plaket de bulunuyor.

Gümüşay .357 Magnum, Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) tarafından 1990'lı yıllarda sınırlı sayıda üretilen nadir modeller arasında yer alıyor.

BAZI LİDERLER SİLAHLARI TÜRKİYE'DE BIRAKTI
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, kendisine hediye edilen revolveri ülkesine götürmedi.

İngiliz yetkililer, ateşli bir silahın Birleşik Krallık'a ithal edilmesinin yasal olmaması nedeniyle revolverin Türkiye'de bırakıldığını açıkladı. Silahın ateş edemeyecek şekilde etkisiz hale getirildikten sonra İngiltere'ye gönderilmesi bekleniyor.

New York Times gazetesinin ABD yönetiminden dört üst düzey yetkiliye dayandırdığı haberine göre, ABD'li yetkililer Trump'ın Kongre tarafından getirilen yasal kısıtlamaları nasıl aşacağı konusundaki ayrıntılarda farklı görüşlere sahip.

Yetkililer, bu engellerin aşılması amacıyla iki lider arasında konu hakkında birer mektup teatisi gerçekleştirilebileceğini ifade ediyor.

Trump, geçtiğimiz ay NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Oval Ofis’te yaptığı görüşmede F-35’ler ve Ankara Zirvesi’ne ilişkin soruya yanıt verirken, Erdoğan’a “onu çok mutlu edecek” bir hediye götürmeye hazırlandığını söylemişti.

“İnsanlar Türkiye’nin askerî açıdan ne kadar büyük bir güç olduğunu bilmiyor. Çok güçlü bir ordusu var.” diyen Trump, NATO Zirvesi’ne katılımıyla ilgili olarak da “Erdoğan aradı ve ‘Zirve Türkiye’de, orada olmalısınız’ dedi. Başkan Erdoğan’a saygı duyduğum için NATO Zirvesi’ne katılacağım.” demişti.

2019'DA NEDEN GERİLİM YAŞANMIŞTI?

Türkiye'nin 2019 yılında Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın alması, ABD ile ilişkilerin gerilmesine yol açtı.

Washington bu satın almaya, Türkiye'yi F-35 savaş uçağı programından çıkararak ve yaptırımlar uygulayarak karşılık verdi; S-400 sistemlerinin F-35 savaş uçaklarının gizli kabiliyetleri hakkında Rusya’ya istihbarat sağlayabileceğini ileri sürdü.

ABD Kongresi, Ankara'nın elinde S-400'ler bulunduğu sürece Türkiye'ye F-35 satışını yasaklayan kanunu kabul etti.

Türkiye Nisan 2021'de F-35 programından programa resmen çıkarıldı. O tarihten bu yana, Türkiye'nin S-400 sistemlerini envanterinde bulundurmaya devam etmesi nedeniyle F-35 programına yeniden dahil olup olamayacağı belirsizliğini koruyor.

F-35 NEDEN ÖNEMLİYDİ?

Resmi adı "F-35 Lightning II" olan beşinci nesil çok amaçlı savaş uçağı, birçok uzmana göre Türkiye'nin savunma planlamasında kritik öneme sahipti.

Düşük radar görünürlüğü, gelişmiş sensör entegrasyonu, ağ destekli harekat kabiliyeti ve farklı görevleri yerine getirebilme kapasitesi sayesinde F-35'in modern savaş ortamında önemli avantajlar sunduğu ifade ediliyor.

Programdan çıkarılmasının ardından Türkiye, ağırlıklı olarak yeni F-16 tedarikine ve milli muharip uçak KAAN'ın geliştirilmesine yöneldi.

Bunun yanında, Eurofighter Typhoon gibi alternatif savaş uçağı seçenekleri de değerlendirmeye alındı.

Aralarında ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin de bulunduğu 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanları, 100'e yakın bakan NATO Zirvesi için Ankara'da biraraya gelecek.

Ankara Ticaret Odası Kongre ve Sergi Merkezi'nde düzenlenecek Savunma Sanayi Forumu ile başlayacak olan zirve, İttifak'ın ve küresel güvenlik mimarisinin geleceği bakımından kritik öneme sahip.

Beştepe'de saat 18.30'da, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan'ın ev sahipliğinde devlet ve hükümet başkanları ile eşleri için resepsiyon düzenlenecek. Aynı gün Beştepe'de NATO üyesi ülkelerin dışişleri bakanları bir araya gelecek.

Ay Yıldız Karargahı'nda ise Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler'in ev sahipliğinde savunma bakanları için resepsiyon düzenlenecek.

Konuk liderler, bakanlar ve üst düzey yetkililer NATO Zirvesi için tam anlamıyla teyakkuz haline geçen Ankara'ya gelmeye başladı.

TRUMP'IN UÇAĞI TÜRKİYE YOLUNDA

Trump, tarihi zirveye katılmak üzere ABD'nin Maryland eyaletindeki Joint Base Andrews Havalimanı'ndan Air Force One uçağıyla gece saatlerinde yola çıktı. ABD Başkanı'nın uçağı şu saatlerde Londra üzerinde seyrediyor.

FlightRadar'da yer alan bilgiye göre Trump'ın uçağının Ankara'ya 13.24'te inmesi planlanıyor.

Katar tarafından ABD'ye hediye edilen yaklaşık 500 milyon dolar değerindeki Boeing 747-8, ABD Hava Kuvvetleri tarafından "uçan Beyaz Saray"a dönüştürülmüştü. Trump'ın Türkiye'ye ziyareti, uçağın ilk uluslararası görevlerinden biri oluyor.

