İsrail ordusu, dün Lübnan'ın başkenti Beyrut'un güneyindeki Dahiye bölgesinde Hizbullah'a ait altyapıyı hedef aldığını açıklarken, saldırıda en az iki kişi hayatını kaybetti, 20 kişi yaralandı. Saldırının ardından İran'dan İsrail'e füze atışları yapıldı. Tahran yönetimi, İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarını sürdürmesi halinde daha sert karşılık verileceği uyarısında bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump ise ilk açıklamasında hem İran'ın füze saldırılarından hem de İsrail'in Beyrut'u hedef almasından memnun olmadığını belirterek taraflara müzakere masasına dönme çağrısı yaptı. Hatta Axios, Trump'ın Netanyahu'yu aradığını ve misilleme saldırısını ertelemesini istediğini bildirmişti. Buna göre Netanyahu istemeden de olsa Trump'ın teklifini kabul etti.

TRUMP UYARISINA RAĞMEN İSRAİL'DEN MİSİLLEME

Ancak ABD Başkanı'nın uyarısına rağmen İsrail'den gece yarısı misilleme geldi. İsrail ordusu, İran'ın batısı ve merkezdeki bölgelerini vurduğunu bildirdi. İran medyası da Tahran, Tebriz, Kerec, Kirmanşah ve İsfahan'da patlamalar olduğunu bildirdi.

"TÜM SENARYOLARA, GENİŞ ÇAPLI OPERASYONA HAZIRLIKLIYIZ”

İran'da radar tesislerinin vurulmasına misilleme olarak İsrail'de Nevatim ve Tel Nof Hava Üsler'ni hedef aldıklarını bildiren İran Devrim Muhafızları, "Tüm senaryolara ve tüm cephelerde geniş çaplı operasyona hazırlıklıyız." mesajını verdi.

Bu mesajın ardından İsrail Ordusu, “İran'dan İsrail'e doğru yeni füzelerin fırlatıldığı tespit edildi.” açıklamasında bulundu.

“KIZILDENİZ'DE İSRAİL'İN DENİZCİLİK FAALİYETLERİNİ TAM VE KESİN BİR YASAK GETİRİYORUZ”

Öte yandan Yemen'deki İran destekli Husiler, İsrail'e füze saldırısı düzenlediklerini ve Kızıldeniz'de İsrail gemilerini hedef alacaklarını açıkladı. Husilerin Askeri Sözcüsü Yahya Seri, yaptığı açıklamada İsrail'in Yafa kentine füze saldırıları gerçekleştirdiklerini söyledi.

Kızıldeniz'de İsrail gemilerini hedef alacaklarını belirten Seri, "Kızıldeniz'de İsrail'in denizcilik faaliyetlerine tam ve kesin bir yasak getiriyoruz. Şu andan itibaren düşmanın tüm hareketliliğini meşru askeri hedef olarak kabul ediyoruz." dedi.

İsrail'in gerilimi tırmandıran adımlarına aynı şekilde karşılık vereceklerini söyleyen Seri, İsrail'e yönelik saldırılarını artıracaklarını ifade etti.

İSRAİL BASINI: ÇATIŞMA BİRKAÇ GÜN SÜREBİLİR

Ayrıca İsrail basını, Tel Aviv yönetiminin İran ile yaşanan çatışmanın "birkaç gün sürmesini beklediğini" yazdı. İsrail Ordu Radyosu'nun haberinde, İsrailli yetkililerin durum değerlendirmesi yaptığı belirtildi.

Tel Aviv yönetiminin İran ile çatışmanın birkaç gün sürmesini beklediğine işaret edilen haberde, İsrail ordusunun da yedek askerlerin orduya çağrılması için hazırlık yaptığı kaydedildi.

Öte yandan, İsrail Ordusu İç Cephe Komutanlığı'nın Ben Gurion Havalimanı'ndaki uçuşların günlük 2 bin 500 yolcu ile sınırlandırılmasını talep ettiği aktarıldı.

Bu kararın, saat başına gerçekleştirilen uçuş sayısında azalmaya yol açabileceği belirtilen haberde, İsrail hava sahasının açık kalacağı ve konuyla ilgili görüşmelerin devam ettiği ifade edildi.

İSRAİL'E İLK CEVAP HUSİLERDEN GELMİŞTİ

İsrail'e ilk cevap, İran destekli Husilerden gelmişti. İsrail ordusundan yapılan açıklamada Yemen'den fırlatılan füze nedeniyle hava savunma sistemlerinin devreye girdiği bildirilmişti. Saldırı nedeniyle Tel Aviv'de siren sesleri duyulmuştu.

Günün ilk ışıklarıyla İran'ın da yeniden İsrail'i hedef aldığı bildirilmişti. İran'dan fırlatılan füzeler nedeniyle İsrail'in güney ve orta kesimindeki birçok kent ile işgal altındaki Doğu Kudüs ve Batı Şeria'da sirenler çalmıştı.

İsrail hava savunma sistemleri İran füzelerini önlemeye çalışırken, gökyüzünden patlama sesleri duyuldu.

TRUMP NE DEDİ?

Trump, saldırı sonrası ilk açıklamasında “Pazartesi, salı ya da çarşamba anlaşma olabilirdi ama şimdi bunlar yaşanıyor." ifadelerini kullanmıştı.

Daha sonra Financial Times'a (FT) konuşan Trump, İran'ın füze saldırılarının Washington ile Tahran arasında yürütülen görüşmeleri etkilemeyeceğini savundu.

"Bu, anlaşma üzerinde hiçbir etki yaratmayacak." diyen Trump, "Anlaşma kendi şartlarıyla olur ya da olmaz, ancak bu saldırılar sonucu değiştirmeyecek." ifadelerini kullandı.

“ASKERİ SEÇENEKLER MASADA”

Trump, olası bir anlaşmanın başarısız olması halinde ABD'nin nasıl hareket edeceği sorusuna verdiği yanıtta askeri müdahale ihtimalini gündeme getirdi. Trump, "Ya içeri girer ve askeri olarak halletmediğimiz geri kalan işleri tamamlarız ya da İran'a yönelik ablukayı sürdürürüz. Bu abluka muhtemelen ülkeye karşı şimdiye kadar yapılmış herhangi bir saldırıdan daha etkili oldu." ifadelerini kullandı.

FT, Trump'ın bu sözlerini İran'a yönelik bir komando baskını veya doğrudan askeri operasyon seçeneğine açık kapı bırakması olarak yorumladı.

NETANYAHU İLE GERİLİM İDDİASI

Trump'ın Netanyahu hakkındaki açıklamaları, geçen hafta iki lider arasında gerçekleştiği öne sürülen sert telefon görüşmesinin ardından geldi.

Axios'un haberine göre Trump, günler öncesinde gerçekleşen görüşmede Netanyahu'ya ağır ifadeler kullandı. Haberde bir ABD'li yetkilinin, Trump'ın İsrail liderine "Ben olmasaydım hapiste olurdun." dediği aktarıldı.

Trump, FT'ye söz konusu telefon görüşmesinin gerçekleştiğini doğruladı ve iddialara itiraz etmedi. İki lider İran saldırısının ardından da telefonda görüştü.

Diğer yandan Axios'a konuşan ABD'li yetkililer, İsrail'in İran'a yakın zamanda yanıt vermeyeceğini bildirdi.

İSRAİL DURMUYOR

ABD'nin arabuluculuğunda İsrail ile Lübnan arasında son dönemde birden fazla ateşkes sağlanmasına rağmen İsrail ordusu Lübnan'daki hedeflere yönelik saldırılarını sürdürdü. İsrail'in pazar günü Beyrut'un güneyindeki Hizbullah'ın güçlü olduğu bölgelere saldırı düzenledi.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, son açıklamasında, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda 3 bin 613 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Washington'daki 4. tur görüşmelerin ardından 3 Haziran'da İsrail ve Lübnan'ın, Hizbullah'ın saldırılarını tamamen durdurması ve tüm unsurlarını Litani Nehri'nin güneyinden çekmesi şartıyla "geniş kapsamlı ateşkes" konusunda mutabakata vardığını duyurmuştu. Hizbullah ise şartlı ateşkesi reddettiğini açıklamıştı.

Ancak duyurulan ateşkes anlaşmalarına rağmen İsrail ordusu saldırılarını sürdürüyor.