RUTTE AÇIKLADI: NATO, YENİ ASKERİ NAKLİYAT VE GÖZETLEME FİLOLARI KURUYOR

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın stratejik yeteneklerini genişletmek amacıyla yeni askeri havacılık projelerini hayata geçireceklerini açıkladı. Ankara'da BUGÜN düzenlenen savunma sanayii forumunda konuşan Rutte, NATO'nun A400M nakliye uçaklarından oluşan yeni bir stratejik hava taşıma filosu kuracağını bildirdi. Genel Sekreter ayrıca, ittifakın bünyesindeki mevcut A330 MRTT çok amaçlı tanker ve nakliye uçağı filosuna bir uçak daha eklenerek bu yapının genişletileceğini kaydetti. İttifakın havadan erken ihbar ve gözetleme kabiliyetlerinde de köklü bir yenilenmeye gidiliyor. Rutte, NATO müttefiklerinin, ekonomik ömrünü tamamlamakta olan mevcut AWACS uçak filosunun yerini alması amacıyla Saab üretimi GlobalEye gözetleme uçaklarından on adede kadar satın alacağını duyurdu. Bu adımla eş zamanlı olarak, yüksek irtifa gözetleme yeteneklerini güçlendirmek için beş adede kadar Northrop Grumman üretimi MQ-4C Triton tipi insansız hava aracının da envantere dahil edileceği açıklandı. Söz konusu devasa askeri satın alma anlaşmaları, NATO liderlerinin ABD Başkanı Donald Trump ile Ankara'da bir araya geleceği zirve öncesinde ilan edildi. Avrupa hükümetleri, on milyarlarca dolar değerindeki bu projeleri NATO Savunma Sanayii Forumu'nda duyurarak, Trump'ın "Avrupa'nın kendi savunması için daha fazla harcama yapması" yönündeki taleplerine somut bir karşılık verdiklerini göstermeyi amaçlıyor. Liderler, bu akşam düzenlenecek resmi akşam yemeğiyle başlayacak zirve öncesinde ikili temaslar yürütecek. Bu kapsamda ABD Başkanı Trump'ın, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile de bir araya gelmesi planlanıyor. Genel Sekreter Mark Rutte, zirve öncesinde yaptığı değerlendirmede, Avrupalı müttefiklerin savunma bütçelerinde "şaşırtıcı" bir artış kaydettiklerini belirtti. Rutte, bu artışın arkasında Rusya'nın 2022 yılında Ukrayna'yı işgal etmesiyle tırmanan güvenlik endişelerinin yanı sıra, Donald Trump'ın müttefikleri bu yönde teşvik eden "son derece ısrarcı ve güçlü" tutumunun da payı olduğunu ifade etti. ABD Başkanı Trump, Soğuk Savaş yıllarından bu yana Avrupa kıtasını koruyan NATO şemsiyesi altında, Avrupalı hükümetlerin savunma yükünü büyük oranda ABD'nin üzerine yıktığı yönünde uzun süredir eleştiriler yöneltiyordu. Ankara'daki zirve öncesinde gazetecilere konuşan Rutte, yürütülen çalışmalar hakkında, "Artık sürdürülebilir, ABD'nin de bunun adil bir anlaşma olduğunu gördüğü bir ittifak yapısı kuruyoruz" değerlendirmesinde bulundu. NATO tarafından paylaşılan güncel verilere göre, ittifakın Avrupalı üyeleri ile Kanada, savunma harcamalarını son bir yılda reel olarak önemli ölçüde artırdı. Rutte, geçen ay yaptığı açıklamada, bu ülkelerin 2025 yılındaki savunma harcamalarının 2024 yılına kıyasla reel bazda 90 milyar dolar artış göstererek toplamda 570 milyar doların üzerine çıktığını bildirmişti. Bu değişim, ittifakın ABD dışındaki üyelerinin savunma bütçelerinde sadece tek bir yıl içinde yaklaşık yüzde 20 oranında bir artış gerçekleştiği anlamına geliyor.

Bakan Fidan, Ankara'da alınacak kararların, yalnızca acil zorlukları ele almakla kalmayacağını, önümüzdeki yıllar için Euro-Atlantik güvenlik ortamını şekillendireceğini belirtti.

Savunmanın, NATO'nun temel unsuru olmaya devam ettiğini söyleyen Fidan, “Tehditler çok boyutlu ve daha karmaşık hale geliyor. Geleneksel ölçütler bu gerçeği artık yansıtamıyor. Önemli olan konuşlandırılabilir yetenek, endüstriyel kapasite ve operasyonel hazırlık.” ifadelerini kullandı.

Fidan, "Ankara Zirvesi, İttifak'ı karşı karşıya olduğu dünyaya yapısını uyumlu hale getirmede yönlendirecek. Türkiye'nin amacı net: Daha uyumlu, daha yetkin ve daha dirençli bir İttifak." vurgusu yaptı.

"AVRUPA GÜVENLİĞİ AB'YE İNDİRGENEMEZ"

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre Fidan, Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi (SAM) ve Chatham House tarafından Ankara'da düzenlenen "Ankara Zirvesi Sonrası Avrupa Güvenliği: Avrupa genelinde NATO müttefikleri arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi" başlıklı etkinlikte de hitapta bulundu.

NATO'nun yeni dönemde stratejik kapasite inşasına odaklanması gerektiğine işaret eden Fidan, NATO'nun yalnızca mevcut tehditlere tepki veren bir yapı olmaktan çıkıp, daha uzun vadeli ve bütüncül bir güvenlik vizyonu geliştirmesi gerektiğini belirtti.

Fidan, ABD ile Avrupa arasında bazı gerilimler olmasına rağmen, bu gerilimlerin NATO Zirvesi'nde kontrolsüz bir krize dönüşmeyeceğini ve yönetilebileceğini, ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO Zirvesi'ne katılmasının sorunların yönetimi açısından önem arz ettiğini kaydetti.

AVRUPA GÜVENLİĞİNDE TÜRKİYE'NİN MERKEZİ ROLÜ

Avrupa güvenliğinin AB'ye indirgenemeyeceğini ve daha bütüncül bir yaklaşım gerektirdiğini vurgulayan Fidan, bu çerçevede Türkiye'nin merkezi rolünü vurguladı.

Fidan, Türkiye'nin, Ukrayna'nın toprak bütünlüğü ve egemenliğini desteklediğini aktararak, Ankara'nın Rusya'yla diplomatik temas ve diyalog kanallarının açık tutulmasının da Avrupa güvenliği açısından gerekli olduğunu ifade etti.

NATO'nun savunma sanayi kapasitesinin yalnızca AB merkezli düşünülmemesi gerektiğinin altını çizen Fidan, Türkiye ve İngiltere gibi güçlü savunma sanayisine sahip ülkelerin de Avrupa güvenliği kapsamındaki savunma işbirliğinin doğal ve gerekli aktörleri olarak görüldüğünü söyledi.

Fidan, Avrupa'nın, ABD'den gelen yük paylaşımı uyarılarını psikolojik bir baskı veya tehdit olarak görmemesi ve Avrupa'nın daha fazla sorumluluk alması gerektiğini belirtti.

Avrupa'nın savunma kapasitesini artırmanın NATO'nun geleceği kadar Avrupa'nın stratejik dayanıklılığı açısından da gerekli olduğuna değinen Fidan, NATO Ankara Zirvesi'nde Avrupa ve ABD'nin birbirini suçlama psikolojisinin çok baskın olmayacağını dile getirdi.

Fidan, zirvenin en zor kısmının Trump'ı zirveye katılmaya ikna etmek olduğunu ve bunu başararak zor kısmın aşıldığını belirtti.

Vatandaşların Kurban Bayramı'nı tebrik eden Cumhurbaşkanı Erdoğan; bu kutlu günlerin ülke, millet, İslam alemi ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını yürekten temenni ettiğini belirtip, "Kestiğiniz kurbanların, ettiğiniz duaların, yaptığınız hayır ve hasenatın hak katında kabul olmasını, inşallah ecirlerinizi artırmasını diliyorum." dedi.

"MERKEZİNDE BARIŞ OLAN NİCE BAYRAMLARA"

Erdoğan, "Gazze başta olmak üzere, gönül coğrafyamızın farklı köşelerinde bu bayramı da hüzünle, acıyla, kalplerinde ince bir sızıyla karşılayan tüm kardeşlerime, şahsım ve milletim adına en güçlü dayanışma mesajlarımı gönderiyor, Kurban Bayramlarını ayrı ayrı tebrik ediyorum. Rabbim bizleri hem millet hem de ümmet olarak merkezinde barışın, esenliğin, vahdet ve uhuvvetin olduğu daha nice bayramlara kavuştursun niyazında bulunuyorum." diye konuştu.

Kurbanın bir ibadet olmanın yanı sıra kelime anlamı itibarıyla aynı zamanda yaklaşma, yakınlaşma ve yakın olma demek olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi:

"İnanıyorum ki her bir vatandaşımız gerek eş, dost ve akraba ziyaretleriyle gerekse yardım ve dayanışma faaliyetleriyle bu ruh şölenini en verimli surette değerlendirecek, böylece hem Allah'a yaklaşmış hem de birbirine daha sıkı bağlarla kenetlenmiş olacaktır. Şayet muhabbet ve diğerkamlığın gönülleri sarıp sarmaladığı bu mübarek günleri hakkıyla idrak edebilirsek, işte o zaman kardeşliğimiz güçlenecek, darlığın yerini ferahlık, dargınlığın yerini kucaklaşma alacaktır. Duam ve beklentim bu bayramın da kalplerin yumuşamasına, küskünlerin barışmasına, kırgınlıkların giderilmesine ve sıkılı yumrukların tamamen açılmasına vesile olmasıdır."

ERDOĞAN'DAN İSRAİL'E TEPKİ: ATEŞKESE RAĞMEN İŞGAL VE YIKIM POLİTİKASINI SÜRDÜRÜYOR

İslam alemi olarak huzur iklimine kavuşmanın sevincini yaşarken, öte yandan bölge ve dünyanın stres düzeyi yüksek bir dönemden geçtiğini ifade eden Erdoğan, şöyle konuştu:

"İsrail, ateşkese rağmen Gazze'den Batı Şeria'ya, Doğu Kudüs'ten Lübnan'a kadar coğrafyamızın farklı noktalarında işgal, yıkım, katliam ve yasa dışı yerleşim faaliyetlerini pervasızca sürdürüyor. Yine İsrail'in tahrik ve tertipleriyle tetiklenen savaşın menfi etkileri, enerjiden tarıma, ticaretten ulaşıma, ekonomiden güvenliğe birçok alanda hissediliyor.

“TÜRKİYE İSTİKRAR ADASI OLARAK GÖZ DOLDURUYOR”

Bölgemizin savaş ve krizler silsilesiyle boğuştuğu bu dönemde Türkiye ekonomisiyle, altyapısıyla, tecrübeli kurumları, liyakatli kadrolarıyla, en önemlisi tahkim ettiği iç cephesiyle istikrar adası olarak göz dolduruyor.

"TÜRKİYE, DÜNYADA EŞİNE AZ RASTLANIR BİR BAŞARI HİKAYESİ YAZMAKTADIR"

Eleştirilere ve engellemelere rağmen 23 yıldır yürüttüğümüz politikaların semeresini, başta savunma sanayimiz olmak üzere her alanda topluyoruz. 238 milyar dolardan 1,6 trilyon doları aşan ekonomik büyüklüğü, 36 milyar dolardan 276 milyar dolara çıkan yıllık ihracatı, 248 milyon dolardan 10 milyar doları geçen savunma ve havacılık ihracatı ile Türkiye, dünyada eşine az rastlanır bir başarı hikayesi yazmaktadır."

TERÖRSÜZ TÜRKİYE VURGUSU: BU TARİHİ SÜRECİ ÖZENLE MENZİLİNE DOĞRU GÖTÜRÜYORUZ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Etrafımızdaki toz bulutu dağıldıktan sonra inşallah yeni dönemin parlayan yıldızlarından birisi Türkiye'miz olacaktır. Bunun için ne gerekiyorsa yapıyoruz. Ülkemizin istikbali ile bölgemizin istikrarı açısından taşıdığı stratejik değer bugünlerde daha iyi anlaşılan terörsüz Türkiye süreci bunlardan biridir. Sınırlarımız içinde huzur ve güvenliğin güçlenmesine, sınırlarımız dışında emperyalist oyunların bozulmasına katkı sunan bu tarihi süreci çok büyük bir özenle, sağduyu ve samimiyetle menziline doğru götürüyoruz. Türkiye'ye sadece ekonomik maliyeti 2 trilyon doları aşan bu musibetten milletimizi kurtarma irademiz tamdır. Sapasağlam, hızla yola devam ediyoruz."

Kurban Bayramı'nın ülke, millet, İslam dünyası ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını temenni eden Erdoğan, "Hac farizasını yerine getirmek üzere kutsal topraklarda bulunan kardeşlerimizin dua ve ibadetlerini Rabbim kabul buyursun diyorum. Bayramda seyahat edecek vatandaşlarımızdan hız limitlerine ve trafik kurallarına uymalarını özellikle istirham ediyorum. Sizleri sevgiyle, saygıyla selamlıyor, aileleriniz ve sevdiklerinizle birlikte huzurlu bir Kurban Bayramı geçirmenizi diliyorum. Bayramınız mübarek olsun." ifadelerini kullandı.

Türk ve İsrailli yetkililer arasında sözlü savaş geçtiğimiz günlerde kızışmış, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun "Benim liderliğim altında İsrail, İran'ın terör rejimi ve onun uzantılarına karşı savaşmaya devam edecektir. Bunun aksine Erdoğan, onlara yardım etmekte ve hatta kendi Kürt vatandaşlarını katletmektedir" sözlerine "Ellerine ve yüzlerine yapışmış 73 bin Gazzelinin kanına bakmadan çıkıp bir de utanmadan Kürt kardeşlerimiz üzerinden ülkemize iftira atıyorlar. Değerli kardeşlerim biz bu tuzağa düşmeyeceğiz" diyerek cevap vermişti.

F-35 programı

Barrack, Türkiye'nin F-35 programına geri alınmasına da değindi ve bunun 'patronu için sorun olmadığını' belirtti.

'S-400'ler konusuna gelince… Bilmeyenler için söyleyeyim, Türkiye darbeden sonra Rus savunma sistemi satın aldı. O zamanlar Türkiye, NATO'nun ikinci büyük müttefikiydi. Bu çok büyük bir şey. Bunun ne anlama geldiğini ve Türkiye'nin Avrupa'yı korumak için neler yaptığını düşündüğünüzde, inanılmaz bir şey bu' ifadelerini kullandı.

'F-35 jet programına katkıda bulunmak istediler ve aslında gövde üretiminde ortaktılar. S-400'ü satın aldıklarında, Kongre yaptırımlar uyguladı' diye ekleyen Barrack, 'Sanırım bu S-400 meselesi yakında çözülecek' ifadelerini kullandı.

'Patronumun bakış açısından, Türkiye'nin F-35 programına kabul edilmesi sorun değil. Yunanistan'ın S-300'leri ve F-35'leri var. Yani, Yunanistan-Türkiye meselesi, biliyorsunuz, başka bir tarihi mesele.'

ABD-Türkiye ilişkileri
Son yıllarda Türkiye ve ABD arasındaki ilişkiler, Doğu Akdeniz, Suriye ve Gazze'deki politika farklılıklarından, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemlerini satın almasına kadar çeşitli konular yüzünden gerildi. Bu durum, ABD yaptırımlarına ve Türkiye'nin 2019'da F-35 savaş uçağı programından çıkarılmasına yol açtı.

Daha sonra Ankara, Washington'dan 40 adet Block-70 F-16 savaş uçağı ve 79 modernizasyon kiti temin etmek istedi. Türkiye'nin İsveç'in NATO üyeliğine onay vermesinin ardından bu anlaşma onaylandı ve bu gelişmelerle birlikte ilişkilerde yumuşama oldu.