İRAN'DAN SALDIRI

Son saldırıların ardından İran da pazar günü İsrail'e füze atışları gerçekleştirdi. Tahran yönetimi ABD ile yapılacak herhangi bir anlaşmanın ön şartlarından birinin İsrail'in kalıcı ateşkesi kabul etmesi olduğunu savunuyor.

ABD ile Tahran arasında muhtemel bir anlaşmanın Trump yönetiminin dondurulmuş 24 milyar dolarlık İran varlığını serbest bırakmayı kabul etmesine bağlı olduğu vurgulayan Hamaney'in askeri danışmanı, "Bu bizim paramız, Amerika’nın değil. Eğer Trump, İran’la bir anlaşmaya varmak istiyorsa bu 24 milyar dolar, İran’ın Trump’a duyacağı güven için bir testtir; bu testten Amerika’nın geçmesi gerekir ve böylece yol açılır." ifadelerini kullandı.

Rızai ayrıca, çatışmaların yeniden başlaması halinde savaşın Hint Okyanusu'nu, Kızıldeniz'i, Babülmendep Boğazı'nı ve Akdeniz'i kapsayacak şekilde genişleyeceği uyarısında bulundu.

Şu ana kadar İran'ın desteklediği Yemen'deki Husiler, ateşkes görüşmeleri sırasında Kızıldeniz'e açılan Babülmendep Boğazı'ndaki deniz taşımacılığına saldırmaktan kaçındı.

Babülmendep Boğazı ile Hürmüz Boğazı'nın aynı anda kapanması, dünyanın petrol ve doğalgaz arzının yaklaşık dörtte birinin kesilmesine yol açabilir.

TRUMP'A GÖRE MÜZAKERE SÜRECİ İYİ GİDİYOR

Wisconsin eyaletine giderken uçakta İran gündemine de değinen ABD Başkanı Donald Trump, Tahran'la müzakere sürecinin iyi gittiğini belirtti.

Trump, "İran konusunda büyük bir başarı elde ediyoruz. Onlar nükleer silaha sahip olmayacaklar, kendileri de nükleer silaha sahip olacak durumda olmadıklarını söylediler." değerlendirmesini yaptı.

Diğer yandan İsrail basını, İran muhalifi ve Iraklı Kürt grupların Tahran yönetimine karşı silahlandırılmasına yönelik planı Beyaz Saray'daki bazı yetkililerin Türkiye'ye sızdırdığını, bu sayede durumdan haberdar olan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Trump'ı ikna ederek planı iptal ettirdiğini ileri sürdü.

"GÜÇLÜLER, GURURLULAR AMA BAŞKA SEÇENEKLERİ YOK"

ABD Başkanı Trump, Amerikan NBC kanalına verdiği röportajda ise İran liderlerinin "savaşı sona erdirmek" için ABD ile henüz bir anlaşmaya varamamalarının nedeninin "güçlü" ve "gururlu" olmaları olduğunu ancak "nihayetinde bir anlaşmaya varmaktan başka seçeneklerinin olmadığını" savundu.

Trump, "Güçlüler, gururlular, asla yapacaklarını düşünmedikleri şeyleri yapmak zorunda kalacaklar. Başka seçenekleri yok ve bu biraz zaman alıyor." ifadelerini kullandı.

Amerikan kamuoyunda "İran ile hızla bir anlaşmaya varması gerektiği" yönündeki çağrılara karşı çıkan Trump, "Bu tür şeyler yıllar alır." deyip Vietnam Savaşı'nı hatırlatarak şöyle devam etti: "Oldukça hızlı ilerliyorum. Üç aydır bu işin içindeyim. Biliyorsunuz, Vietnam 19 yıl sürdü. Üçüncü ayımdayım ve tek yaptıkları 'Vay canına, ne zaman kazanacaksınız?' demek. Eğer Demokrat olsaydım, kimse böyle konuşmazdı ama benim için fark etmez. Buna çok alıştım."

ABD Başkanı, ülkesinin İran'a ait orduları da "tamamen yok ettiğini" ileri sürerek, "İnsansız hava aracı fabrikalarının çoğu, fırlatma rampalarının çoğu ve füze üretim alanlarının çoğu devre dışı bırakıldı. Ancak yine de kapasiteleri var. (İran'ın) Bazı füzeleri, bazı insansız hava araçları var. Yüzde olarak belki füzelerinin yüzde 21-22'si diyebilirim. Çok sayıda füze var ama ilk saldırdığımız zamanki gibi değil." dedi.

GECE YARISI KARŞILIKLI SALDIRILAR

Gece saatlerinde Hürmüz Boğazı çevresi yine hareketlendi. CNN İran'ın Hürmüz'e doğru çok sayıda füze fırlattığını duyurdu. Haberde en az 4 İran İHA'sının ABD savaş uçakları tarafından düşürüldüğü bilgisi verildi.

İran basını ise Hürmüz yakınlarında uyarı ateşi açıldığını ve bunun büyük olasılıkla ABD gemilerinin hareketliliğiyle bağlantılı olduğunu bildirdi.

Bir süre sonra ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı da (CENTCOM) saldırıyı doğruladı. CENTCOM'dan yapılan açıklamada "ABD kuvvetleri misilleme olarak Goruk'ta ve Keşm Adası'nda bulunan İran kıyı gözetleme radar sahalarını vurdu.

Kuveyt ordusu ise “Hava savunma sistemlerimiz düşman İHA ve füzelerine karşı harekete geçti.” açıklaması yaptı. Bahreyn'de de sirenler çaldı. Yetkililer halka, güvenli yerlere gitme çağrısı yaptı.

İRAN, KATAR'DAKİ ÜSSÜ KULLANILAMAZ HALE GETİRMİŞ

İran'ın, ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta saldırılarıyla başlayan savaşın ilk günlerinde ABD'nin Katar'daki Ortak Hava Operasyonları Merkezi'ni (CAOC) füzelerle vurarak ağır şekilde hasara uğrattığı bildirildi.

Virginia merkezli ABD Hava-Uzay Kuvvetleri Derneği'nin aylık çıkardığı dergidede yer alan haber, saldırı hakkında bilgi sahibi üst düzey bir Amerikalı yetkilinin ifadelerine dayandırıldı.

Yetkiliye göre, İran, Katar'daki El Udeid Hava Üssü'nde bulunan Ortak Hava Operasyonları Merkezi'ne savaşın ilk günlerinde çok sayıda füze saldırısı düzenledi ve merkez kullanılamaz hale geldi.

Savaşın öncesinde İran'ın tesisi hedef alabileceğini göz önünde bulunduran ABD ordusunun savaşı başından itibaren Güney Carolina'daki Shaw Hava Kuvvetleri Üssü'ndeki bir tesisten yönettiğinin bilgisini veren yetkili, savaş öncesinde merkezdeki personelin de başka bir yere gönderildiğini aktardı.

ABD yönetimi veya Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), şu ana kadar CAOC'ye verilen hasara ilişkin herhangi bir açıklama yapmadı.

Olayda hayatta kalmayı başaran iki kişinin yetkililere haber verdiği öğrenildi. Kurtarma ekipleri, akü arızası nedeniyle aracın üç gündür çölde beklediğini açıkladı.

KAMYON PLANLANAN GÜZERGAHINDA GİTMİYORDU

Nijer’e bağlı Agadez Valiliği’nden olaya ilişkin yapılan açıklamada, "Yolcular, aşırı sıcaklıklar ve su ya da ikmal noktalarının bulunmaması nedeniyle hayatta kalmanın son derece güç olduğu zorlu şartlarda mahsur kaldılar." dendi.

Açıklamada, Mali'nin Telhandek kasabasından hareket eden kamyonun planlanan güzergahında gitmediği belirtildi.

Valilik, "Sürücünün, yardımcısının ve yolcuların tüm çabalarına rağmen araç tamir edilemeyince ve su da kalmayınca, yolcular kendilerini sert çöl şartlarının ortasında mahsur buldular. Onlarca cansız beden, hareketsiz haldeki kamyonun altında ve çevresinde bulundu." açıklamasını yaptı.

Hayatını kaybedenlerin bölgeye gönderilen kurtarma ekibi tarafından toplu mezarlara defnedildiği aktarıldı.