Erdoğan ayrıca, Türkiye'nin tedarik zincirleri açısından avantajlı olduğunu belirterek, Ukrayna-Rusya savaşında önemli bir mühimmat olan 155 mm'lik mühimmatın üretimi ve tedariki konusundaki iş birliğini örnek olarak gösterdi.

Washington, Rusya'ya karşı yaptırımları ihlal eden bazı Türk bireyler ve şirketlere de yaptırımlar uyguladı.

ABD'nin Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşılık Verme Yasası (CAATSA) kapsamında Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ve dönemin Savunma Sanayii Başkanı İsmail Demir'in de aralarında olduğu dört kurum yetkilisine "Rusya ile ilişkiler" nedeniyle yaptırımları 2021 yılında yürürlüğe girdi.

Türkiye, Ukrayna'yı destekliyor ancak Moskova'ya yönelik yaptırımlara karşı çıkıyor.

İsrail'in en az 9 hava saldırısına hedef olan Bazuriye'de, 1 kişi hayatını kaybetti, 9 kişi de yaralandı. Beldedeki okulda ve evlerde ciddi yıkım meydana gelirken, arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü belirtildi.

İsrail ordusu ayrıca Lübnan'ın güneybatısındaki Sur kentine bağlı Şema beldesini de sabah saatlerinde topçu atışlarıyla hedef aldı. Sur kentinin Kalile, Mansuri, Hınniyye, Mecdel Zun ve Buyut es-Sayyad beldelerine de saldırılar düzenlendiği belirtildi.

Sur'un Zebkin beldesini fosfor bombası ve topçu atışlarıyla hedef aldığı öne sürülen İsrail ordusu, Sıddikin beldesine de hava saldırısı gerçekleştirdi. İsrail ordusunun düzenlediği saldırılarda Yukarı Nebatiye ve Batı Siyr beldelerinde birer kişi, Şukin beldesinde de 2 kişi yaşamını yitirdi.

Nebatiye kentini hedef almayı sürdüren İsrail ordusunun, kentin El-Heva Mahallesi'nde çok sayıda binaya hava saldırısı düzenleyerek büyük yıkıma yol açtığı ifade edildi. İsrail savaş uçaklarının Hiyam beldesine de hava saldırısı düzenlediği ifade edilirken kara saldırıları da düzenlediği Bint Cubeyl ilçesinin girişindeki Saff el-Heva bölgesi topçu atışlarıyla hedef alındı.

İsrail ordusundan bir yetkili İran destekli Hizbullah militanlarının bölgeden kuzey İsrail'e saldırı düzenleme yeteneklerinin sınırlandırılmasıyla birlikte, Lübnan'ın güneyindeki Bint Cibeyil kasabasının kontrolünün birkaç gün içinde tamamen sağlanacağını söyledi.

İSRAİL'İN DE GÖZÜ HÜRMÜZ'DE

NTV muhabiri Özden Erkuş Tel Aviv'den aktardı. “İsrail de gözünü Hürmüz'e çevirmiş durumda.” diyen Erkuş, İsrail'de ordunun yeniden alarma geçirildiğini belirtti. Müzakerelerde sonuç çıkmamasıyla birlikte İsrail ordusunun alarma geçirildiğini aktaran Erkuş, “İsrail Genelkurmay Başkanı İran'a yeniden başlatılması planlanan saldırılar konusunda hedef belirleme sürecinin yeniden işletilmesi gerektiği talimatını verdi” dedi.

NTV muhabiri Erkuş, son günlerde İsrail'deki hava üslerindeki hareketliliğe vurgu yaptı, bugün yapılacak kabine toplantısında Netanyahu'nun bu gelişmeleri masaya yatırmasının beklendiğini söyledi. “İsrail eli tetikte kırılgan ateşkesin bozulması halinde nerelerin vurulacağı konusunda hazırlık yapıyor.” diye aktardı.

LÜBNAN İÇİN ATEŞKES GÖRÜŞMELERİ YARIN

Lübnan ve İsrail'in ateşkes ve müzakere görüşmelerini yapmak üzere Salı günü bir araya geleceği açıklandı. Görüşmelere ABD Dışişleri Bakanlığı'nın arabuluculuk edeceği belirtildi. Savunma Bakanı Katz daha önce yaptığı açıklamada, Lübnan'da Litani Nehri'ne kadar olan bölgede "güvenlik kontrolünü sürdüreceklerini" söyleyerek kalıcı işgale işaret etmişti.

VİYANA - SNmedia.at/Türkiye'nin müzakerelerdeki taraflarla iletişim halinde olduğunu belirten Bakan Fidan, ABD ve İran'ın ateşkes konusunda samimi olduklarını ve ihtiyacın farkında olduklarını söyledi. “Bir İsrail faktörü var ve İsrail'in oyunbozanlığını hep hesapta tutmak gerekiyor. Biz bunu ABD'ye ve diğer taraflara da hep söylüyoruz.” diyen Fidan, İranlıların ABD'nin tekliflerini değerlendirip cevap vereceğini ifade etti.

Dışişleri Bakanı Fidan, müzakere edilen konu başlıklarının 15 gün içinde nihai bir anlaşmaya bağlanmasının teknik olarak mümkün olamayabileceğini, nükleer konuda taraflar “ya hep ya hiç” tutumuyla yaklaşırsa ciddi engellerle karşılaşabilineceğini söyledi.

Fidan, “Hürmüz Boğazı savaşın bölgesel bir savaş olmadığını, küresel etkileri olan bir savaş olduğunu gösteriyor” ifadelerini kullandı. Petrol, doğalgaz, gübre ve yan sanayi ürünlerinin Hürmüz'den geçişine dikkat çeken Bakan Fidan, soruna global bir ilginin ve global bir çözüm arayışının olmasının doğal olduğunu söyledi.

Dışişleri Bakanı, “Bizim durduğumuz yer Hürmüz'ün barış yoluyla açılması. Uluslararası bir silahlı barış gücüyle buraya müdahil olmanın çok fazla zorlukları var.” dedi. Hürmüz Boğazı'nın müzakereler yoluyla açılmasında herhangi bir sorun görmediğini belirten Fidan, sorunu görüşmeler sırasında yeni düzenlemelerin önerilip önerilmeyeceği olarak vurguladı. Hiçbir ülkenin İran'a karşı olan savaşın parçası olmak istemediğini söyleyen Bakan Fidan, Türkiye'nin de savaşın dışında tutulması politikasının izlendiğini söyledi.

Savaşın kalıcı ateşkese ve barışa dönüşmesi gerektiğini vurgulayan Fidan, Türkiye'nin de bu konuda yoğun çaba içerisinde olduğunu söyledi. Fidan. “Savaş sonrası dönemde bölgede yeni bir düzenin daha kalıcı ve istikrara zemin hazırlayıcı bir halde olmasını diliyorum.” dedi.

7 Ekim saldırıları sonraki süreci değerlendiren Dışişleri Bakanı, bölgedeki kırılgan fay hatlarının daha da kırılgan hale getirildiğini söyledi. Fidan, “Giderek daha karmaşık ve yönetilmesi zor hale gelen bir denklemle karşı karşıyayız.” ifadelerini kullandı. Fidan, İsrail'in Lübnan'daki eylemlerinin Gazze'ye benzediğini söyleyerek, 'insansızlaştırma' kapsamında konutları ve altyapıyı tahrip etmekle suçladı. Yerlerinden edilmiş insanların büyük bir trajedinin parçası olduğunu ifade eden Dışişleri Bakanı, bunun bölgesel büyük çatışmayı beraberinde getirebileceğini söyledi.

Suriye'de SDG ile ortaya konan yol haritasının devam etmesi gerektiğini söyleyen Dışişleri Bakanı, ulaşılması gereken hedefler olduğunu belirtti. Fidan, Suriye'de bir sorun alanı görüldüğünü ve bunun bir risk olduğunu belirtti. Dışişleri Bakanı, "İsrail, İran’da yürüyen savaştan dolayı Suriye’ye karşı bazı şeyleri yapmıyor ama bu, olmayacağı manasına gelmez. Zamanı geldiğinde yapmak isteyecektir". dedi.

Dışişleri Bakanı, “Suriye bizim için hayati bir çıkar alanı, güvenlik alanı ve burada her türlü senaryoya hazırlıklı olmamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“İsrail güvenlik peşinde değil daha fazla toprak peşinde. Yayılmacılığını da güvenlik ihtiyacı adı altında gizliyor.” diyen Bakan Fidan, İsrail'in kendi yapmadığı şeyleri Lübnan'dan beklediğini söyledi. Lübnan hükümetinin gücünün Hizbullah'ı tek başına silahlandırmaya yetmeyeceğini söyleyen Fidan, Lübnan'da Şiilerin, Sünnilerin ve Hristiyanların hepsinin içinde bulunduğu topyekün ulusal bir çözümün bulunması gerektiğini söyledi.

Fidan, Orta doğu'da her ülkenin bir güvenlik paktı çerçevesinde, birbirinin toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve güvenliğine taahhütte bulunması gerektiğini söyledi. "İran'dan sonra İsrail düşmansız yaşayamaz. Netanyahu, Türkiye'yi yeni düşman ilan etme arayışında olduğunu görüyoruz" ifadelerini kullandı.

“Türkiye obsesyonu o kadar fazla oluyor ki, bu obsesyonu devam ettirirken ne kadar kendilerine zarar verdiklerinin farkında olamayabiliyorlar. Umarız Yunanistan, Kıbrıs Rum Kesimi'nin İsrail'le askeri işbirliğine ihtiyacı yok. Yunanistan NATO'nun bir üyesi. Bu türden bir işbirliği arayışının hangi akla hizmet ettiğinin izahı yok.” diyen Dışişleri Bakanı, NATO'nun Ankara'da gerçekleşecek zirvesine de değindi. "NATO tarihinin en önemli ama en önemli zirvesi olacak" ifadesini kullanan Fidan, ABD Başkanı Trump'ın zirveye davet edildiğini söyledi. Dışişleri Bakanı, NATO'nun bu zirveyi fırsata çevirmesi gerektiğini vurguladı.

Fidan, Avrupa güvenlik şemsiyesinde değişiklik olacaksa bu durumda Türkiye'nin ana aktör olarak görüş oluşturmada ve sistem kurmada ciddi rol almak durumunda olduğunu belirtti.

İsrail'in tek başına bir güç üreten ülke olmadığını söyleyen Dışişleri Bakanı, İsrail'in normalleşmesi için ABD'nin İsrail politikasının normalleşmesi gerektiğini vurguladı. Fidan, “Amerikan menfaatine yarayan hiçbir şey yok, İsrail'in menfaatine yarıyor. Bu rasyonel bir davranış biçimi değil. ” ifadelerini kullandı.

“Ekonomimizin büyümesi ve Türkiye'mizin gelişmesine katkı sağlayan; üretim, istihdam, yatırım ve ihracatımızın bu seviyelerine ulaşmasında payı olan herkese canı gönülden şükranlarımızı sunuyorum.

Tek parti döneminin zorlukları içinde satırlara dökülen bu tahayyülü bugün hamdolsun fazlasıyla gerçeğe dönüştürmeyi başardık. Son çeyrek asırda Rabbimizin yardımı milletimizin desteği iç dünyamızın da takdire şayan gayretleri ile Türkiye’yi her alanda şaha kaldırdık.

GÜÇLÜ TÜRKİYE MESAJI: ÖNÜMÜZE ÇIKAN TÜM ENGELLERİ AŞTIK

Büyük, güçlü bir Türkiye için iş dünyamızla beraber yürümeye devam edeceğiz. Ekonomide kendisine biçilen rolleri kabul etmeyen, tam tersi bunlara meydan okuyan bir Türkiye'yi gerçeğe dönüştürdük. Önümüze çıkan tüm engelleri aştık.

“TÜRKİYE 21 ÇEYREKTİR KESİNTİSİ BÜYÜYOR”

Büyüme ve ihracatta rekor kırdık. Küresel konumunu günden güne perçinleyen bir Türkiye var. Sadece büyüme ve ihracatta değil istihdamda da oldukça iyi bir yerdeyiz, işsizlik 31 aydır tek hanede seyrediyor.

Ülkenin 23 yılda nereden nereye geldiği ortada, hayal edilip de kazanılan şeyler ortada. Ekonomimiz yüzde 3,7 büyüdü. Türkiye 21 çeyrektir kesintisiz büyüyor.

"ENFLASYONDA DÜŞÜŞ GÖRECEĞİZ"

Bir dönem en büyük baş ağrımız olan enflasyon ve hayat pahalılığında güzel sonuçlar aldığımızı görüyoruz. 2025 senesini yüzde 30.9 enflasyon oranıyla kapattık. İnşallah bu sene çok daha düşük oranları yakalayacağız.

Atığımız adımların etkisi mutfağa, pazara, kiraya daha fazla yansıyacak vatandaşlarımız hayat pahalılığının azaldığını günlük yaşamlarında daha fazla hissedecekler. En büyük başarımız deprem konutlarının inşasıdır. Yapamazsınız diyenleri burada da hayal kırıklığına uğrattık. 455 binden fazla konutun kurasını çekip anahtarını hak sahibi kardeşlerimize teslim ettik. Milletimize verdiğimiz bir sözümüzü daha tutmanın bahtiyarlığını yaşadık.

Godot'u bekler gibi yıllardır Türkiye'nin krize, kaosa, kargaşaya, ekonomik olarak sıkıntıya girmesini bekleyen mandacı ekonomistlere asla kulak vermeyin.

“YENİ DÜZENDE KUTUP BAŞI TÜRKİYE”

Yeni düzende kutup başı Türkiye. Dünya bizim dediğimize geliyor. Özellikle komşumuz Suriye’de olduğu gibi fedakarlıklarımızın emeklerimizin tarihi ve vicdanın doğru tarafında durmanın semeresini toplayacağımız farklı bir döneme giriyoruz. Nasıl 13.5 yıl boyunca bizi eleştirenler sırf ülkemize sığınan muhabirlere ensarlık yaptığımız için bizi topa tutanlar şimdi bize hak veriyorsa emin olun aynısı yarın başka alanlarda da yaşanacak.