Söz konusu bulgular, Anvers Üniversitesi ile Brüksel Özgür Üniversitesi araştırmacılarının her yıl gerçekleştirdiği De Stemming anketinden alındı. Mart ayında yapılan çalışma, Belçikalıların uluslararası güvenlik ve küresel güçlere bakışını inceledi.

Araştırmacılara göre sonuçlar özellikle çarpıcı, çünkü ankette uluslararası güvenlik ilk kez bu kadar ağırlıklı yer aldı. Anket, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının hemen ardından yapıldı. O dönemde, küresel enerji arzında olası kesintiler ve fiyat artışlarına dair endişeler medyada geniş yer buluyordu. Araştırmacılar bu gelişmelerin kamuoyunu etkilemiş olabileceğini belirtiyor.

Çin'in rolü
Anket, Çin'e yönelik algının ABD'ye kıyasla daha az olumsuz olduğunu da ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 40 ila 44'ü Çin'i hasım olarak tanımladı. Ancak çok az sayıda Belçikalı Çin'i müttefik olarak görüyor; pek çok katılımcı "ne müttefik ne de hasım" seçeneğini işaretledi.

Buna rağmen Pekin'e ilişkin kaygılar sürüyor. Katılımcıların neredeyse yüzde 60'ı, Çin'in yakın gelecekte Tayvan'a askeri bir saldırı düzenlemesinin muhtemel olduğuna inandığını belirtti; bu da ülkenin artan askeri nüfuzuna dair rahatsızlığın devam ettiğini yansıtıyor.

Anket ayrıca Belçikalıların genel olarak kendi ülkelerinde kendilerini güvende hissettiklerini gösteriyor. Belçika'nın doğrudan bir askeri saldırıya uğrayabileceğini düşünenler azınlıkta kaldı; bu endişeyi dile getirenlerin oranı Flaman Bölgesi'nde yüzde 12, Valon Bölgesi'nde ise yüzde 21.

Öte yandan katılımcılar, hem savunma hem de ekonomi politikalarında Avrupa'nın daha bağımsız olmasını destekliyor. Yüzde 80'den fazlası Avrupa'nın askeri açıdan kendi kendine yeterli hale gelmesi gerektiğini savunurken, çoğunluk ABD'nin ticaret önlemleri ve gümrük vergilerine karşı daha güçlü Avrupa yanıtları verilmesinden yana.

Anket, Belçika içişlerine dış müdahalenin sınırlandırılmasına da güçlü destek olduğunu ortaya koydu. Katılımcıların neredeyse yüzde 90'ı, Belçika'nın, ABD'nin ülkenin iç işlerine müdahalesine izin vermemesi gerektiğini söyledi; bu da ABD'nin Belçika büyükelçisinin açıklamaları etrafında yaşanan son tartışmaları yansıtıyor.

Washington'a yönelik artan kuşkuya rağmen Belçikalılar Batılı kurumlara genel olarak destek vermeye devam ediyor. Katılımcıların yaklaşık yüzde 80'i, Belçika'nın her koşulda NATO üyesi kalması gerektiğini düşünüyor. Pek çok kişi ittifakı, ABD nüfuzunun bir aracı olmaktan ziyade ortak bir Avrupa güvenlik şemsiyesi olarak görüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, ABC News'e yaptığı açıklamada, İran ile müzakerelerde "ufak bir aksaklık olduğunu ancak bu durumu hallettiğini" iddia etti.

Bu durumun, "İran'ın, İsrail'in Lübnan'a saldırılarından hoşnut olmamasından" kaynaklandığına dikkati çeken Trump, yaptığı görüşmeler sonucu İsrail ve Hizbullah'ın birbirlerine saldırmamayı kabul ettiğini aktardı.

Trump, İran ile olası barış anlaşmasının "askeri zaferden daha iyi" olacağını belirterek, Hürmüz Boğazı'nın açılmasına ilişkin mutabakat zaptının "gelecek hafta içinde tamamlanacağına ve anlaşmaya varılacağına" işaret etti.

ABD Başkanı Trump, "bazı maddelerin dahil edilmesi için henüz İran ile anlaşmaya varmadığının" altını çizdi.

ABD BASINI: TRUMP, NETANYAHU'YA SERT TEPKİ GÖSTERDİ

Amerikan Axios haber platformunda yer alan ve iki ABD'li yetkiliye dayandırılan haberde, Trump'ın dün telefonda görüştüğü İsrail Başbakanı Netanyahu'ya sert çıktığı belirtildi.

Haberde, Trump'ın İran'la müzakere sürecini "baltaladığı" gerekçesiyle İsrail'in Lübnan'da son günlerde gerginliği tırmandırmasından duyduğu rahatsızlığı açıkça dile getirerek Netanyahu'ya, "Sen delisin." ifadesini kullandığı kaydedildi.

ABD Başkanı'nın görüşmede Netanyahu hakkındaki yolsuzluk soruşturma süreçlerine de atıf yaparak, "Ben olmasaydım şu an hapiste olurdun." değerlendirmesini yaptığına işaret edilen haberde, yetkililerden birinin, Trump'ın Netanyahu'ya "Seni ben kurtarıyorum. Şu an herkes senden nefret ediyor, herkes bundan dolayı İsrail'den nefret ediyor." şeklinde ifadeler kullandığını aktardığı bilgisine de yer verildi.

Trump, Netanyahu ile dün yaptığı telefon görüşmesinin ardından sosyal medya hesabından bir açıklama yapmıştı.

İsrail Başbakanı Netanyahu ile "çok iyi" bir görüşme yaptıklarını kaydeden Trump, İsrail'in Beyrut'a asker göndermeyeceğini ve yola çıkmış asker varsa da onların geri çevrildiğini ifade etmişti.

Hizbullah ile dolaylı şekilde görüştüğünü de belirten Trump, "Onlar da tüm çatışmaların durdurulacağı konusunda mutabık kaldılar. İsrail onlara saldırmayacak, onlar da İsrail’e saldırmayacak." ifadelerini kullanmıştı.

NE OLMUŞTU?

İran’ın yarı resmi Tasnim Haber Ajansı, müzakere ekibinin, Lübnan’a yönelik İsrail saldırıları nedeniyle arabulucular üzerinden ABD ile yürütülen mesaj alışverişini durdurduğunu bildirmişti.

Buna göre İsrail’in Lübnan ve Gazze’deki operasyonlarının durdurulmasına yönelik talepleri karşılanana kadar herhangi bir görüşme yapılmayacağı açıklanmıştı. Devlet medyasında Lübnan'a yönelik saldırıların durmaması halinde ABD ile İran arasındaki ateşkesin sona erme ihtimalinin yüksek olacağı belirtildi.

ABD-İRAN BARIŞ GÖRÜŞMELERİNDE SON DURUM

Son olarak İran Meclisi ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile devam eden müzakerelere ilişkin, "İran halkının hakları güvence altına alınana kadar hiçbir anlaşmayı onaylamayacağız." demişti.

İran basını tarafından İran ile ABD arasındaki olası mutabakat zaptının geçersiz kalma ihtimali bulunduğu ileri sürülmüştü. Tüm temaslara rağmen mutabakat zaptı metninin son şekline kavuşmağı ifade edilmişti.

Ayrıca, tarafların karşılıklı olarak metin üzerinde düzeltme önerileri sunduğu ve olası mutabakat zaptının geçersiz kalma ihtimalinin de söz konusu olduğu kaydedilmişti.

ABD VE İRAN'DAN KARŞILIKLI SALDIRILAR

Amerikan Merkez Kuvvetleri Komutanlığı CENTCOM, İran'ın uluslararası sularda ABD'ye ait MQ-1 insansız hava aracının düşürülmesini de içeren saldırgan eylemlerine yanıt olarak Keşm Adası ve Goruk Adası'nda füze rampalarını vurduklarını duyurmuştu.

Bu saldırıların üzerine İran ordusu da Kuveyt'teki ABD üslerini hedef alarak yanıt vermişti.İran Devrim Muhafızları, Sirik Adası'ndaki telekom kulesinin ABD tarafından vurulmasına misilleme olarak bir ABD üssünün hedef alındığını açıklamıştı.

ABD, 13 Nisan’dan bu yana İran’a yönelik deniz ablukası uyguluyor.

ABD Merkez Komutanlığına göre, Gambiya bayraklı Lian Star adlı yük gemisi, bir İran limanına girmeye çalışırken ABD güçlerinin gece boyunca yaptığı 20’den fazla uyarıyı dikkate almadı. Askeri yetkililer, geminin Umman Körfezi’nde sürüklenmeye bırakıldığını, ancak ABD birliklerinin henüz gemiye çıkmadığını belirtti; medya haberleri de bunu aktarıyor.

Bu son müdahale, 7 Nisan’dan bu yana yürürlükte olan kırılgan ateşkese rağmen çatışmaların bu hafta yeniden başlamasının ardından ve dünya, ABD ile İsrail’in 28 Şubat’ta İran’ın tartışmalı nükleer programı nedeniyle başlattığı savaşı bitirecek bir anlaşmaya varılıp varılamayacağını beklerken geldi.

Bu son olayla birlikte ABD ordusu, ablukayı delmeye çalışan altı gemiyi durdurmuş oldu; bunlardan yalnızca birine yoluna devam etmesine izin verildi. Orduya göre, başka 116 geminin rotası da değiştirildi.

ABD ablukası, Orta Doğu’da savaşın başlamasının ardından İran’ın boğazı fiilen kapatmasına yanıt olarak 17 Nisan’da devreye sokuldu.

Washington, İran’ın kendi sevkiyatlarını kısıtlamaya ve nakit kaynaklarına erişimini daha da zayıflatmaya çalışıyor; böylece uzun süredir kırılgan olan ekonomisini daha fazla baskı altına almayı hedefliyor.

Trump henüz İran’la anlaşmaya karar vermedi
Daha önce, ABD Başkanı Donald Trump cuma günü danışmanlarıyla bir araya geldi, ancak taraflar arasında geçici bir çerçeve üzerinde uzlaşılmasına rağmen ateşkesi uzatacak ve boğazı yeniden açacak anlaşmayı ilerletip ilerletmemeye henüz karar vermedi.

Bu arada, İran’ın her geçişin kendi onayından geçmesi gerektiği yönündeki iddialarına rağmen, ticari trafik boğazdan sessizce akmaya devam ediyor; ancak savaş öncesine kıyasla çok daha düşük bir hacimde.

İran Ortak Askeri Komutanlığı, devlet televizyonunda yayımlanan cumartesi tarihli açıklamasında “Bu kuralların herhangi bir ihlali, geçişlerinin güvenliğini ciddi biçimde riske atacaktır” diyerek, buna müdahale etmeye çalışan tüm askeri gemilerin hedef alınacağı uyarısında bulundu.

Tahran, geçişler için 2 milyon dolara varan ücretler bile talep etti; uzmanlar bunu, uluslararası deniz ticaretinin temel ilkelerinden biri olan barışçıl seyrüsefer özgürlüğünün ihlali olarak nitelendiriyor.

Katar Başbakan Yardımcısı Şeyh Saoud bin Abdulrahman bin Hassan bin Ali Al Thani, cumartesi günü yaptığı açıklamada Körfez ülkesinin geçiş ücretleri alınmasına karşı olduğunu belirterek, “Ancak mayın temizleme ya da ücretlerin belirli bir süre için başka amaçlarla kullanılması gibi durumlarda, bu müzakere edilebilir ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin yeniden normal seviyeye dönmesine yardımcı olabilecek bir düzenleme olabilir” dedi.

NASA Haberlerden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Jennifer Dooren, dün Dünya'ya doğru ilerleyen bir meteorun yerel saatle 14.06'da Massachusetts'in kuzeydoğusu ile New Hampshire'ın güneydoğusu üzerinde parçalandığını söyledi.

Dooren, olayın aktif bir meteor yağmuruyla bağlantılı olmadığını vurgulayarak, "Bu ateş topu doğal bir gök cismiydi. Uzay enkazının ya da bir uydunun atmosfere yeniden girişinden kaynaklanmadı." dedi.

Meteorun parçalanması sırasında açığa çıkan enerjinin yaklaşık 300 ton TNT'ye eşdeğer olduğunu belirten Dooren, bölgede duyulan yüksek sesli patlamaların da bu nedenle meydana geldiğini ifade etti.

NASA'ya göre meteor, yaklaşık 120 bin kilometre/saat hızla ve yaklaşık 64 kilometre yükseklikte ilerlerken parçalandı.

Bölgede yaşayanlar beklenmedik patlama sesleri nedeniyle büyük şaşkınlık yaşadı. Sosyal medya kullanıcıları, seslerin evleri sarsacak kadar güçlü olduğunu aktardı.

BENZER BİR OLAY YAŞANMIŞTI

Benzer bir olay 2013 yılında Rusya'nın Çelyabinsk kenti üzerinde yaşanmıştı. NASA'nın verilerine göre, bir ev büyüklüğündeki göktaşı yerden yaklaşık 23 kilometre yüksekte parçalanmış ve yaklaşık 440 bin ton TNT'ye eşdeğer enerji açığa çıkarmıştı. Patlama, yaklaşık 518 kilometrekarelik alanda camların kırılmasına neden olmuş, çoğu kırılan camlardan kaynaklanan yaralanmalar olmak üzere 1.600'den fazla kişi yaralanmıştı.

İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin saldırılarla beraber ateşkesi ihlal ettiğini belirtti. Bakanlık, İran'ın karşılık vereceğini ve kendini savunmaktan çekinmeyeceğini söyledi.

ABD DIŞİŞLERİ BAKANI RUBIO: MÜZAKERELER BİRKAÇ GÜN SÜREBİLİR

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yeni dalga saldırıların ardından konuştu. İran ile anlaşmaya yönelik müzakerelerin "birkaç gün sürebileceğini" belirtti. ABD Merkez Komutanlığı yaptığı açıklamada, askerleri "İran güçlerinin oluşturduğu tehditlerden korumak" amacıyla yeni saldırılar düzenlediğini duyurmuştu.

Saldırılarda mayın döşemeye çalışan tekneler ve füze fırlatma rampaları gibi hedeflerin vurulduğunu belirten ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Hürmüz Boğazı'nın "bir şekilde" açık kalması gerektiğini söyledi. Rubio, "Boğaz açık kalmalı, öyle ya da böyle açık kalacak" dedi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio İran ile yapılan görüşmelerin, anlaşmanın metni üzerindeki anlaşmazlıklar nedeniyle tıkanmalar yaşadığını "Bir kelime, bir cümle üzerindeki anlaşmazlıklar çözülecek," dedi.

İRAN'DAN SALDIRILARA KARŞI AÇIKLAMA

İran Devrim Muhafızları, ABD saldırıları hakkında bir açıklama yaptı. İran'ın ABD'nin ateşkes ihlallerine karşı cevap verme hakkı olduğunu söyleyen Devrim Muhafızları, Körfez bölgesinde “düşman hava araçlarını” tespit ettiklerini, 1 adet MQ9 insansız hava aracının vurulduğunu açıkladı.

Ayrıca, bir RQ-4 tipi İHA ile bir F-35 savaş uçağına da ateş açıldığı ve söz konusu uçakların bölgeden uzaklaşarak hava sahasını terk ettiği kaydedildi.

İran Dini Lideri Mücteba Hamaney de Telegram aracılığıyla yaptığı açıklamada “Körfez ülkelerinin ABD üsleri için bir kalkan olmayacaklarını, ABD'nin bölgede güvenli bir limana sahip olmayacağını” söyledi.

İran'ın Tasnim Ajansı, İranlı yetkililerin ABD ile olası bir anlaşma taslağında İran'ın dondurulmuş 24 milyar dolarlık varlıklarının serbest bırakılması gerektiğini ve bu miktarın yarısının mutabakat zaptının açıklanmasına kadar ulaşılabilir hale getirilmesinde ısrar ettiklerini belirtti.

Tasnim ayrıca İran'ın başmüzakerecisi Muhammed Kalibaf'ın Katar ziyaretinin, İran'ın varlıklarıyla ilgili talebinin nasıl uygulanacağına dair bir anlaşmaya varmak için olduğunu söyledi. Ayrıca Kalibaf'ın ziyaretinin 'genel olarak iyi' geçtiği ve ABD ile görüşmelerde ilerleme kaydedildiği ifade edildi.

Birçok merkezden 54 tekneyle yola çıkan filoya müdahale dün sabah saatlerinde başlamıştı. Filoda 40 ülkeden 430 aktivist yer alıyordu.