“EKONOMİK TETİKÇİLERİN KARANLIK SENARYOLARINA PRİM VERMEYECEĞİZ”

Bugün bizi sırf anlamadıkları için acımasızca eleştirenler yarın büyük bir mahcubiyet içinde hakkımızı teslim etmek zorunda kalacaklar.

Birileri umutsuzluk yaymaya çalışabilir. Felaket tellalları 23 yıldır yaptıkları gibi yine karamsar tablolar çizebilir. Ekonomik tetikçilerin karanlık senaryolarına prim vermeyeceğiz.

Dünden bu yana SDG denetimindeki Haseke ve Kobani (Aynel Arap) civarında çatışmalar sürüyor.

Bugün Haseke’nin merkezi Kamışlı ile Nusaybin arasında bulanan sınır hattındaki eylem sırasında Türk bayrağı gönderden indirildi.

DEM Parti bayrak için ‘ortak değer’ deyip indirilmesini kabul etmediğini belirtirken AKP, ‘en güçlü karşılığın verileceğini” duyurdu.

DEM Parti: Bayrağa saygısızlığı kabul etmiyoruz
DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan, X’ten şu paylaşımı yaptı:

“Nusaybin-Qamışlo sınırında yaşanan bayrak indirme olayı bizleri derinden üzmüştür.

Partimizin bayrakla ilgili herhangi bir sorunu yoktur.

Toplumun ortak değeri olan bayrağa saygısızlığı kabul etmiyoruz.

Haklı bir protesto yürüyüşünü provoke eden bu tür davranışları kesinlikle tasvip etmiyoruz.”

AKP: Saldırıya en net ve güçlü karşılık verilecek
AKP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik şunları söyledi:

“Şanlı bayrağımıza yapılan alçak saldırıyı lanetliyoruz.

Suriye tarafındaki terör örgütü SDG yandaşları tarafından Nusaybin-Kamışlı sınır hattında şanlı bayrağımıza yapılan alçak saldırıya en net ve güçlü karşılık verilecektir.

Bayrağımız tüm değerlerimizin sembolüdür. Değerlerimize saldıranlar bunun bedelini muhakkak ödeyecektir.”

Özel: Kardeşliğimizi bozamayacaklar
CHP Genel Başkanı Özgür Özel de şunları kaydetti:

“Mardin’in Nusaybin ilçesinde şanlı Türk bayrağımıza yönelik saldırıyı şiddetle lanetliyorum.

Hiçbir provokasyon amacına ulaşamayacak ve kardeşliğimizi bozamayacaktır.

Ay yıldızlı al bayrağımız vatanımızın her karışında onurla dalgalanmaya devam edecektir!”

VİYANA-SNmedia.at/ Yaklaşık 10 milyon kişinin yaşadığı İran başkenti Tahran’da, kentin sürdürülebilirliği ciddi biçimde sorgulanmaya başlandı. Altı yıldır süren kuraklık ve son 50 yılın en kurak sonbaharının ardından, şehre su sağlayan barajlardaki doluluk oranı yüzde 10 seviyesine kadar düştü.

Kasım sonu ve Aralık başında yağış miktarı, tarihsel ortalamalara kıyasla yaklaşık yüzde 90 azaldı. Kent sakinleri dönüşümlü su kesintileriyle karşı karşıya kalırken, musluklardaki su basıncı düşürüldü ve yetkililer halka su kullanımını sınırlama çağrısı yaptı.

"SIFIR GÜN" KENTİ

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, kasım ayında yaptığı açıklamada yağışların gelmemesi halinde kentin bazı bölgelerinin tahliye edilmesinin gündeme gelebileceğini söyledi.

Tahran, “Sıfır Gün” olarak adlandırılan, şehirlerin musluklardan su akmayacak noktaya yaklaşmasını ifade eden krizin eşiğine gelen son büyük kent oldu. Bu kavram, 2017’de Güney Afrika’nın Cape Town kentinde su rezervlerinin kritik seviyeye düşmesiyle gündeme gelmişti.

Daha önce Brezilya’nın Sao Paulo kenti ve Hindistan’ın Chennai kenti benzer krizleri aşmayı başardı.

Uzmanlar, hızla ısınan dünyada Tahran ve benzeri onlarca kuraklığa açık kent için şansın er ya da geç tükeneceğini vurguluyor.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE YAPISAL SORUNLAR

Kuraklığın temel nedenlerinden biri iklim değişikliği. Ortadoğu, küresel ortalamanın yaklaşık iki katı hızla ısınıyor. İran platosunda yağış düzenleri değişirken, kışlar daha kısa ve kurak geçiyor.

Zagros ve Elburz dağlarındaki kar örtüsü gibi ilkbahar ve yaz aylarında nehirleri ve yeraltı sularını besleyen doğal rezervler hızla azalıyor. Yağışlar ise giderek kısa süreli ve şiddetli sağanaklar halinde düşüyor. Bu da suyun toprağa işlemeden yüzeyden akıp gitmesine yol açıyor.

Ancak sorun yalnızca iklimle sınırlı değil. İran’daki su altyapısı uzun yıllardır yetersiz yatırımlarla boğuşuyor. Tarım ve sanayi için açılan yüz binlerce kaçak kuyu da yeraltı sularını hızla tüketiyor.

İran Su Kaynakları Yönetim Şirketi, her yıl yaklaşık 13 bin kaçak kuyunun kapatıldığını, ancak bunun sorunu çözmeye yetmediğini belirtiyor.

HIZLI NÜFUS ARTIŞI VE TARTIŞMALI ÇÖZÜM

Krizi derinleştiren bir diğer unsur ise hızlı kentleşme ve nüfus artışı. Tahran’ın nüfusu 1940’larda 700 bin civarındayken bugün yaklaşık 10 milyona ulaştı.

Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, bu büyümenin sürdürülemez olduğunu savunarak başkentin Umman Denizi kıyılarına taşınması önerisini gündeme getirdi.

Ancak uzmanlar, böyle bir taşınmanın on milyarlarca dolarlık maliyet gerektireceğini ve yaptırımlar, yüksek enflasyon ve sosyal ihtiyaçlarla boğuşan İran için gerçekçi olmadığını vurguluyor.

Bugüne kadar herkese vatandaşlık maaşı veren bir ülke olmadı. Fakat çeşitli ülkelerde pilot projeler deneniyor.

'Sosyal yardım sistemi gözden geçirilecek'

KAYNAK, GETTY IMAGES

Türkiye'de son günlerde vatandaşlık maaşına dair yetkililerden bir açıklama yapılmadı.

Konuyu ilk olarak 19 Kasım'da haberleştiren Türkiye gazetesi, 30 Ekim'de yayımlananCumhurbaşkanlığı'nın 2026 programına referans vererek önümüzdeki yıl vatandaşlık maaşı için bir pilot proje başlatılacağını yazdı.

Pilot projeye dair herhangi bir bilginin olmadığı programda şu ifadeler yer alıyor:

"Sosyal yardım sistemi gözden geçirilecek, işgücüne katılıma mani olmayacak şekilde bütünleşik bir yapıda, aile odaklı ve fert başına asgari bir geliri garanti edecek şekilde yeniden kurgulanacaktır."

Önceki programlarda da vardı

Fakat bu, vatandaşlık gelirinin önümüzdeki yıl başlayacağı anlamına gelmiyor. Zira aynı ifadeler Cumhurbaşkanlığı'nın 2025 ve 2024 programında da vardı fakat bu konuda bir gelişme olmadı.

Üç programda da bu politika için atılacak adımlar "mevzuat, teknik altyapı, analiz ve raporlama çalışmalarıyla" sınırlı tutuldu.

Bu projenin sorumlusu ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olarak belirlendi.

Bu konuda bugüne kadar yürütülen ve önümüzdeki süreçte yapılacak çalışmaları öğrenmek için bakanlıkla iletişime geçtik fakat haber yayımlanana kadar bir yanıt alamadık.

"Aile Bazlı Vatandaşlık Maaşı", 2023'te iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AKP) seçim vaatlerinden biriydi.

AKP beyannamede "Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemini hayata geçirerek Aile Bazlı Vatandaşlık Maaşı uygulamasını başlatacağız" sözü vermişti.

İktidar partisine göre bu uygulama gelirden en az pay alan nüfusun gelirdeki payını "hakkaniyete uygun şekilde" yükseltecek ve böylece gelir dağılımı iyileştirilecek.

Uzmanlar ne diyor?

BBC Türkçe'nin sorularını yanıtlayan Kocaeli Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü'nden Prof. Aziz Çelik ise toplumda artan yoksullukla mücadele etmek için iktidarın böyle bir yönteme yönelmiş olabileceğini söylüyor.

Prof. Çelik benzer önerinin 2006'da da gündeme geldiğini, ayrı ayrı yapılan tüm sosyal yardım ödemelerinin birleştirilerek bu şekilde bir programa çevrilmesinin düşünüldüğünü fakat bundan vazgeçildiğini hatırlatıyor.

Kriterler asgari ücret, açlık sınırı ve yoksulluk sınırı

KAYNAK, DAVIDF / GETTY

Hükümetten son dönemde bu konuda bir açıklama yapılmadı.

BBC Türkçe'ye konuşan Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat Bölümü'nden Doç. Dr. Emel Memiş "Hane kompozisyonları son derece çeşitlidir; kişi başına düşen gelir mi esas alınacak, yıllık mı aylık mı ölçüm yapılacak, düzenli mi düzensiz mi nasıl bir ödeme şekli olacak, eşdeğer hane halkı büyüklüğü yöntemi kullanılacak mı tüm bu sorular yanıtsız kalıyor" diyor.

Bu konudaki son somut açıklama, 2023'teki genel seçim öncesi bu vaat hakkında konuşan dönemin AKP Genel Başkanvekili Numan Kurtulmuş'tan gelmişti.

Kurtulmuş her hanenin en az asgari ücret seviyesinde bir geliri olmasını temin etmek istediklerini, gelir asgari ücretin altındaysa üstünü tamamlayacaklarını söylemişti.

Günümüzde asgari ücret brüt 26 bin, net 22 bin 104 TL.

Hane başına düşmesi hedeflenen asgari gelire dair bugüne kadar bir açıklama yapılmasa da bunun belirlenmesine yardımcı olabilecek çeşitli kriterler var.

Bunlar arasında asgari ücret, açlık sınırı ve yoksulluk sınırı da yer alıyor.

Prof. Aziz Çelik, asgari ücretin makul bir şekilde saptanması durumunda bunun asgari ücrete endekslenmesinin en doğrusu olduğunu söylüyor.

2024'te asgari ücret net 17 bin TL'ydi. Bu da yıllık 204 bin TL'lik bir gelire denk geliyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) haneleri en düşük gelirliden en yüksek gelirliye kadar yüzde 5'lik dilimlere bölüp ortalama gelirlerini paylaşıyor.

TÜİK verilerine göre 2024'te Türkiye'de 26,6 milyon hane vardı ve bunların yaklaşık yüzde 35'ine, asgari ücretten daha az gelir girdi.

Bunları asgari ücrete tamamlamak için hane başına yıllık ne kadar ödeme yapılması gerektiğini aşağıdaki tablodan inceleyebilirsiniz.

Son bir yılda Suriye ve Güney Kafkasya'da yaşanan süreçler, tarihsel olarak bölgesel rekabet içinde olan Türkiye ve İran'ın karşıt pozisyonlar almasına neden olmuştu.

Mevzi kaybeden Tahran, Ankara’yı açıktan eleştirmişti

Fidan, İran'ın bölgedeki en büyük müttefiki olan Esad yönetiminin 8 Aralık 2024'te devrilmesinin ardından başlayan süreçte Tahran yönetimine politika değişikliği çağrısı yapmıştı.

Artık "vekalet savaşlarına" son verilmesi gerektiğini söylemiş ve bunlar Tahran'da ciddi rahatsızlık yaratmıştı.

İran, Türkiye ile Zenzegur Koridoru olarak tanımlanan Azerbaycan-Nahçıvan geçiş hattının, “Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Yolu” (TRIPP) adıyla ABD tarafından işletilecek olmasından da büyük rahatsızlık duymuş ve bu süreçte de Türkiye ile ayrı noktalara düşmüştü.

Ermenistan-Azerbaycan arasındaki barışın ABD arabuluculuğunda sağlanmış olması nedeniyle koridor bu adla anılıyor.

Fidan ve Arakçi'nin basın toplantısında yaptıkları açıklamalar ise tarafların farklılıklardan çok ortak noktaları öne çıkartma ve karşı taraf açısından yaşamsal önemdeki konularda açık destek sunma tercihinde olduklarını gösterdi.

Ortak kaygı: 'İsrail yayılmacılığı'

İki bakanın bölgesel gelişmeler konusunda üzerinde durdukları en önemli konular Gazze ve Suriye oldu.

Tarafların Suriye'nin yeni dönemine özellikle ülkenin siyasi ve ekonomik olarak yeniden yapılandırılmasına ilişkin süreç yerine İsrail'in askeri hareketliliğine odaklanmaları dikkat çekti.

Arakçi, "Suriye'nin istikrar ve huzuru toprak bütünlüğünün korunmasına bağlıdır ve en büyük tehdit İsrail'den gelmektedir" ifadelerini kullandı.

İranlı bakan, "İsrail yayılmacılığının" temel amacının bölgeyi daha büyük bir istikrarsızlığa sokmak olduğunu, buna karşı bölge ülkelerinin birlikte hareket etmeleri gerektiğini kaydetti.

Dışişleri Bakanı Fidan da aynı noktaya işaret ederken, "Türkiye ve İran'ın İsrail'in bölgesel yayılmacılığının bölge için 'bir numaralı güvenlik tehdidi' olduğu konusunda hemfikir olduğunu" söyledi.

Fidan, İsrail'in Suriye ve Lübnan'ın istikrarsızlaşmasını amaçlayan saldırılarının sona erdirilmesi için uluslararası topluma harekete geçmeye çağırdı.

Tahran görüşmesi, Ankara'nın "terörsüz Türkiye" projesinin kritik bir aşamada olduğu bir süreçte gerçekleşti.

İran Dışişleri Bakanı Arakçi, basın toplantısında, PKK'nın silah bırakma kararından memnuniyet duyduklarını belirtirken, "terörsüz Türkiye" ve "terörsüz bölge" projelerini de desteklediklerini kayda geçirdi.

Türkiye, özellikle 1990'lı yıllardan bu yana İran'ı PKK ile mücadele konusunda yeterince işbirliği göstermemekle ve hatta desteklemekle suçladı.