Dün Family isimli hastane gemisi Akdeniz'de seyir halindeyken arızalanmış ve Türk Sahil Güvenlik gemisi aktivistlere yardım etmişti. Sahil Güvenlik, gemiyi bordasına alarak Türkiye kıyılarına çekmişti.

Filo, önceki stratejisini değiştirerek, gemilerin birbirlerinden uzak şekilde Gazze'ye doğru yol almasını sağlamış, bu durumun İsrail'in müdahalesini zorlaştırdığı ifade edilmişti.

NTV muhabiri Melike Şahin, filoya dair gelişmeleri aktardı. Şahin, İrlanda Cumhurbaşkanı Catherine Connolly'nin kardeşi Margaret Connolly'nin de İsrail tarafından gözaltına alınan aktivistler arasında yer aldığını belirtti. NTV muhabiri Şahin, dünkü müdahalelerin ardından rotalarını değiştiren teknelerin yeni müdahaleleri güçleştirdiğini ancak yine de İsrail askerlerinin filoyu engellemek için harekete geçtiğini belirtti.

Şahin, alıkonulan aktivistlerin önce gözaltı merkezine çevrilmiş bir gemiye sonra da Aşdod limanına götürüldüklerini söyledi.

İSRAİL'DEN AÇIKLAMA

İsrail de uluslararası sularda saldırdığı Küresel Sumud Filosu'ndaki aktivistlerin hepsini alıkoyduğunu resmi olarak açıkladı.

İsrail Dışişleri Bakanlığı, sosyal medya hesabından İsrail ordusunun Küresel Sumud Filosu’na saldırısına ilişkin açıklama yaptı. Açıklamada, filoda bulunan 430 aktivistin hepsinin alıkonulduğu ve İsrail donanmasına ait gemilere bindirildiği belirtildi. Aktivistleri taşıyan gemilerin de İsrail'e doğru seyir halinde olduğu aktarıldı.

İÇİŞLERİ BAKANI ÇİFTÇİ: SUMUD FİLİSTİN HALKININ SARSILMAZ DİRENİŞ İRADESİDİR

Küresel Sumud Filosu'ndan Family isimli hastane gemisinin Akdeniz'de seyir halindeyken arızalanmasının ardından Türk Sahil Güvenliği gemiye yardım etmiş ve bordasına alarak Türkiye kıyılarına çekmişti.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, X üzerinden yaptığı paylaşımda Sahil Güvenlik ekiplerinin müdahalesinin görüntülerini paylaştı.

Bakan Çiftçi, görüntüyle beraber paylaştığı mesajında, Sahil Güvenlik personelini kutlarken, “Sumud, Gazze’de ablukaya ve zulme karşı toprağına kök salan Filistin halkının sarsılmaz direniş iradesidir." ifadelerini kullandı. İçişleri Bakanı, 27 aktivistin yer aldığı teknenin pervaneye halat dolanması nedeniyle yardım çağrısında bulunduğunu belirtirken 3 Sahil Güvenlik Gemisi ve 1 Sahil Güvenlik Botunun süratle bölgeye sevk edildiğini söyledi.

İçişleri Bakanı, “Gazze’nin sarsılmaz iradesi Akdeniz’de yalnız değildir. Türkiye, insanlık onurunun, mazlumun yanında duran vicdanın ve haklı mücadelenin her zaman en güçlü destekçisi olmaya devam edecektir.” diye yazdı.

2 Nisan'da Birleşik Arap Emirlikleri'nden yola çıkan kaptan Ashari Samadikun, Hürmüz Boğazı'ndaki atışlardan kıl payı kurtulduktan sonra korsanların sularına girdi.

İki çocuk babası Samadikun Endonezya'nın Sulawesi Adası'ndaki meyve ağaçlarıyla dolu köyüyle yaptığı telefon görüşmelerinde, ailesini rahatlatmaya çalıştı. Hükümet için petrol taşıdığını söyledi ve "Allah'ın izniyle hiçbir şey olmayacak" dedi.

Fakat 21 Nisan'da Santi'ye bir sesli mesaj gönderdi.

Nemli bir Nisan akşamında, akşam namazından hemen sonra, Santi Sanaya'nın telefonu korktuğu mesajla titredi.

"Gemim korsanların saldırısına uğruyor."

Somali kıyılarının hemen açıklarında, AK-47 ve RPG'lerle silahlanmış korsanlar, Mogadişu'ya giden Honour 25 adlı ticari tankere pusu kurarak 17 mürettebat üyesini ve 18 bin 500 varil petrolü rehin aldılar.

Bu kaçırma olayı, bir zamanlar Afrika Boynuzu'nu kasıp kavuran, kazançlı ve şiddet içeren korsanlık sektörünün yeniden canlandığı sinyalini verdi.

Santi, kocasının korsanlar gemiye tırmanana kadar etrafının kuşatıldığını fark etmediğini söylüyor.

Aşari'nin korsanlara "Beni vurmayın, ben de Müslümanım" dediğini aktarıyor.

Santi "Bundan sonra, tüm mürettebat üyelerine toplanmaları emredildi ve tüm telefonlara el konuldu" diye anlatıyor.

Bir süre sakin geçen bir dönemin ardından, İran Savaşı bölgesel istikrarsızlığı körüklerken Somali açıklarında gemi saldırıları arttı.

Honour 25'i ele geçirdikten sonraki iki hafta içinde, silahlı saldırganlar çimento yüklü Sward adlı gemiyi ve BAE'ye ait Eureka adlı petrol tankerini de kaçırdılar.

Sonra da bu gemileri Somali'nin korsanlık merkezi olan yarı özerk kuzeydoğu bölgesi Puntland'a doğru yönlendirdiler.

Uluslararası deniz devriyelerinin 10 yıldan fazla bir süre önce tehdidi bastırmasından bu yana ilk kez, Somalili korsan grupları aynı anda üç ticari gemiyi ve aralarında Mısır, Hindistan, Endonezya, Pakistan ve Suriye'nin de bulunduğu 10'dan fazla ülkeden denizcileri rehin aldı.

Bölgesel korsanlıkla mücadele operasyonlarını denetleyen AB Deniz Kuvvetleri (EUNAVFOR), BBC'ye yaptığı açıklamada, "Korsan grupları Hürmüz Boğazı'ndaki krizi yasadışı faaliyetlerine yeniden başlamak için yeni bir fırsat penceresi olarak algılayabilir" dedi.

Atina Panteion Üniversitesi'nden yardımcı doçent ve Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi'nin (UNODC) Küresel Deniz Suçları Programı'nda akademik danışman Sofia Galani, Somali'de korsanlığın geri dönmesinin küresel denizcilik için "felaket" olacağını söylüyor:

"Kızıl Deniz'deki Husilerin oluşturduğu tehdit ve Hürmüz Boğazı'nda ve çevresinde gemilerin karşı karşıya kaldığı risklerle birleştiğinde, bu durum Arap Denizi'nden Afrika Boynuzu'na kadar tüm bölgeyi son derece tehlikeli bir denizcilik ortamına dönüştürebilir.

"Bu durum kaçınılmaz olarak daha yüksek sigorta primlerine ve nakliye maliyetlerine yol açacak ve bu da nihayetinde ürün fiyatlarını ve tüketicileri etkileyecek."

Somalili korsanların yükselişi ve düşüşü
Somali'nin uzun kıyı şeridi, 2000'li yıllarda korsanlıkla özdeşleşti.

Yabancı balıkçı teknelerinin geçim kaynaklarını tehdit etmesiyle birlikte, suç örgütleri bu çaresizliği istismar edip, teknelerini demirlemek ve fidye eylemlerini gerçekleştirmek için bölgeden destek topladı.

Uluslararası Denizcilik Bürosu'na göre, saldırılar 201'de 237 vakayla zirveye ulaştı.

EUNAVFOR'a göre, Ocak 2011'de Somalili korsanlar 32 gemiyi ve 736 rehineyi ele geçirdi.

Ödenen fidyeler çok büyük olabiliyordu. Dünya Bankası'na göre, 2005 ile 2012 arasında toplanan fidyeler 413 milyon dolara ulaştı.

Bankanın tahminine göre, bu sorun zirve döneminde küresel ekonomiye yılda 18 milyar dolarlık yük getirmiş olabilir.

Uluslararası Kriz Grubu'nun kıdemli Somali ve Afrika Boynuzu analisti Omar Mahmood "Korsanlıkla uğraşan suç örgütleri varlığını sürdürüyor, ancak onları durduran şey, su yollarında devriye gezen donanmaların müdahale tehdidiydi" diyor.

Bu arada Mahmood korsanlığın gelişmesine yardımcı olan koşulların da devam ettiğini söylüyor.

Husi bağlantısı var mı?
Üç yıl önce, yabancı donanmaların dikkatini Kızıldeniz'i vuran Husi saldırılarına çevirmesiyle, Somali'nin geri dönüşünün belirtileri ortaya çıkmıştı.

Somali artık dünyadaki gemi saldırılarının büyük çoğunluğundan sorumlu değil. Bu unvan şimdi çoğunlukla daha düşük seviyeli soygunların yaşandığı Singapur Boğazı'na ait.

Ancak güvenlik güçlerinin Ortadoğu genelinde daha da dağılması ve korsanların yeniden saldırıya geçmesiyle, İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO), Somali çevresindeki tehdit seviyesini "ciddi" seviyesine yükseltti.

Ve tehlike, kuzeye, Aden Körfezi'ne doğru uzanıyor gibi görünüyor. Bu da olası Husi-korsan işbirliği endişelerini artırıyor.

Pazar günü yapılan açıklamada, DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus her iki ülkeyle istişarelerde bulunduğu ve salgının "uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu" kriterlerini karşıladığına karar verdiği belirtildi.

Cumartesi günü itibarıyla, DKC'nin Ituri Eyaleti genelinde yaklaşık 246 şüpheli vaka ve şüpheli vakalara bağlı 80 ölüm bildirildi. Bu vakalardan 8'i laboratuvar ortamında doğrulandı. Ayrıca Uganda'nın başkenti Kampala'da laboratuvar onaylı 2, DKC'nin başkenti Kinşasa'da ise 1 vaka daha rapor edildi.

DSÖ tarafından yapılan açıklamada, "Şu an itibarıyla, bu olayla bağlantılı gerçek enfekte kişi sayısı ve salgının coğrafi yayılımı konusunda ciddi belirsizlikler bulunmaktadır," denildi.

Açıklamada ayrıca, bilinen veya şüpheli vakalar arasındaki epidemiyolojik bağlara dair bilgilerin de henüz sınırlı olduğu vurgulandı.

Sağlık örgütü, mevcut salgının bir "pandemi" (küresel salgın) kriterlerini ise karşılamadığını belirtti.

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC) ise durumu "yakından takip ettiğini" bildirdi. Kurum, virüsün bulaşmasını engellemek ve sınırlar arası yayılma riskini azaltmak amacıyla, "hızlı ve koordineli bir müdahale" yürütmek üzere yerel yetkililer ve ortaklarla birlikte çalıştıklarını açıkladı.

Abu Dabi Basın Ofisi'nin X hesabı üzerinden yapılan açıklamada, santralin iç güvenlik çevresi dışında bulunan bir elektrik jeneratöründe çıkan yangına ekiplerin müdahale ettiği aktarıldı.

Yangının bir İHA saldırısından kaynaklandığı bildirilen açıklamada, olayda herhangi bir yaralanmanın yaşanmadığı ve radyasyon güvenliği seviyelerinde herhangi bir etkilenme olmadığı ifade edildi.

Açıklamada ayrıca gerekli tüm önleyici tedbirlerin alındığı belirtildi. Öte yandan BAE Federal Nükleer Düzenleme Kurumu da yangının santralin güvenliği ya da temel sistemlerinin işleyişi üzerinde herhangi bir etkisi olmadığını, tüm ünitelerin normal şekilde çalışmayı sürdürdüğünü bildirdi.

İHA saldırısının hangi ülke ya da kişiler tarafından gerçekleştirildiğine dair bilgi verilmedi.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi hazırlanan mekanizma hakkında bilgi verdi. Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Azizi, planın kısa süre içinde duyurulacağını ifade etti.

Açıklanacak yeni sistemden sadece İran'la işbirliği yapan ticari gemilerin faydalanacağını belirtti.

Geçişlerin İran'ın belirlediği güzergahtan yapılacağını ifade eden Azizi, "Bu mekanizma kapsamında sağlanan uzmanlık hizmetleri için gerekli ücretler tahsil edilecek" dedi.

İranlı yetkili, güzergahın ABD'nin başlattığı "Özgürlük Projesi"ne katılanlara kapalı kalacağına da vurgu yaptı.

İRAN DEVRİM MUHAFIZLARI DA AÇIKLAMIŞTI

İran Devrim Muhafızları da yaklaşık 2 hafta önce Hürmüz'den yeni geçiş kurallarına ilişkin bir uygulama başlatmıştı.

Bir elektronik posta adresi yayınlayan Devrim Muhafızları, İran tarafından ilan edilen koridorun dışına çıkan gemilere müdahale edileceğini açıklamıştı.

İranlı yetkililer, Meclis'te savaş sonrasında Hürmüz Boğazı'ndan "güvenli geçiş" ücreti alınmasını öngören yasa tasarısı hazırlandığını duyurmuştu.

İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney de ülkesinin Hürmüz Boğazı'nda "yeni yönetim planı" uygulayacaklarını bildirmişti.

“BAZI AVRUPA ÜLKELERİ GEÇİŞ İZNİ İSTEDİ”

İran Devlet Televizyonu, bazı Avrupa ülkelerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapmak istediğini açıkladı.

Buna göre, Çin, Japonya ve Pakistan gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçmesinin ardından bazı Avrupa ülkeleri kendilerine ait ticaret gemilerinin de Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapabilmesi için İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ile irtibata geçtiği ve geçiş izni talebinde bulunduğu iddia edildi.

İKİ BİN GEMİ VE 20 BİN PERSONEL MAHSUR KALDI

İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı’na göre, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla birlikte bölgede yaklaşık iki bin gemi ve 20 bin gemi personeli mahsur kaldı.

Bazı gemilerin İran’ın onayı ile Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yaptığı ancak buna rağmen çok sayıda geminin personelleriyle birlikte, sigorta sorunları ve güvenlik endişeleri gibi nedenlerle boğazdan geçiş yapamadığı belirtildi.

Bazı nakliye firmalarının gemide bulunan personelin ve geminin sigortasını iptal ettiği dolayısıyla gemilerin farklı limanlara da yanaşamadığı iddia edildi.

Filoda Türkiye'den Hak-İş başkanı Mahmut Arslan da yer alıyor.

Küresel Sumud Filosu daha önce de Gazze'ye benzer seferler düzenlemişti.

Fakat bu seferlerin tümü, İsrail ordusu tarafından engellendi.

Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 11 ülkenin dışişleri bakanları müdahaleyi kınarken, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) de kabul ettiği tezkerede müdahaleyi "savaş suçu" olarak niteledi.

Dışişleri bakanlarının 30 Nisan tarihli ortak açıklamasında, Türkiye, Brezilya, Ürdün, Pakistan, İspanya, Malezya, Bangladeş, Kolombiya, Maldivler, Güney Afrika ve Libya dışişleri bakanları, söz konusu girişimin barışçıl ve sivil bir insani yardım misyonu olduğunu vurguladı.

Açıklamada, filoya yönelik saldırılar ile aktivistlerin uluslararası sularda gözaltına alınmasının, uluslararası hukuk ve uluslararası insancıl hukukun "açık ihlali" olduğu belirtildi.

İsrail donanması tarafından gözaltına alınan aktivistlerin 59'u 1 Mayıs'ta İstanbul'a götürülerek serbest bırakıldı.

Fransız haber ajansı AFP'ye göre bu seferki girişim, Gazze'ye 2026'da düzenlenen üçüncü sefer olacak.

Sumud ne demek?
Filonun adı Arapça sebat anlamına geliyor ve Filistin topraklarında İsrail işgaline karşı gündelik hayatta uygulanan şiddetsiz direniş için kullanılıyor.

İsrail Gazze'ye uyguladığı deniz ablukasının uluslararası hukuka uygun olduğunu savunuyor.

2010'da Gazze'ye doğru yol alan Mavi Marmara gemisi, İsrail güçlerinin saldırısına uğramış ve aralarında Türk eylemcilerin de bulunduğu 10 kişi ölmüş, 28 kişi yaralanmıştı.