PKK'nın, İran topraklarında yer alan PJAK aracılığıyla bu ülkede de varlığını sürdürmesi ancak iki ülke güvenlik kurumlarının bu konuda eşgüdüm sağlamamaları Ankara'nın eleştirileri arasında yer alıyordu.

Arakçi'nin PKK'nın silahsızlandırılmasına ilişkin açıklaması bu nedenle önemli bir gelişme olarak görülüyor.

Fidan'ın da İran için yaşamsal önemde olan nükleer müzakereler konusunda değerlendirme yapması ve uygulanan yaptırımları eleştirmesi dikkat çekti.

İran'a uygulanan yaptırımları haksız olarak nitelendiren ve müzakerelerin bir sonuca varması için Türkiye'nin elinden geleni yapmaya hazır olduğunu kaydeden Fidan, "Bizim amacımız İran'ın uluslararası hukuk çerçevesinde, sorunun çözümüyle beraber yaptırımlardan kurtulması ve bölgesel entegrasyonun ekonomik olarak ve diğer alanlarda olabildiğince hızlı devam etmesi" ifadelerini kullandı.

Türkiye, haziran ayında İsrail'in saldırmasıyla başlayan 12 gün savaşı sırasında İran'ı desteklemiş ve İsrail'i sert şekilde eleştirmişti.

Sınır kapıları çağrısı

Fidan'ın ziyaretinin önemli amaçlarından biri de Türkiye-İran Yüksek Düzeyli İşbirliği Konsey toplantısının hazırlığını yapmak oldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan liderliğinde Tahran'da 9'uncusu yapılacak toplantıda özellikle ekonomi, ticaret, enerji ve ulaştırma gibi alanlarda önemli anlaşmaların imzalanması öngörülüyor.

Bakan Fidan, ticaretin geliştirilmesi için ikili ilişkilerde yapılması gereken birçok şey bulunduğunu belirtirken, "Bağlantısallık, ulaştırma ve lojistik alanında iki ülke olarak yapmamız gerekenin biraz gerisinde kalmışız. Bu konuda atmamız gereken adımlar var" diye konuştu.

Fidan, sınır kapılarının sayısının da artırılması gerektiğini belirtti.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarının verdiği bilgiye göre, Ekim ayı itibariyle iki ülke ticaret hacmi 6,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. Tarafların koyduğu hedef ise yıllık 30 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşmak.

İran Dışişleri Bakanı Arakçi de bu konuda atılması gereken adımların olduğuna işaret ederken, ticaretin önündeki engellerin kaldırılmasının önemine işaret etti.

Tarafların bu adımı atma kararlılığında olduğunu kaydeden Arakçi, İran'ın yakında Van'da açacağı başkonsolosluğun da ticari ve ekonomik ilişkilerin gelişmesine katkıda bulunacağını belirtti.

Arakçi, İran'ın Türkiye için en güvenilir enerji tedarikçisi olduğunu, doğalgaz anlaşmasını yenilemek için hazır olduklarını da kaydetti.

Rapora göre, anne Çiğdem Böcek ve baba Servet Böcek’te görülen bulgular fosfin zehirlenmesiyle uyumlu çıktı. Çocuklar Kadir ve Masal Böcek’te görülen belirtilerin de birincil zehirlenme göstergesi olduğu belirtildi.

Soruşturmanın seyri açısından kritik olan Adli Tıp raporu dün savcılığa sunuldu. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, aileye ilişkin ilk otopsi raporlarının ulaştığını, kesin ölüm sebebine dair ayrı bir raporun bu hafta kamuoyuyla paylaşılacağını açıkladı.

Ailenin ölümünün ilk aşamada “gıda zehirlenmesi” olabileceği değerlendirilmiş, ancak ailenin yemek yediği yerlerden alınan numunelerin temiz çıkması şüpheleri otel ortamına yöneltmişti.

Soruşturma, fosfin gazının otel odasına nasıl ve hangi koşullarda sızdığı üzerine yoğunlaşarak devam ediyor.

Olayın Ardındaki Soruşturma Derinleşiyor

Böcek ailesinin ölümüyle ilgili yürütülen soruşturma genişletilerek sürdürülüyor. Fatih’te konakladıkları otelden rahatsızlanarak hastaneye kaldırılan aile fertlerinin ölümü üzerine gözaltı sayısı son günlerde hızla artarken, zanlı sayısı 11’e kadar yükseldi. Soruşturma kapsamında işletmecilerden otel çalışanlarına, ilaçlama şirketi personeline kadar birçok kişi gözaltına alındı.

Dört Şüpheli Tutuklandı

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada, ifade işlemleri tamamlanan midyeci Y.D., lokumcu F.T., kokoreççi E.E. ve kafe işletmecisi F.M.O., “taksirle birden fazla kişinin ölümü ve bir kişinin yaralanmasına neden olma” suçlamasıyla sulh ceza hakimliğine sevk edildi. Hakimlik, şüphelilerin tamamı hakkında tutuklama kararı verdi. Savcılığın sevk yazısında, ölüm olaylarının ardından yürütülen incelemelerde ürün numunelerinin bir kısmında tüketime uygunluk tespiti yapılmasına rağmen, ölümün tüketimden bir buçuk gün sonra gerçekleşmesinin kritik bir şüphe yarattığı belirtildi. Ayrıca bazı işletmelerden alınan numunelerin analizlerinin henüz tamamlanmadığı vurgulandı.

Numune ve Toksikolojik İncelemeler Devam Ediyor

Aile fertlerinin kesin ölüm sebebinin belirlenmesi için Adli Tıp Kurumu tarafından toksikolojik analizler sürdürülüyor. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekiplerinin işletmelerden aldığı numunelere ilişkin raporların da gün içinde tamamlanması bekleniyor. Savcılık, ölüm olayının vahameti ve kamuoyu üzerindeki etkisine dikkat çekerek, tutuklamaya alternatif diğer tedbirlerin yetersiz kalacağını belirtti.

Ailenin İstanbul Ziyareti Acı Sonla Bitti

Almanya'da yaşayan Böcek ailesi, 9 Kasım’da İstanbul’a gelmiş ve Fatih’te bir otelde konaklamaya başlamıştı. 12 Kasım’da mide bulantısı ve kusma şikayetleriyle hastaneye başvuran ailede önce iki çocuk kurtarılamamış, ardından anne Çiğdem Böcek yaşamını yitirmişti. Baba Servet Böcek ise günlerdir yoğun bakımda tedavi altındaydı. Aynı otelde kalan iki turistin de benzer şikayetlerle hastaneye kaldırıldığı, bir kişinin ise gözlem amacıyla tedaviye alındığı belirtilmişti.

Otel Mühürlendi, Soruşturma Genişleyerek Sürüyor

Olayla ilgili yapılan incelemelerin ardından aile fertlerinin konakladığı otel mühürlenirken, gözaltına alınanlar arasında otel sahibi H.O., ilaçlama yapan kişiler ve farklı işletmelerden sorumlu şüphelilerin bulunduğu bildirildi. Toplam 11 zanlının ifade işlemleri devam ederken, soruşturmanın çok yönlü bir şekilde genişletildiği aktarıldı.