Bu olay İsrail'in Türkiye'yle ilişkilerini de ciddi bir şekilde etkilemişti.

Daha sonra iki ülke arasında bir anlaşma imzalanmış ve Türkiye'de İsrail'e karşı açılan dava düşürülmüştü.

Çin ile ticaretin geliştirilmesini isteyen ABD'ye Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Çin'in kapılarının daha da açılacağını ve ABD şirketlerinin ülkede daha geniş fırsatlara sahip olacağına inandığını söyledi.

Görüşmede tarafların mutabık kaldığı en önemli konu Hürmüz Boğazı oldu. Beyaz Saray açıklamasına göre iki ülke, boğazın açık kalması konusunda anlaştı.

ABD ve Çin'in Hürmüz açıklamalarına paralel olarak İranlı Fars haber ajansı, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki yönetim protokolleri konusunda varılan anlaşmanın ardından bazı Çin gemilerinin boğazdan geçişine izin vermeye başladığını söyledi.

İran Devrim Muhafızları da 30'a yakın geminin Hürmüz'ü İran'ın izniyle 13 Mayıs akşamından beri geçtiğini duyurdu.

“ÇİN LİDERİ HÜRMÜZ BOĞAZI'NI AÇMAK İÇİN YARDIM TEKLİF ETTİ”

Trump, basına verdiği röportajda Çin lideri Şi'nin Hürmüz Boğazı'nı açmak için yardım teklif ettiğini söyledi. ABD Başkanı, "Çin lideri Şi, bana İran'a asker yardım yapmayacağını söyledi" ifadelerini kullandı.

Trump, Çin 200 Boeing yolcu uçağı şiparişi vermeyi kabul ettiğini de ekledi.

“DÜNYA TARİHİNİN EN ÖNEMLİ İLİŞKİLERİ”

ABD Başkanı Trump, ziyareti sırasında düzenlenen basın toplantısında konuştu. ABD Başkanı, son derece yapıcı görüşmeler gerçekleştirildiğini vurguladı.

İki ülke arasındaki ilişkinin tarihine değinen Trump, “ABD ve Çin halkları arasındaki dostluk Amerika'nın kurulmasına kadar dayanır. Çin kıyılarına ilk giden misyonumuz 1784'te bu bölgeye ulaşmıştı. Bizim için yeni insanlar ifadesini kullanmışlardı ve bundan 250 yıl sonra iki ülke arasındaki ilişkinin dünya tarihinin en önemlilerinden birisi haline geldiğini söyleyebilirim.” dedi.

“ÇİN VE ABD RAKİP DEĞİL ORTAK OLMALI”

Karşılıklı saygının ilişkilerin esasını oluşturduğunu belirten Trump, “En başından beri vatandaşlarımız karşılıklı olarak ortak bir saygı hissederler. Her iki tarafta da karşılıklı büyük bir saygı vebeğeni var. Çin ile karşılıklı saygımız halklarımızın muazzam potansiyelini yansıtıyor.” ifadelerini kullandı.

Çin lideri Şi ise ilişkilerin anahtarının karşılıklı saygı olduğunu vurgulayarak, “Trump ve ben Çin-ABD ilişkilerinin dünyadaki en önemli ilişkiler olduğuna inanıyoruz. Çin ve ABD rakip değil, ortak olmalı.” dedi.

TRUMP'TAN Şİ'YE DAVET

ABD Başkanı Trump, Çin Devlet Başkanı Şi'yi 24 Eylül tarihinde Beyaz Saray'a davet etti.

Çin devlet televizyonu CCTV'ye göre, Şi, Elon Musk, Nvidia'dan Jensen Huang ve Apple'dan Tim Cook'un da aralarında bulunduğu CEO'lardan oluşan heyetle Büyük Halk Salonu'nda bir araya geldi. Trump, da görüşmeden önce yaptığı açıklamada, zirvede Şi'den Çin'i "açmasını" isteyeceğini söylemişti.

Çinli lider Şi Cinping, Çin ve ABD'nin yapıcı, stratejik ve istikrarlı ilişkiler kuracağını, ikili ilişkilerin yeniden yapılandırılması gerektiğini söyledi. Cinping, yeniden yapılandırmanın gelecekteki 3 yıl ve sonrasında Çin-ABD ilişkilerine yol göstereceğini söyleyerek iki tarafın da ticaret, tarım, sağlık ve turizm gibi alanlarda iş birliğini genişleteceğini belirtti.

NBC News'a göre Elon Musk, ABD'de devam eden davasına rağmen Çin gezisine katıldı. Musk'ın yapay zeka şirketi OpenAI'ye karşı açtığı bir dava süreci devam ediyor. Geçtiğimiz ay ABD'nin Kaliforniya eyaletinde görülen davada ifade veren Musk'ın tekrar ifade vermeye çağrılması bekleniyordu. NBC News'in haberine göre, Musk ülkeden ayrılmadan önce hakimden izin almadı ve hala tanık olarak tekrar ifade vermeye çağrılabilecek durumda.

Mahkeme sözcüsü, Musk'ın bölgeden ayrılmak için izin alıp almadığını veya seyahatinin duruşma için bir sorun teşkil edip etmeyeceğini bilmediğini söyledi.

Musk'ın yokluğunun sorun yaratıp yaratmayacağı duruşmayı ele alan hakime bağlı olduğu ifade edilirken eğer hakim bugün Musk'ı tekrar ifade vermeye çağırırsa, ünlü iş insanı mahkemeye itaatsizlikle itham edilebilir.

MUSK'IN MİMİKLERİ CAN SIKINTISINDAN MI?

Elon Musk'ın Çin seyahatinde katıldığı yemekte kameralara yansıyan görüntüleri ise bir başka dikkat çeken unsur oldu. Yemek masasında başta Xiaomi'nin CEO'su Lei Jun, iş adamları ve katılımcılar olmak üzere birçok isim Musk ile fotoğraf çektirmek için sıraya girdi. Özellikle Apple'ın CEO'su Tim Cook'un Musk ile fotoğraf çektirmek için poz vermesi ve bu sırada Musk'ın mimiklerinin garipliği yemeğe katılanlar tarafından kaydedildi.

Elon Musk'ın surat ifadeleri özellikle sosyal medyada hızla yayılırken Musk'ın neden bu şekilde tepkiler verdiği sorusu da tartışma yarattı.

Şİ'NİN GÜLERYÜZLÜ HEGSETH'İN İSE GERGİN TOKALAŞMASI

ABD Başkanı Trump ve heyetinin Çin ziyaretindeki bir başka ilginç an ise Savunma Bakanı Pete Hegseth ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında yaşandı. Şi'nin Amerikan heyetinin elini sıktığı sırada Savunma Bakanı Pete Hegseth'in gerginliği dikkat çekti. ABD Başkanı Trump'ın Hegseth'e yaptığı kaş hareketleri de kameralara yansıyan görüntülerde yer aldı.

Beyaz Saray danışmanlarından Stephen Miller'ın rahat tavırları da dikkat çekti.

Akla gelen soru şu: Kim kazandı? Cevap, hikayeyi kimin anlattığına bağlı.

İran'da devlet medyası, savaşı ülkenin dünyanın en güçlü askeri ittifakına karşı durduğuna ve yendiğine kanıt olarak sunuyor.

Washington'da Başkan Donald Trump ve yönetimi de zafer ilan ediyor ve hedeflerine ulaştıklarını sık sık dile getiriyor.

Ancak kamuoyu önündeki açıklamaların ötesinde, gerçek zaferin nerede olduğunu belirlemekte müzakereler artık savaşın kendisinden daha önemli hale geliyor.

Axios, Reuters ve diğer Amerikan medya kuruluşlarının haberlerine göre, Beyaz Saray, İran ile 14 maddelik bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya yakın olduğuna inanıyor. Bu belge, İran'ın nükleer programı, Hürmüz Boğazı ve bölgesel gerilimler konusunda daha kapsamlı müzakereler için bir çerçeve oluşturacak.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, ülkenin teklifi incelediğini ve yanıtını Pakistanlı arabulucular aracılığıyla paylaşacağını söyledi. Ancak bazı üst düzey İranlı siyasetçiler teklifi kamuoyu önünde reddetti.

İran parlamentosunun Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu sözcüsü X'te yaptığı bir açıklamada teklifi "Amerikan istek listesi" olarak nitelendirdi ve "Amerikalılar kaybettikleri bir savaşta hiçbir şey kazanmayacaklar" dedi.

Şimdiye kadar yayımlanan ayrıntılara göre, İran'ın nükleer faaliyetlerinin büyük bir bölümünü 20 yıl süreyle askıya alması, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu teslim etmesi ve kapsamlı uluslararası denetimlere izin vermesi gerekecek.

Sahibi olduğu Truth Social platformundan açıklama yapan Trump, 'İran'ın sözde "Temsilcilerinden" gelen yanıtı az önce okudum. Beğenmedim - KESİNLİKLE KABUL EDİLEMEZ! Bu konuya gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ederim' ifadelerini kullandı.

Ayrıca, Pazar günü Körfez genelinde birçok hedefe insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlendi; bunlardan biri Katar'a giden bir yük gemisine isabet etti.

Tahran, ABD'ye misilleme saldırılarından 'artık kaçınmayacağı' konusunda uyarıda bulundu.

Katar Başbakanı ise, İran'ı Hürmüz Boğazı'nı "baskı aracı olarak kullanmanın yalnızca krizi derinleştireceği" konusunda uyardı.

İran'ın yanıtı, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Cumartesi günü Katar Başbakanı ile savaş hakkında görüşmek üzere bir araya geldiği yönündeki medya haberlerinin ardından geldi.

Washington'dan gelen teklif, İran'ın kabul etmesi halinde savaşı resmen sona erdirecek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacak; bu teklif, İran nükleer programı da dahil olmak üzere daha tartışmalı konular hakkında görüşmelere başlamadan önce kabul edilecek.

Körfez genelinde gemilere yönelik insansız hava aracı saldırıları
Bu arada, Pazar günü Körfez genelinde birçok hedefe insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlendi; bunlardan biri Katar'a giden bir yük gemisine isabet etti. Tahran, ABD'ye misilleme saldırılarından artık kaçınmayacağı konusunda uyarıda bulundu.

İran medyası, Devrim Muhafızları'ndan alıntı yaparak, "İran tankerlerine ve ticari gemilerine yapılacak herhangi bir saldırı, bölgedeki Amerikan merkezlerinden birine ve düşman gemilerine ağır bir saldırıyla sonuçlanacaktır" dedi.

Katar Savunma Bakanlığı'na göre, ticari gemide küçük bir yangın çıktı ancak can kaybı yaşanmadı. Kuveyt'te ise askeri yetkililer, şafak vakti düzenlenen bir insansız hava aracı saldırısını püskürttüklerini açıkladı.

Daha önce Güney Kore, Hürmüz Boğazı'nda birkaç gün önce hasar gören kargo gemilerinden birinin "iki tanımlanamayan uçak" tarafından vurulduğunu ve saldırının kaynağını belirlemek için motor enkazı ve parçaları üzerinde analizler yapıldığını söylemişti. İran, 4 Mayıs saldırısından sorumlu olduğunu reddediyor.

Ancak o sırada ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın kargo gemisine "bazı atışlar" yaptığını söylemişti.

Katar Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Katar Başbakanı Muhammed bin Abdulrahman El Thani, Cumartesi günü yaptığı telefon görüşmesinde İran'ın en üst düzey diplomatı Abbas Araghchi'ye, Hürmüz Boğazı'nın "baskı kartı" olarak kullanılmasının Ortadoğu krizini daha da derinleştireceğini söyledi.

Galatasaray için maç iyi başlamadı. Antalyaspor, ilk yarının son dakikalarında Soner Dikmen'in golüyle öne geçti.

İkinci yarının başında oyuna giren Mario Lemina ile 56. dakikada beraberliğe ulaşan Galatasaray, Soner Dikmen'in serbest vuruştan bulduğu golle tekrar geriye düştü ama dört dakika sonra, 66. dakikada Nijeryalı golcüsü Viktor Osimhen'in penaltısıyla ikinci kez skoru eşitledi.

88. dakikada ceza sahası içindeki bir karambol sonrasında topu ağlarla buluşturan Osimhen, stadı ateşledi ve skoru 3-2'ye getirdi.

90+2'de Osimhen'in yerine oyuna giren Kaan Ayhan, Galatasaray'ın Arjantinli golcüsü Mauro Icardi'nin asistiyle 90+5'te maçın skorunu belirledi: 4-2.

Bu galibiyetle beraber Galatasaray, ikinci kez dört kere üst üste şampiyonluğa, bu kez Okan Buruk önderliğinde ulaşmış oldu.

Galatasaray, ilk dört sene üst üste şampiyonluğuna 2000 yılında, Fatih Terim liderliğinde ulaşmıştı. UEFA Kupası ve UEFA Süper Kupa'nın da kazanıldığı 1999-2000 sezonu, 'Dört kere üst üste şampiyon olduk / Avrupa'nın kralı olduk' bestesiyle hafızalara kazınmıştı.

Süper Lig'de sekiz kez şampiyonluk yaşayan ilk ve tek teknik direktör olma unvanını elinde bulunduran Galatasaray efsanesi Fatih Terim, dört dönem çalıştığı Galatasaray'da 1996-1997, 1997-1998, 1998-1999 ve 1999-2000 sezonlarında art arda şampiyonluk sevinci yaşadı ve bir Avrupa kupası kazanan ilk Türk teknik direktör olarak tarihe geçti.

Terim'in o dönemki öğrencilerinden Okan Buruk ise, 2025-2026 sezonunda Sarı-Kırmızılıları dördüncü kez zafere taşıdı.

Ligde 13. bitirilen 2021-2022 sezonunun ardından göreve gelen Okan Buruk yönetiminde Galatasaray büyük bir çıkış yakaladı ve sonrasındaki üç sezonu art arda şampiyonlukla kapattı.

Üstelik, ilk yılında önemli derbilerde rakibe üstünlük kurarak, 20 takımın mücadele verdiği ikinci sezonunda 102 puanla Süper Lig tarihinin puan rekorunu kırarak, üçüncü yılında ise Mourinho'nun Fenerbahçe'sini geride bırakarak.

Bu zaferle birlikte Okan Buruk, Süper Lig'de üst üste dört kez şampiyonluk yaşayan ikinci teknik direktör unvanına sahip oldu.

Terim ve Buruk'un dönemleri arasındaki benzerlik de gözlere çarpıyor. Her ikisi de dönemin en güçlü Fenerbahçe kadrolarını gölgede bıraktı ve Avrupa kupalarında başarılar elde edildi.

Okan Buruk'un ilk iki dönemi Avrupa kupaları bakımından hüsran olsa da hem geçen yılki Manchester United galibiyeti hem bu yıl Son 16 Turu'na kalınmasıyla beraber Galatasaray Avrupa futboluna bilhassa Nijeryalı gol silahı Viktor Osimhen ile damgasını vurdu.

Okan Buruk ayrıca, Süper Lig'de futbolcu ve teknik adam olarak toplamda en fazla şampiyonluk yaşayan isim olma vasfını da taşıyor. Buruk'un kadar futbolcu olarak 7, teknik direktör olarak 5 olmak üzere 12 şampiyonluğu bulunuyor.

İngiltere Deniz Ticareti Örgütü, Katar'ın başkenti Doha'nın 23 mil açığında bir yük gemisinin bilinmeyen bir füzeyle vurulduğunu açıkladı. Vurulma sonrası gemide küçük bir yangının çıktığı ve gemide ölü ya da yaralının olmadığı ifade edildi.

İran Ordu Sözcüsü Muhammad Akraminia, İran’a tekrar saldırılması durumunda yeni silahlar, savaş yöntemleri ve yeni savaş noktalarıyla “düşmanlarının şaşıracaklarını” belirterek, ABD yaptırımlarına uyan devletlerin gemilerinin Hürmüz Boğazı’nı geçmekte zorluk yaşayacağını savundu.

Akraminia, ABD'nin İran'a uyguladığı yaptırımlara uyan ülkelerden gelen gemilerin bundan böyle Hürmüz Boğazı'ndan geçişte zorluklarla karşılaşacağını söyledi.

İranlı milletvekilleri, "düşman devletlerin" gemilerinin geçişini yasaklamayı da içeren maddelerle, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yönetimini resmileştirecek bir yasa tasarısı hazırladıklarını açıkladı.